فوتبال ایران سال‌هاست با چالش‌های کیفی روبه‌روست
جلالی: لیگ امسال فرصت ارزشمندی برای مربیان بومی است
مجتبی حسین مرشدی
خبر‌نگار
مجید جلالی، پیشکسوت فوتبال ایران، درباره ویژگی‌های لیگ امسال، حضور پررنگ مربیان داخلی روی نیمکت تیم‌ها را فرصتی ارزشمند برای اثبات توانایی مربیان ایرانی دانست و تأکید کرد این فرصت نیازمند تلاش بیشتر و به‌روزرسانی مستمر دانش فنی آنهاست. او همچنین از میدان‌داری روزافزون بازیکنان جوان در لیگ برتر استقبال کرد و آن را نیازی جدی برای فوتبال ایران توصیف کرد.
جلالی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به ویژگی خاص لیگ امسال، یعنی حضور پررنگ مربیان داخلی روی نیمکت تیم‌ها اشاره کرد و گفت: «فوتبال ایران سال‌هاست با چالش‌های کیفی روبه‌روست اما امسال می‌تواند فرصتی برای بهبود باشد. حضور شمار زیادی از مربیان جوان روی نیمکت تیم‌ها، در صورت بهره‌گیری از دانش روز و تشکیل کادرهای فنی توانمند، می‌تواند به ارتقای سطح مسابقات کمک کند.»
او همچنین از میدان‌داری روزافزون بازیکنان جوان در لیگ برتر استقبال کرد و آن را نیازی جدی برای فوتبال ایران دانست.
این پیشکسوت فوتبال ایران تأکید کرد: «بسیار مهم است که سرمربیان، تیم‌های خود را با کادرهای تخصصی و قدرتمند آماده کنند. اگر هر تیم بتواند ساختار فنی مناسبی داشته باشد، بعد از سال‌ها می‌توانیم شاهد رشد کیفیت لیگ باشیم.»
جلالی در ادامه درباره افزایش رقم قراردادها در فوتبال ایران گفت: «بالا رفتن دستمزدها تنها مختص فوتبال ایران نیست و در همه دنیا چنین روندی وجود دارد. در فوتبال جهان رقم قراردادها به شکل چشمگیری افزایش پیدا کرده و این موضوع بخشی از ذات فوتبال حرفه‌ای و بازار نقل‌وانتقالات است.»
او افزود: «با این حال برای کنترل شرایط باید ایده‌ها و قوانین جدیدی ایجاد شود. تجربه نشان داده که طرح‌هایی مانند سقف قرارداد نتوانسته مشکل را حل کند، زیرا وقتی قوانین کامل نباشد، راه‌های دیگری برای عبور از آنها پیدا می‌شود.»
جلالی نقش واسطه‌ها و ایجنت‌ها در نقل‌وانتقالات را نیز مورد اشاره قرار داد و گفت: «ایجنت‌ها بخشی از چرخه فوتبال هستند، اما وقتی قوانین دقیق و شفاف وجود نداشته باشد، مشکلات افزایش پیدا می‌کند. اگر نتوانیم سیستم خودمان را مدیریت کنیم، افراد دیگری از بیرون برای فوتبال تصمیم خواهند گرفت.»
وی درباره جوانگرایی در تیم‌های لیگ برتری نیز اظهار داشت: «جوانگرایی واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که بازیکنان جوان در ترکیب اصلی فرصت بازی پیدا کنند. اینکه یک تیم در فهرست ۳۵ نفره چند بازیکن جوان داشته باشد، ملاک نیست؛ مهم این است که چند بازیکن جوان در ترکیب ۱۱ نفره قرار می‌گیرند و فرصت حضور واقعی پیدا می‌کنند.»
مجید جلالی در این خصوص گفت: «معتقدم که ما می‌توانیم مربی‌های خیلی خوبی داشته باشیم در سطح بهترین‌ها و از این بابت به نظر من لیگ فرصت خیلی خوبی نیز برای بازیکنان جوان فراهم کرده است. شما دیدید که حتی در مسابقه‌ای مثل دربی امسال مجموعه‌ای از بازیکنان جوان به میدان رفتند و چقدر هم خوب بازی کردند. در تیم‌های دیگر هم ما تقریباً شاهد استفاده بیشتر از جوان‌ها هستیم و این چیزی است که فوتبال ما به آن خیلی خیلی نیازمند است. امیدوارم که هم مربی‌ها از این جسارتی که به کار بردند بهره‌مند بشوند و هم باشگاه‌ها و در نهایت فوتبال کشور در آینده نتیجه آن را ببینند.»
چه باید کرد؟
برای عبور از این وضعیت، چند اقدام مشخص ضروری است. نخست، ارزیابی سالانه مربیان لیگ برتر باید بر اساس شاخص‌های فنی و قابل‌اندازه‌گیری انجام شود؛ شاخص‌هایی مانند کیفیت بازی، رشد بازیکنان جوان، ثبات تاکتیکی و توانایی انتقال ایده‌های فنی، نه صرفاً نتایج مسابقات.
دوم، باشگاه‌ها باید به انتخاب مدیر فنی یا مدیر ورزشی توجه بیشتری داشته باشند تا تصمیم‌های مهم فوتبالی به یک فرد وابسته نباشد.
سوم، دوره‌های مربیگری باید ارتباط مستقیمی با میدان مسابقه داشته باشند؛ از بازدید مستمر عملکرد مربیان گرفته تا ارائه گزارش‌های فنی و فراهم کردن امکان ارتقا یا بازنگری مدرک بر اساس توانایی واقعی.
چهارم، باید سازوکاری رسمی برای انتقال دانش از دستیاران خارجی به کادر ایرانی ایجاد شود؛ سازوکاری که در قراردادها و گزارش‌های فنی باشگاه‌ها تعریف شده باشد.
پنجم، فوتبال ایران به صبر نیاز دارد. هیچ نظام آموزشی و فنی در چند ماه به نتیجه نمی‌رسد و تغییر نسل مربیان نیز بدون ثبات مدیریتی و حمایت باشگاه‌ها امکان‌پذیر نیست. مربی ایرانی نه آن‌قدر ضعیف است که بتوان او را مقصر تمام مشکلات فوتبال دانست و نه آن‌قدر قدرتمند که بتوان غیبت مربیان خارجی را موفقیتی قطعی معرفی کرد. آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، شفافیت درباره وضعیت فنی مربیان است؛ اینکه چه تعداد از ۱۸ سرمربی لیگ دارای مدرک پرولایسنس هستند، چه تعداد با دستیار خارجی همکاری می‌کنند و عملکرد آنها بر اساس چه شاخص‌هایی ارزیابی می‌شود.