فوتبالیستها چگونه دنیای برندها را فتح کردند؟
دنیایی که بکام برای ستارهها ساخت
فوتبال مدرن دیگر فقط درباره ۹۰ دقیقه حضور در زمین نیست. ستارههای بزرگ فوتبال امروز علاوه بر تواناییهای ورزشی، به چهرههایی تجاری تبدیل شدهاند که میتوانند در حوزههایی مانند پوشاک، عطر، رستوران، هتل، پادکست، نوشیدنی و حتی فناوریهای سلامت فعالیت کنند. در این میان، دیوید بکام یکی از نخستین فوتبالیستهایی بود که مرزهای سنتی این حرفه را شکست و نشان داد یک بازیکن میتواند خارج از زمین نیز به یک برند جهانی تبدیل شود.
ظهور لیگ برتر انگلیس در سال ۱۹۹۲ نقش مهمی در این تحول داشت. در اواخر دهه ۹۰ میلادی، بازیکنان بزرگ انگلیسی به چهرههایی جهانی تبدیل شدند و بکام در رأس این جریان قرار گرفت. مدل مو، پوشش، کفشهای خاص و زندگی شخصی او در کنار عملکردش در منچستریونایتد و تیم ملی انگلیس، توجه رسانهها را به ابعادی فراتر از فوتبال جلب کرد. همین اتفاق راه را برای نسلهای بعدی باز کرد تا به جای محدود کردن درآمد خود به قراردادهای فوتبالی، به ساخت یک هویت تجاری مستقل فکر کنند.
جان هالز، بازیکن سابق آرسنال که پس از بازنشستگی در ۳۰ سالگی وارد صنعت مدلینگ شد، معتقد است بکام این مسیر را برای فوتبالیستها باز کرد. او میگوید نسلهای گذشته با این تصور بزرگ میشدند که وظیفه یک فوتبالیست فقط تمرین، بازی و استراحت است، اما بکام نشان داد دوران حرفهای کوتاه است و بازیکنان باید از فرصتهای موجود برای ساخت آینده خود استفاده کنند.
ظهور شبکههای اجتماعی این روند را چند برابر کرده است. بازیکنان امروزی میتوانند بدون وابستگی کامل به باشگاه یا رسانههای سنتی، مستقیماً با میلیونها هوادار ارتباط داشته باشند. تعداد دنبالکنندگان یک بازیکن در اینستاگرام و دیگر پلتفرمها اکنون میتواند به اندازه کیفیت عملکرد او در زمین برای برندها اهمیت داشته باشد. بازیکنی که مخاطب گستردهای دارد، میتواند محصولی را با نام خود عرضه و از قدرت نفوذش برای فروش استفاده کند.
کریستیانو رونالدو و لیونل مسی نمونههای کامل این تحول هستند. رونالدو علاوه بر برند CR7، در حوزههایی مانند هتلداری، املاک، باشگاههای سلامت، کلینیک کاشت مو و پلتفرمهای دیجیتال فعالیت دارد. مسی نیز به یکی از شناختهشدهترین چهرههای تجاری جهان ورزش تبدیل شده است. آنها ثابت کردهاند که شهرت ورزشی میتواند به یک امپراطوری اقتصادی خارج از فوتبال تبدیل شود.
صنعت مد نیز یکی از طبیعیترین مسیرهای ورود فوتبالیستها به دنیای تجارت است. بازیکنانی مانند جسی لینگارد برند پوشاک خود را راهاندازی کرده و نمونههای دیگری نیز در این حوزه فعالیت داشتهاند. البته داشتن دنبالکننده بهتنهایی برای موفقیت یک کسبوکار کافی نیست و طراحی محصول، مدیریت، سرمایهگذاری و کنترل زنجیره تولید نیز اهمیت زیادی دارد.
هالز که امروز در کنار مدلینگ به دنبال راهاندازی کسبوکار شخصی خود است، معتقد است فوتبالیستها باید از دوران بازی برای آینده آماده شوند. او یادآوری میکند که بازنشستگی در ۳۵ سالگی، با توجه به امید به زندگی، به معنای چندین دهه زندگی پس از فوتبال است. بنابراین بازیکنان باید مهارتهایی خارج از زمین یاد بگیرند و کنترل بیشتری بر آینده مالی و حرفهای خود داشته باشند.
تجربه هالز نیز نشان میدهد زندگی پس از فوتبال میتواند مسیر تازهای داشته باشد. او پس از حضور کوتاه در تیم اصلی آرسنال و بازی برای چند باشگاه دیگر، وارد مدلینگ شد و با برندهایی مانند جورجیو آرمانی و دولچهاندگابانا همکاری کرد. امروز نیز به دنبال توسعه برند شخصی خود و ورود به حوزههایی مانند عطر است.
در نهایت، فوتبال همچنان نقطه شروع شهرت این ستارههاست، اما برای بسیاری از آنها دیگر مقصد نهایی محسوب نمیشود. از بکام تا رونالدو و نسل جدید ستارهها، فوتبالیستها بیش از گذشته به این واقعیت پی بردهاند که دوران بازی کوتاه است و ساختن یک برند شخصی میتواند پلی میان زندگی حرفهای و آیندهای چند دههای باشد.