یک زلزله بزرگ در انتظار است
واعظ‌آشتیانی: فوتبال بدون نظارت و شفافیت با چالش روبه‌رو می‌شود
واعظ‌آشتیانی، مدیرعامل پیشین استقلال، با انتقاد از وضعیت نظارت بر باشگاه‌های فوتبال ایران پس از خصوصی‌سازی، تأکید کرد مهم‌ترین درس تجربه کشورهای مختلف، ضرورت کنترل، نظارت و شفافیت در اداره باشگاه‌هاست. وی معتقد است این اصول در فوتبال ایران به‌درستی اجرا نمی‌شود و ادامه وضعیت فعلی می‌تواند تبعات سنگینی برای باشگاه‌ها و ساختار فوتبال کشور داشته باشد.
واعظ‌آشتیانی درباره مهم‌ترین درس خصوصی‌سازی باشگاه‌ها اظهار داشت: «مهم‌ترین درسی که از خصوصی‌سازی در کشورهای مختلف می‌توان گرفت، کنترل، نظارت و شفاف‌سازی است. سؤال من این است که آیا این موضوع امروز واقعاً در فوتبال ما وجود دارد؟ آیا در پرسپولیس و استقلال چنین نظارتی انجام می‌شود؟ فقط این دو باشگاه هم نیستند؛ باشگاه‌های دیگر هم باید تحت نظارت و کنترل باشند و شفافیت در عملکرد آنها وجود داشته باشد. بحث این است که اگر یک هلدینگ بانکی یا یک هلدینگ نفتی مالک باشگاه باشد، باید یک فرستاده ویژه یا مأمور مشخص برای بررسی اتفاقات و ورود به موضوع شفاف‌سازی داشته باشد. نمی‌شود یک مجموعه اقتصادی مالک باشگاه باشد، اما هیچ نظارتی بر اتفاقاتی که در آن باشگاه می‌افتد، وجود نداشته باشد.»
مدیرعامل پیشین استقلال با اشاره به موضوع تأمین مالی باشگاه‌ها خاطرنشان کرد: «من قبلاً هم عرض کردم که بعضی وقت‌ها پول قرض می‌گیرند یا پولی به‌عنوان بودجه به باشگاه تزریق می‌کنند. این موضوع اصلاً منطق ندارد، چون با قانون تجارت مغایرت دارد. وقتی یک باشگاه بر اساس قانون تجارت اداره می‌شود، باید مشخص باشد منابع مالی آن از کجا تأمین می‌شود و چگونه هزینه می‌شود. سؤال من از سازمان بورس و سازمان بازرسی کل کشور این است که آیا شرکتی که بر اساس قانون تجارت اداره می‌شود، می‌تواند هر سال بودجه بگیرد و به آن پول تزریق شود؟ اگر چنین کاری مجاز نیست، چرا این اتفاق در فوتبال ما می‌افتد؟ باید مشخص شود که این پرداخت‌ها بر چه مبنایی انجام می‌شود و آیا با مقررات شرکت‌ها و بازار سرمایه مطابقت دارد یا خیر.»
وی با اشاره به وضعیت مالی استقلال و پرسپولیس گفت: «ما هر سال شاهد هستیم که استقلال و پرسپولیس افزایش سرمایه می‌دهند یا اعلام می‌کنند که قرار است افزایش سرمایه انجام شود. افزایش سرمایه موضوعی نیست که هر چند وقت یک‌بار و به شکل تکراری اتفاق بیفتد. این کار باید بر اساس نیاز واقعی شرکت، شرایط مالی و مقررات انجام شود. از زمانی که این باشگاه‌ها وارد بورس شدند، هر چند ماه یک‌بار خبرهایی درباره دریافت پول، افزایش سرمایه یا تأمین منابع مالی منتشر می‌شود. سؤال این است که چرا باید این روند دائماً تکرار شود؟ آیا این وضعیت نشان‌دهنده یک ساختار اقتصادی سالم است؟ آیا باشگاه‌ها توانسته‌اند درآمدهای پایدار ایجاد کنند یا همچنان به منابع بیرونی وابسته هستند؟»
واعظ‌آشتیانی با انتقاد از نبود نظارت مؤثر در فوتبال ایران تصریح کرد: «من احساس می‌کنم این مسائل تا زمانی که یک اتفاق بزرگ نیفتد، جدی گرفته نمی‌شود. ممکن است یک روز کنفدراسیون فوتبال آسیا وارد موضوع شود و برخوردی انجام دهد که تبعات آن برای فوتبال ایران بسیار سنگین باشد. شاید آن زمان تازه متوجه شویم که این مسائل چه اندازه اهمیت داشته است.»
وی با اشاره به نقش AFC و فیفا در نظارت بر باشگاه‌ها اظهار داشت: «فیفا در سطح بالاتر مسئولیت دارد و کنفدراسیون آسیا هم نمی‌تواند صرفاً تماشاگر این اتفاقات باشد. قطعاً اگر تخلفاتی وجود داشته باشد، این مسائل قابل بررسی است. برداشت من این است که شاید آنها منتظر زمان مناسبی هستند تا به موضوع ورود کنند و برخورد جدی‌تری داشته باشند.»
واعظ‌آشتیانی با اشاره به احتمال تبعات سنگین برای فوتبال ایران افزود: «من احساس می‌کنم این اتفاقات می‌تواند پیش‌لرزه یک زلزله بزرگ در فوتبال ایران باشد. ممکن است یک روز موضوعی مانند حذف یا محرومیت یک باشگاه مطرح شود و آن وقت متوجه شویم که تبعات این مسائل فقط محدود به یک تیم نیست. وقتی درباره باشگاه‌هایی مانند سپاهان صحبت می‌کنیم، می‌دانیم که از نظر ساختار اقتصادی شرایط متفاوتی دارند، اما مسأله نظارت و شفافیت باید برای همه باشگاه‌ها وجود داشته باشد. سؤال این است که اگر AFC وارد شود و تصمیمی بگیرد، چه اتفاقی برای فوتبال ایشران می‌افتد؟ آیا فدراسیون فوتبال برای چنین شرایطی آمادگی دارد؟ آیا از قبل بررسی کرده‌ایم که چه مشکلاتی وجود دارد و چگونه باید آنها را حل کنیم؟ نباید منتظر باشیم تا یک اتفاق تلخ رخ دهد و بعد به فکر اصلاح ساختار باشیم.»
واعظ‌آشتیانی با انتقاد از عملکرد فدراسیون فوتبال در زمینه نظارت بر باشگاه‌ها گفت: «فدراسیون فوتبال چرا باید در این زمینه منفعل باشد؟ چرا یک واحد مشخص ایجاد نمی‌کند که صورتجلسات مجامع و گزارش‌های حسابرسی باشگاه‌ها را دریافت و بررسی کند؟ باید مشخص شود که در باشگاه‌ها چه اتفاقاتی می‌افتد و آیا عملکرد مالی آنها با مقررات مطابقت دارد یا خیر. فدراسیون باید این توانایی را داشته باشد که گزارش‌های حسابرسی و صورتجلسات مجامع باشگاه‌ها را مطالعه کند. سؤال من این است که آیا چنین کاری انجام می‌شود؟ آیا فدراسیون این امکان، دانش و اراده را دارد که چنین بررسی‌هایی را انجام دهد و جلوی خسارت‌های احتمالی را بگیرد؟»
مدیرعامل پیشین استقلال با اشاره به ضرورت پاسخگویی نهادهای نظارتی خاطرنشان کرد: «سازمان بورس، سازمان بازرسی کل کشور و فدراسیون فوتبال هر کدام باید در حوزه مسئولیت خود پاسخگو باشند. وقتی باشگاه‌ها به‌عنوان شرکت اداره می‌شوند، باید عملکرد آنها بر اساس قوانین و مقررات بررسی شود. نمی‌شود هر سال پول تزریق شود و بعد کسی نپرسد این منابع از کجا آمده و چرا هزینه شده است.»
واعظ‌آشتیانی در پایان تأکید کرد: «مسأله اصلی فوتبال ایران، نبود شفافیت و نظارت مؤثر است. اگر ساختار مالی باشگاه‌ها اصلاح نشود و نهادهای مسئول وظایف خود را انجام ندهند، مشکلات همچنان ادامه خواهد داشت. باید قبل از اینکه اتفاق بزرگی رخ دهد، به این مسائل رسیدگی کنیم و اجازه ندهیم فوتبال ایران با بحران‌های جدی‌تری مواجه شود.»