از برنامه ۱۲ ساله «۱۴-۱۴» تا وضعیت نگرانکننده فوتبال ایران
جلالی: در مسیر بازگشت به نقطه صفر هستیم
مجید جلالی، مدیر فنی سابق فدراسیون فوتبال، درباره شیوه انتخاب مربیان تیمهای ملی در دوره مسئولیت خود گفت: «در آن مقطع تلاش کردیم فرایند انتخاب مربیان را از حالت سلیقهای خارج کنیم و به سمت یک ساختار علمی و قابل ارزیابی ببریم. برای هر رده سنی، جداول مشخصی طراحی شده بود و عملکرد مربیان بر اساس معیارهای مختلف مورد ارزیابی قرار میگرفت تا در نهایت فهرستی از گزینههای موردنظر، از انتخاب اول تا دهم، در اختیار داشته باشیم.»
وی ادامه داد: «این سیستم تنها برای یک رده یا یک تیم ملی طراحی نشده بود، بلکه بخشی از برنامه جامع
«۱۴-۱۴» محسوب میشد. هدف این بود که انتخاب مربیان در تمام بخشهای فوتبال، از تیمهای پایه گرفته تا فوتبال بانوان و فوتسال، بر اساس معیارهای مشخص و امتیازدهی انجام شود و تصمیمها تا حد امکان از سلیقههای شخصی فاصله بگیرد.»
جلالی درباره فلسفه تدوین برنامه «۱۴-۱۴» توضیح داد: «این برنامه در واقع یک استراتژی ۱۲ساله بود که به 3 دوره 4 ساله تقسیم میشد. برای هر دوره، اهداف مشخصی در نظر گرفته و تلاش کرده بودیم تمام عواملی را که میتوانند در توسعه فوتبال نقش داشته باشند، در آن لحاظ کنیم. موضوع فقط انتخاب مربی یا نتیجه گرفتن یک تیم ملی نبود؛ ما به دنبال طراحی یک مسیر جامع برای پیشرفت فوتبال بودیم. یکی از نکات مهم این برنامه، ضمانتهای اجرایی آن بود. یعنی برنامهای تدوین نکرده بودیم که صرفاً روی کاغذ باقی بماند، بلکه برای اجرای آن نیز سازوکارهایی در نظر گرفته شده بود. اگر این برنامه به شکل درست و مستمر اجرا میشد، میتوانستیم فوتبال ایران را از مسیری که امروز در آن قرار گرفته، خارج کنیم.»
مدیر فنی سابق فدراسیون با اشاره به وضعیت فعلی فوتبال ایران گفت: «متأسفانه بعد از آن دوره، مدتی درجا زدیم و نهتنها پیشرفت مورد انتظار اتفاق نیفتاد، بلکه امروز احساس میکنم در حال حرکت به سمت نقطه صفر هستیم. وقتی یک برنامه توسعهای کنار گذاشته میشود و جای آن را تصمیمهای کوتاهمدت و مقطعی میگیرد، طبیعی است که نتیجه آن را در عملکرد تیمهای ملی و ردههای پایه ببینیم.»
جلالی درباره روند نتایج تیم ملی و مقایسه آن با تیمهایی مانند ازبکستان نیز عنوان کرد: «اگر عملکرد فوتبال ایران در بازیهای اخیر، بهخصوص چند مسابقه گذشته، با تیمهایی مانند ازبکستان مقایسه شود، میتوان نشانههای یک روند نزولی را مشاهده کرد. ما در سال ۲۰۲۳ در یکی از نخستین دیدارهای امیر قلعهنویی مقابل ازبکستان به پیروزی رسیدیم، اما در ادامه، نتایج و عملکرد دو تیم نشان داد که فاصله به شکل مطلوبی حفظ نشده است.»
وی تأکید کرد: «وقتی یک تیم یا یک ساختار در طول چند سال، به جای پیشرفت، بهتدریج عقب میرود، باید ریشه مسأله را در تصمیمهای مقطعی و نبود یک برنامه پایدار جستوجو کرد. اعتقاد من این است که اگر برنامه استراتژیک موردنظر ما بهطور کامل اجرا میشد، فوتبال ایران میتوانست در همان 2 سال نخست نشانههای خروج از این روند نزولی را نشان دهد.»
جلالی در پایان خاطرنشان کرد: «توسعه فوتبال با تغییرات مقطعی و تصمیمهای روزمره اتفاق نمیافتد. انتخاب مربی، پرورش بازیکن، توسعه ردههای پایه و حتی ساختار فوتبال بانوان و فوتسال، همگی باید در یک نقشه راه مشخص قرار بگیرند. تجربهای که ما در قالب برنامه «۱۴-۱۴» طراحی کرده بودیم، بر همین اساس شکل گرفته و هدفش این بود که فوتبال ایران یک مسیر مشخص و بلندمدت برای رشد داشته باشد.»