فرصت کوتاه تا جام ملتها
تیکتاک ساعت برای فوتبال ایران
با نزدیک شدن به ماراتن حساس جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ که قرار است از ۱۷ دی تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۵ به میزبانی سه شهر ریاض، جده و الخبر در خاک عربستان سعودی برگزار شود، عقربههای ساعت برای فوتبال ایران با سرعتی بیامان در حال حرکت است. این تورنمنت حیثیتی که میتواند نقطه عطفی در تاریخ فوتبال کشور باشد، پاشنه آشیل جدید مدیریت فوتبال کشور محسوب میشود. در این میان، بزرگترین دغدغه نه تنها به خود مسابقات، بلکه به نحوه مدیریت تقویم جدید فیفا و مهندسی اردوهای تدارکاتی بازمیگردد. سوالی که این روزها اذهان عمومی را به خود مشغول کرده و مستقیماً فدراسیون فوتبال را هدف میگیرد این است، آیا باز هم قرار است یوزها در کمپهای بیحاصل و دوری همچون تیخوانا فرسوده شوند و فرصتهای طلایی آمادهسازی را از دست بدهند؟
جراحی تقویم فیفا و پنجرههای محدود آمادهسازی
بر اساس آخرین دستورالعمل فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا)، تقویم بازیهای بینالمللی دستخوش جراحی و تحولی اساسی شده است. در فرمت جدید، پنجره سنتی ماه اکتبر به طور کامل حذف و در دل ماه سپتامبر ادغام شده است. با این حساب، تیم ملی ایران یک «ابرپنجره» ۱۶ روزه در اوایل مهرماه در اختیار دارد که در آن مجاز به برگزاری ۴ مسابقه تدارکاتی است. پس از آن، آخرین ایستگاه رسمی پیش از آغاز جام ملتها، فیفادی 9 روزه آبانماه (9 تا 17 نوامبر ۲۰۲۶) خواهد بود که فرصت برگزاری ۲ بازی دیگر را به کادر فنی میدهد. با یک حساب سرانگشتی، قلعهنویی و شاگردانش تا پیش از سوت آغاز جام ملتها، تنها و تنها دو پنجره رسمی در اختیار دارند؛ فرصتی مینیاتوری و بسیار فشرده که هرگونه خطای محاسباتی در آن، به قیمت یک نسلسوزی و ناکامی جدید برای فوتبال ایران تمام خواهد شد. این محدودیت زمانی، اهمیت برنامهریزی دقیق و هوشمندانه را دوچندان میکند.
اما آنچه لرزه بر تن منتقدان و دلسوزان فوتبال میاندازد، مرور دکوپاژ فدراسیون در انتخاب کمپهای تدارکاتی در گذشته است. یوزها برای شکستن طلسم نیمقرنی در ریاض و رسیدن به قهرمانی، نیازمند سرشاخ شدن با قدرتهای صاحبسبک آسیا و اروپا هستند تا عیار دفاعی و هجومیشان در بازیهای پرفشار محک بخورد، نه اینکه با بردهای صوری پشت پرده کمپهای تفریحی، صورت خود را با سیلی سرخ نگه دارند و به خودباوری کاذب برسند.
فدراسیون فوتبال باید تعارف را کنار بگذارد، از ماتریکس تصمیمات دقیقهنودی خارج شود و پروتکل شفاف و مشخصی برای این دو پنجره حیاتی (شش بازی تدارکاتی ممکن) را از همین حالا ارائه دهد. آزمون و خطاهای جام جهانی ۲۰۲۶ به وضوح نشان داد که بدون بازیهای بزرگ و با کیفیت، فرم تیمی در تورنمنتهای فشرده و مهم فرو میپاشد. هواداران پرشور فوتبال ایران دیگر حوصله شنیدن توجیهاتی از جنس کمبود زمان، لغو پروازها یا نبود بودجه را ندارند. انتظارات از تیم ملی بالا است و زمان برای توجیهات بیاساس به پایان رسیده است. اگر قرار است جام قهرمانی پس از سالها به تهران بیاید و آرزوی دیرینه ملت ایران محقق شود، مسیر آن از لغو اردوهای توریستی تیخوانا و جایگزینی آن با تورنمنتهای باکیفیت و بازی با تیمهای قدرتمند عبور میکند؛ در غیر این صورت، از همین امروز باید منتظر یک فاجعه تاکتیکی دیگر در عربستان باشیم و بار دیگر حسرت جام را بر دل هواداران بگذاریم. این یک هشدار جدی است که باید مورد توجه مدیران فدراسیون قرار گیرد.