رؤیاسازان قاره سیاه
اگر تاریخسازی مراکش در جام جهانی ۲۰۲۲ و صعود تاریخی آنها به مرحله نیمهنهایی نبود، همچنان باید غنای جام جهانی ۲۰۱۰ با حضور در مرحله یکچهارم نهایی در دیدار عجیب و خاطرهانگیز مقابل اروگوئه را موفقترین تیم آفریقایی تاریخ جام جهانی قلمداد میکردیم؛ تیمی که یا در جام جهانی شرکت نمیکند یا اگر شرکت کند، هرگز قرار نیست برای تیمهای دیگر حاضر در مسابقات زنگ تفریح باشد و نفس تیمهای بزرگ جام را در سینه آنها حبس میکند. غنا به شکل عجیبی در جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۵ غایب بود، این بار اما با یک نسل مسن و نهچندان پرستاره پا به جام جهانی میگذارد و رسانههای این کشور، چندان به تکرار تاریخ در یکی از سختترین گروههای جام امیدوار نیستند. رکورد باختهای متوالی غنا پیش از جام با تساوی مقابل ولز شکسته شد، آن هم در نخستین بازی سرمربی جدید این تیم که برای پنجمین بار در جام جهانی حاضر است؛ نامی آشنا برای فوتبال ایران: کارلوس کیروش پرتغالی.
نحوه صعود چگونه بود؟
تیم غنا در مرحله انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶ یکی از مقتدرانهترین نمایشهای خود در سالهای اخیر را ارائه داد و با صدرنشینی در گروه نهم آفریقا، جواز حضور در مرحله بعد را با اقتدار به دست آورد. ستارههای سیاه در طول این رقابتها هشت پیروزی، یک تساوی و تنها یک شکست را ثبت کردند تا بار دیگر نشانههایی از بازگشت به روزهای اوج را به نمایش بگذارند. این موفقیت در شرایطی به دست آمده که فوتبال غنا در سالهای اخیر روزهای دشواری را پشت سر گذاشته بود. ناکامی در کسب سهمیه جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۵ ضربه بزرگی به اعتبار یکی از پرافتخارترین تیمهای قاره وارد کرد و انتقادهای فراوانی را به دنبال داشت. با این حال، نتایج اخیر نشان میدهد غنا به تدریج در حال عبور از آن دوران تلخ است و میخواهد دوباره جایگاه خود را در میان قدرتهای سنتی فوتبال آفریقا تثبیت کند.
کابوس زنده پنالتی جیان
حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ پنجمین تجربه غنا در بزرگترین تورنمنت فوتبال جهان خواهد بود؛ تیمی که هر بار نامش با خاطراتی تلخ و شیرین در تاریخ این رقابتها گره خورده است. در میان تمام حضورهای غنا، هیچ دورهای به اندازه جام جهانی ۲۰۱۰ در آفریقای جنوبی در حافظه فوتبالدوستان ماندگار نشده است؛ جایی که ستارههای سیاه تنها چند ثانیه با خلق یک دستاورد تاریخی فاصله داشتند. در دیدار مرحله یکچهارم نهایی برابر اروگوئه، غنا میتوانست به نخستین تیم آفریقایی تاریخ تبدیل شود که به نیمهنهایی جام جهانی راه پیدا میکند. اما در واپسین لحظات وقت اضافه، لوئیس سوارس با یک هند عمدی روی خط دروازه مانع گلزنی غنا شد. اگرچه داور برای این صحنه پنالتی اعلام کرد و سوارس نیز اخراج شد، اما ضربه سرنوشتساز آساموآ جیان به تیر دروازه برخورد کرد تا رؤیای یک قاره نقش بر آب شود. غنا در نهایت در ضربات پنالتی شکست خورد و از رسیدن به جمع چهار تیم برتر جهان بازماند. پیش از آن، بهترین عملکرد غنا در نخستین حضورش در جام جهانی ۲۰۰۶ رقم خورده بود؛ زمانی که این تیم تا مرحله یکهشتم نهایی پیش رفت و تحسین بسیاری را برانگیخت. با این حال، دو حضور اخیر ستارههای سیاه در جامهای جهانی ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ چندان موفقیتآمیز نبود و هر دو بار در همان مرحله گروهی به پایان رسید.
مدل بازی غنا چگونه خواهد بود؟
غنا در جامهای جهانی گذشته معمولاً با تکیه بر هافبکهای پرتلاش و وینگرهای سریع خود شناخته میشد؛ تیمی که در ضدحملات بسیار خطرناک بود اما هنگام مالکیت بیشتر توپ و حملات برنامهریزیشده، اغلب در خلق و تبدیل موقعیتها به گل دچار مشکل میشد. در مسیر جام جهانی ۲۰۲۶ نیز کیفیت بالای خط میانی این تیم همچنان یکی از نقاط قوت اصلی به شمار میرود. کار روی ضربات ایستگاهی در سالهای اخیر به یکی از سلاحهای مهم این تیم تبدیل شده و ارسالها و ضربات کرنر میتوانند برای هر حریفی دردسرساز باشند. با این حال، شرایط غنا اکنون با حضور کارلوس کیروش روی نیمکت این تیم تا حدی متفاوت خواهد بود. سرمربی پرتغالی همواره به سازماندهی دفاعی، انسجام تیمی و استفاده حداکثری از فضاهای پشت دفاع حریفان شهرت داشته است. به همین دلیل انتظار میرود غنا در جام جهانی آینده رویکردی محتاطانهتر و تدافعیتر نسبت به گذشته داشته باشد؛ تیمی که همچنان روی قدرت ضدحملات، کیفیت خط میانی و ضربات ایستگاهی حساب ویژهای باز میکند، اما احتمالاً بیش از هر زمان دیگری بر نظم دفاعی و مدیریت بازی تمرکز خواهد داشت.