فراز و نشیب یک سنت فوتبالی در اروپا
طلوع دوباره نروژ
فرخ حسابی/ تیم ملی فوتبال نروژ، با نام رسمی تیم ملی فوتبال مردان نروژ و بهطور غیر رسمی لاندسلاگت، نماینده این کشور در عرصه فوتبال مردان است و تحت نظارت فدراسیون فوتبال نروژ فعالیت میکند. این تیم در ورزشگاه خانگی خود، استادیوم اولِووال در اسلو، به مصاف حریفان میرود و هدایت آن برعهده سرمربی با تجربه، ستاله سولباکن قرار دارد.
نروژ تاکنون چهار بار در جام جهانی فوتبال حضور داشته است (۱۹۳۸، ۱۹۹۴، ۱۹۹۸ و ۲۰۲۶) و یک بار نیز در جام ملتهای اروپا (۲۰۰۰) شرکت کرده است. نکته جالب در تاریخ فوتبال این کشور، عملکرد نروژ در برابر تیم ملی برزیل است؛ نروژ تنها تیم ملی است که هرگز مقابل برزیل شکست نخورده و از چهار دیدار با این تیم، دو پیروزی و دو تساوی کسب کرده است، از جمله پیروزی تاریخی در مرحله گروهی جام جهانی ۱۹۹۸.
تاریخچه و دوران طلایی نروژ
عملکرد نروژ در فوتبال بینالمللی معمولاً از همسایگان اسکاندیناوی خود یعنی سوئد و دانمارک، ضعیفتر بوده است، اما این تیم دورهای طلایی در اواخر دهه ۱۹۳۰ تجربه کرده است. تیم المپیک نروژ در بازیهای ۱۹۳۶ به مقام سوم رسید و پیش از آن موفق شد میزبان بازیها، آلمان را شکست دهد.
نروژ همچنین در جام جهانی ۱۹۳۸ حضور یافت، اما در دیداری سخت در وقتهای اضافه با نتیجه ۲–۱ به ایتالیا، قهرمان نهایی باخت. پس از آن، این تیم تا سال ۱۹۹۴ در رقابتهای جام جهانی غایب بود.
در دهههای پس از جنگ جهانی دوم و تا دهه ۱۹۸۰، نروژ غالباً یکی از ضعیفترین تیمهای اروپایی محسوب میشد. آنها در این مدت هرگز موفق به صعود به جام جهانی یا جام ملتهای اروپا نشدند و معمولاً در انتهای گروههای مقدماتی قرار میگرفتند. با این حال، نروژ موفقیتهایی پراکنده نیز داشت، از جمله پیروزی ۳–۰ برابر یوگسلاوی در سال ۱۹۶۵، پیروزی ۱–۰ خارج از خانه مقابل فرانسه در سال ۱۹۶۸ و پیروزی تاریخی ۲–۱ برابر انگلستان در سال ۱۹۸۱ که باعث شد گزارشگر رادیویی مشهور، بیورگه لیلین، جمله معروف خود را با شور و هیجان بیان کند: «پسران شما یک شکست تمامعیار را تجربه کردند!»
دوران مدرن و مربی افسانهای
دوران موفقیت نروژ در فوتبال مدرن عمدتاً بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۸ تحت هدایت اگیل «دریلو» اولسن رقم خورد. در این دوره، تیم ملی نروژ یک بار به رتبه دوم ردهبندی فیفا رسید و موفقیتهای چشمگیری کسب کرد. اولین موفقیت بزرگ اولسن، پیروزی ۶–۱ نروژ برابر کامرون در ۳۱ اکتبر ۱۹۹۰ بود.
در مرحله مقدماتی جام جهانی ۱۹۹۴، نروژ موفق شد صدر گروه خود را بالاتر از هلند و انگلستان به دست آورد و هر دو تیم را در مسیر صعود شکست دهد. در رقابتهای نهایی در ایالات متحده، نروژ در مرحله گروهی از دور مسابقات حذف شد؛ پس از پیروزی برابر مکزیک، شکست مقابل ایتالیا و تساوی برابر جمهوری ایرلند. در این گروه به طور غیرمعمولی مسابقات هر چهار تیم با چهار امتیاز و تفاوت گل یکسان به پایان رسید و نروژ موفق به صعود به مرحله بعد نشد.
در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه، نروژ دوباره توسط ایتالیا در همان مرحله از رقابتها حذف شد، اما موفقیت چشمگیر آنها شکست برزیل بود. نروژ در این دوره، با تساوی برابر مراکش و اسکاتلند و پیروزی ۲–۱ برابر برزیل، نشان داد توان رقابت با بهترینهای جهان را دارد.
غیبت طولانی
پس از حضور در یورو ۲۰۰۰، نروژ برای دوازده دوره متوالی در مسابقات بزرگ جهانی غایب بود. این دوره طولانی عدم حضور، باعث شد تا فوتبال این کشور با چالشهای جدی مواجه شود و نسلهای جدید بازیکنان فرصت کسب تجربه در مسابقات بینالمللی را از دست بدهند.با این حال، تیم ملی نروژ توانست بار دیگر به سطح بینالمللی بازگردد و موفق به صعود به جام جهانی ۲۰۲۶ شود. این بازگشت، نهتنها نشاندهنده تلاش نسل جدید بازیکنان و کادر فنی است، بلکه یادآور دوران درخشان گذشته و قابلیتهای بالقوه نروژ در رقابتهای بینالمللی است.
ورزشگاه و هدایت فنی
استادیوم اولِووال در اسلو، خانه تیم ملی نروژ، یکی از مهمترین نمادهای فوتبال این کشور است. این ورزشگاه میزبان بازیهای حساس و ملی بوده و فضای خاصی برای بازیکنان و هواداران فراهم میکند. هدایت تیم ملی بر عهده ستاله سولباکن است؛ مربیای که با تجربه و استراتژیهای نوین خود، سعی دارد نروژ را به ثبات و موفقیت در عرصه بینالمللی بازگرداند.
دستاوردها و رکوردهای خاص
یکی از دستاوردهای نروژ که در سطح جهان مورد توجه قرار گرفته، عملکرد این تیم در برابر برزیل است. نروژ تنها تیم ملی است که هیچگاه مقابل برزیل شکست نخورده و توانسته با دو برد و دو تساوی، سابقهای استثنایی ثبت کند. چنین رکوردی نه تنها اعتبار نروژ را در عرصه جهانی افزایش داده، بلکه نشاندهنده قدرت تاکتیکی و روحیه تیمی بازیکنان این کشور است.
در کنار این، موفقیتهای گذشته نروژ، از جمله مقام سوم المپیک ۱۹۳۶ و پیروزیهای تاریخی مقابل تیمهای مطرح اروپایی، بخشی از میراث فوتبالی این کشور محسوب میشود که همواره منبع انگیزه و افتخار برای نسلهای آینده بوده است.
پشتکار و تجربه
تیم ملی فوتبال نروژ نمونهای از پشتکار، توسعه تدریجی و تجربه تاریخی در فوتبال اروپا است. از دوران طلایی دهه ۱۹۳۰ تا موفقیتهای مدرن دهه ۱۹۹۰ و بازگشت به جام جهانی ۲۰۲۶، این تیم مسیر پرفراز و نشیبی را تجربه کرده است. توانایی مقابله با تیمهای بزرگ، رکوردهای خاص و بازیکنان نسلهای مختلف، نشاندهنده اهمیت نروژ در فوتبال بینالمللی است.
با ادامه سرمایهگذاری در توسعه فوتبال و هدایت فنی کارآمد، نروژ میتواند جایگاه خود را در میان تیمهای برتر اروپا تثبیت کند و خاطرهای جدید از موفقیت در جهان فوتبال بسازد.
فوتبال؛ تلاش برای بازگشت به روزهای اوج
تیم ملی نروژ اگرچه دیگر آن تیم مقتدر جام جهانی ۱۹۹۸ (که برزیل را شکست داد و به مرحله یکهشتم نهایی صعود کرد) نیست اما با حضور ستارگانی مثل ارلینگ هالند (یکی از بهترین مهاجمان جهان) و مارتین اودگارد (کاپیتان و طراح بازی)، دوباره طعم پیروزی را چشیده است. نروژ در جام ملتهای اروپای ۲۰۰۰ آخرین حضور خود در یک تورنمنت بزرگ را تجربه کرد و پس از آن سالها در حسرت موفقیت بود. اما نسل جدید، با همان روحیه «یانته» یعنی کار تیمی و فروتنی، در تلاش است تا نام نروژ را دوباره بر بلندای فوتبال اروپا بنویسد.
جام قدرتنمایی بچهغول
بالاخره پس از ناکامی در رسیدن به دو دوره جام ملتهای اروپا و یک دوره جام جهانی، ارلینگ هالند آقای گل سه دوره لیگ برتر انگلیس و مهاجم رکوردشکن منچسترسیتی را در یک تورنمنت معتبر ملی خواهیم دید. او و اودگارد میتوانستند زوجی از بهترین بازیکنان پست ۹ و ۱۰ لیگ برتری در ترکیب نروژ باشند اما فرم سینوسی کاپیتان آرسنال و تیم ملی نروژ در ماههای اخیر، هالند را تبدیل به تک ستاره فوتبال نروژ در جام جهانی میکند. ستارهای که با ۵۵ گل زده خیلی سریع خود را تبدیل به بهترین گلزن تاریخ کشورش کرده، در هر هشت بازی مرحله مقدماتی حداقل یک بار گلزنی کرد و با ۱۶ گل زده، آقای گل مقدماتی جام جهانی نه تنها در اروپا، بلکه در تمامی قارهها بود. همه منتظر آزمون بزرگ هالند با لباس کشورش در یک تورنمنت به بزرگی جام جهانی بودند و حالا، لحظه موعود برای هالند فرا رسیده است؛ لحظهای برای هالند که اثبات کند حتی در یک تیم نهچندان مدعی و بدون ستارگانی چون کوین دیبروینه و جود بلینگام هم میتواند ماشین گلزنی خود را برای کشورش روشن کند.
سولباکن اعاده حیثیت میکند؟
سرمربی ۵۷ ساله نروژ یکی از هافبکهای سرسخت این تیم در جام جهانی ۱۹۹۸ بود. او که در دو دوره مختلف با کپنهاگن به عنوان سرمربی به هشت قهرمانی لیگ دانمارک رسید، نتوانست موفقیتهای خود را روی نیمکت کلن در آلمان و ولورهمپتون در انگلیس تکرار کند اما همواره به عنوان یک گزینه بالقوه برای هدایت نروژ شناخته میشد. شروع مسیر او به عنوان سرمربی تیم ملی نروژ ناامیدکننده بود، جایی که سولباکن نتوانست تیمش را به پلیآف مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۲ برساند و در مقدماتی یورو ۲۰۲۴، پایینتر از اسپانیا و اسکاتلند قرار گرفت و فرصت حضور در این مسابقات را از دست داد. حالا و با درخشش در مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۶، سولباکن فرصتی برای اثبات خود روی نیمکت نروژ پیدا کرده و این تورنمنت، ویترین فوتبال نروژ خواهد بود.
Group I
چهارمین حضور در جام جهانی
سرمربی: استاله سولباکن (نروژ)
کاپیتان: مارتین اودگارد
بهترین عملکرد: حضور در یکهشتم نهایی (۱۹۳۸و ۱۹۹۸)
رتبه در ردهبندی فیفا: ۳۱
ستارگان: ارلیگ هالند (منچسترسیتی)، مارتین اودگارد (آرسنال)
و الکساندر شورلوث (اتلتیکو مادرید)
برنامه بازیها:
چهارشنبه ۲۷ خرداد: عراق - نروژ ۱:۳۰
سهشنبه ۲ تیر: نروژ - سنگال ۳:۳۰
جمعه ۵ تیر: نروژ - فرانسه ۲۲:۳۰