از مصاحبه اجباری بازیکنان تا ورود دوربین‌ها به رختکن
فوتبال بدون حریم خصوصی
اعتراض پابلو مافئو، مدافع والنسیا، به انجام مصاحبه تلویزیونی در بین دو نیمه دیدار مقابل رئال مادرید، بار دیگر بحث حضور گسترده دوربین‌ها و میکروفن‌ها در فضای خصوصی‌تر تیم‌ها را به جریان انداخت. او که از شکست دو بر صفر تیمش در نیمه نخست عصبانی بود، مقابل دوربین شبکه DAZN گفت تمایلی به انجام این مصاحبه ندارد و اساساً آن را بی‌مورد می‌داند. مافئو در نهایت به پرسش‌ها پاسخ داد و پس از مسابقه نیز از خبرنگاری که مقابل او قرار گرفته بود عذرخواهی کرد.
این نخستین اعتراض از این نوع در فصل جاری نبود. لوئیس گارسیا پلازا، سرمربی سویا نیز در یکی از مسابقات مقابل میکروفن DAZN موضع گرفت و تأکید کرد نمی‌خواهد حریف از صحبت‌های او با بازیکنانش در جریان وقفه نوشیدن آب مطلع شود. او بعدها توضیح داد که مربیان در حضور میکروفن رفتار متفاوتی دارند و حتی یکی از دستیارانش مأمور است در همین وقفه‌ها به صحبت‌های نیمکت حریف گوش دهد.
دوربین‌ها تا کجا اجازه ورود دارند؟
پاسخ به این پرسش را باید در مقررات پخش تلویزیونی لالیگا جست‌وجو کرد. آیین‌نامه‌ای که از فصل ۲۰۱۷-۲۰۱۶ در دسته اول فوتبال اسپانیا اجرایی شده و رعایت بخش‌های الزامی آن برای باشگاه‌ها اجباری است. این مقررات بر پایه قانون متمرکزسازی فروش حق پخش تلویزیونی تدوین شده و برای تخلف از آن نیز جریمه‌های مالی در نظر گرفته شده است.
مصاحبه پیش از مسابقه با سرمربی، گفت‌وگوهای فوری پس از پایان بازی، نشست‌های خبری و دسترسی دوربین‌های لالیگا به تونل ورزشگاه و نیمکت‌ها، از جمله تعهدات اجباری باشگاه‌هاست. مصاحبه بین دو نیمه نیز در صورت تأیید لالیگا و قرار گرفتن در برنامه تولید تلویزیونی، باید با همکاری باشگاه انجام شود. با این حال، ضبط صحبت‌های فنی مربیان در رختکن همچنان اختیاری است و لالیگا صرفاً از باشگاه‌ها می‌خواهد برای فراهم کردن این امکان همکاری کنند.
سکوت هم هزینه دارد
نمونه دیگر به اتلتیک بیلبائو مربوط می‌شود. بازیکنان این تیم پس از دیدار مقابل بارسلونا در ماه اوت، در اعتراض به تصمیم مدیریت باشگاه درباره لغو بلیت‌های رایگان بازیکنان برای مسابقات سن‌مامس، از مصاحبه با رسانه‌ها خودداری کردند و حتی شبکه‌های تلویزیونی دارنده حق پخش و رسانه رسمی باشگاه نیز نتوانستند با آنها گفت‌وگو کنند. این اقدام با احتمال جریمه از سوی لالیگا روبه‌رو شد، چرا که انجام مصاحبه‌ها در چهارچوب مقررات رسانه‌ای اجباری است.
اما ماجرا از سال ۲۰۲۳ ابعاد اقتصادی جدی‌تری پیدا کرد. از آن زمان، میزان همکاری باشگاه‌ها با فعالیت‌های رسانه‌ای و درخواست‌های تولیدکنندگان تلویزیونی، در بخشی از درآمدهای حق پخش آنها تأثیر مستقیم دارد. بر اساس طرح مصوب لالیگا، بخشی از سهم مربوط به جایگاه اجتماعی باشگاه‌ها، با توجه به میزان همکاری آنها در برنامه‌های رسانه‌ای داوطلبانه توزیع می‌شود. این همکاری شامل مصاحبه‌های بیشتر، حضور بازیکنان و اعضای کادر فنی مقابل دوربین و حتی ضبط صحنه‌های سخنرانی و انگیزه‌بخشی در رختکن است. میزان مخاطبان هر باشگاه نیز در این محاسبه نقش دارد. در زمان تصویب این طرح، منابع مالی اختصاص‌یافته به این بخش حدود ۱۳۰ میلیون یورو برآورد شده بود. در فصل ۲۵-۲۰۲۴ نیز مجموع درآمد ۴۲ باشگاه دو دسته اول و دوم اسپانیا از حق پخش به یک میلیارد و ۴۳۲ میلیون یورو رسید.
مخاطب و شبکه‌های تلویزیونی خواهان دسترسی به لحظاتی هستند که پیش‌تر پشت درهای بسته باقی می‌ماند. باشگاه‌ها نیز در برابر این تقاضا، میان حفظ حریم فنی و خصوصی تیم و بهره‌مندی از درآمدهای رسانه‌ای قرار گرفته‌اند. اعتراض مافئو و گارسیا پلازا در واقع نشانه همین تضاد است: در فوتبال مدرن، گاهی حتی یک گفت‌وگوی ساده کنار زمین هم از نگاه دوربین‌ها پنهان نمی‌ماند.