افزایش نگرانی کشورهای آسیایی از تداوم ناامنی در عربستان و بی‌تفاوتی مجامع بین‌المللی ورزشی
میزبانی سعودی‌ها در ایستگاه تعلیق
محسن ذاکری
خبر‌نگار
گسترش حملات موشکی به عربستان و هدف قرار گرفتن فرودگاه بین‌المللی ریاض، برگزاری رویدادهای بزرگ ورزشی در این کشور را با ابهام‌های امنیتی روبه‌رو کرده است؛ شرایطی که می‌تواند در ماه‌های آینده بر جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ و بازی‌های داخل سالن و هنرهای رزمی آسیا تأثیر بگذارد. حملات اخیر، اختلال در فعالیت فرودگاه ریاض و لغو یا تعلیق برخی پروازهای بین‌المللی، نگرانی‌هایی را درباره امنیت ورزشکاران، اعضای تیم‌ها، تماشاگران و مسئولان برگزاری مسابقات به وجود آورده است. ادامه این وضعیت می‌تواند برنامه سفر تیم‌ها، تدارکات مسابقات و حضور هیأت‌های ورزشی کشورهای مختلف را با چالش روبه‌رو کند.
جام ملت‌های آسیا قرار است از هفتم ژانویه تا پنجم فوریه ۲۰۲۷ در عربستان برگزار شود و شهرهای ریاض، جده و الخبر میزبان مسابقات خواهند بود. اهمیت شرایط امنیتی ریاض از آن جهت بیشتر است که این شهر سهم عمده‌ای از میزبانی را بر عهده دارد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پنج ورزشگاه از هشت ورزشگاه مسابقات و ۳۱ دیدار از مجموع ۵۱ بازی در ریاض برنامه‌ریزی شده است. بنابراین، ادامه ناامنی در پایتخت عربستان صرفاً مسأله‌ای محلی نخواهد بود و می‌تواند بخش قابل توجهی از برنامه برگزاری این رقابت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، کنفدراسیون فوتبال آسیا تصمیم رسمی درباره تعویق مسابقات یا تغییر محل برگزاری جام ملت‌ها اعلام نکرده و برنامه میزبانی عربستان همچنان پابرجاست. با وجود این، تداوم حملات و اختلال در پروازها می‌تواند مسئولان فوتبال آسیا را به بازنگری در ارزیابی‌های امنیتی وادار کند. بررسی تدابیر حفاظتی، مسیرهای جایگزین سفر، محل اقامت تیم‌ها و برنامه‌های اضطراری، از جمله اقداماتی است که در چنین شرایطی اهمیت پیدا می‌کند.
انتقال کامل مسابقات به کشوری دیگر نیز تصمیمی پیچیده است زیرا به زیرساخت‌های ورزشی مناسب، زمان کافی برای آماده‌سازی، هماهنگی با فدراسیون‌های شرکت‌کننده و تعیین‌تکلیف قراردادهای تجاری نیاز دارد. در صورت تداوم ناامنی، بررسی گزینه‌هایی مانند تغییر برنامه برخی دیدارها یا تعویق رقابت‌ها دور از انتظار نیست، اما در شرایط فعلی نمی‌توان این احتمالات را به‌عنوان تصمیم قطعی برگزارکنندگان مطرح کرد.
در این میان، موضع فدراسیون فوتبال ایران نیز اهمیت دارد. تا امروز موضع رسمی و مشخصی از سوی فدراسیون فوتبال ایران درباره احتمال تغییر میزبانی جام ملت‌های آسیا یا درخواست برای تعویق مسابقات در منابع خبری بررسی‌شده منتشر نشده است. اما در صورت ادامه حملات و محدودیت‌های پروازی، فدراسیون می‌تواند شرایط سفر و اقامت تیم ملی و اعضای کادر فنی را ارزیابی کند و از طریق کنفدراسیون فوتبال آسیا خواستار شفاف‌سازی درباره تدابیر امنیتی و برنامه‌های جایگزین شود. دریافت تضمین‌های امنیتی، بررسی مسیرهای سفر و پیگیری ایمنی بازیکنان و اعضای تیم از جمله اقداماتی است که در صورت تشدید خطرها می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. تصمیم‌گیری درباره تغییر میزبان یا تعویق مسابقات، در نهایت بر عهده نهادهای مسئول برگزاری رقابت‌ها خواهد بود.
اما نگرانی‌ها به ایران محدود نیست. گزارش‌ها از پیگیری شرایط امنیتی از سوی فدراسیون فوتبال استرالیا و ارتباط این نهاد با مسئولان مرتبط و دولت این کشور حکایت دارد. همچنین نگرانی‌هایی درباره امنیت حضور تیم‌ها و بازیکنان در عربستان مطرح شده است. چنین واکنش‌هایی نشان می‌دهد که ارزیابی شرایط امنیتی می‌تواند به یکی از محورهای اصلی تصمیم‌گیری فدراسیون‌ها درباره حضور در مسابقات تبدیل شود؛ هرچند بررسی وضعیت و ابراز نگرانی لزوماً به معنای انصراف از رقابت‌ها نیست.
در کنار جام ملت‌های آسیا، بازی‌های داخل سالن و هنرهای رزمی آسیا نیز در تقویم ورزشی عربستان قرار دارد. این رقابت‌ها قرار است در دسامبر ۲۰۲۶ در ریاض برگزار شود و نزدیکی زمان برگزاری آنها به تحولات امنیتی کنونی، ضرورت بررسی دقیق شرایط را افزایش می‌دهد. تا ۱۴ اکتبر، اطلاعات منتشرشده همچنان ریاض را به‌عنوان میزبان معرفی می‌کند و تصمیم رسمی معتبری درباره تعویق یا انتقال این بازی‌ها اعلام نشده است. ادامه حملات می‌تواند بر رفت‌وآمد ورزشکاران، حضور هیأت‌های ورزشی و برنامه‌ریزی فدراسیون‌های ملی تأثیر بگذارد.
برای ایران نیز پیگیری وضعیت این رقابت‌ها اهمیت دارد زیرا تصمیم‌گیری درباره اعزام کاروان ورزشی باید بر پایه اطلاعات به‌روز امنیتی، وضعیت پروازها و تضمین‌های میزبان انجام شود. فدراسیون‌های ورزشی و نهادهای مسئول اعزام کاروان می‌توانند با هماهنگی کمیته ملی المپیک، تحولات را دنبال کنند و در صورت لزوم، نگرانی‌های خود را از مجاری رسمی با برگزارکنندگان در میان بگذارند.
برش
استرالیا درخواست میزبانی نکرده است
در پی انتشار شایعاتی درباره احتمال تعویق جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ و سلب میزبانی از عربستان سعودی پس از وقوع دو انفجار در فرودگاه ریاض، فدراسیون فوتبال استرالیا هرگونه درخواست برای جایگزینی با عربستان را رد کرد.
یک منبع مسئول در فدراسیون فوتبال استرالیا در گفت‌وگو با پایگاه خبری «وین‌وین» تأکید کرد که این کشور طبق برنامه قبلی برای حضور در مسابقات آماده می‌شود و هیچ درخواستی برای میزبانی این رقابت‌ها ارائه نداده است.
این مقام مسئول همچنین اعلام کرد که فدراسیون فوتبال استرالیا تحولات امنیتی را به‌دقت دنبال می‌کند و سلامت بازیکنان، اعضای کادر فنی و هواداران در اولویت قرار دارد. به گفته او، ارزیابی خطرات امنیتی پیش از تورنمنت‌های بزرگ روالی معمول است و رایزنی‌ها با کنفدراسیون فوتبال آسیا درباره برگزاری مسابقات طبق برنامه ادامه دارد.
با این حال، تاکنون تغییری در برنامه اعلام‌شده جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ یا میزبانی عربستان سعودی اعلام نشده است.