مسیر 24 ساعته ۴ ستاره استقلال و تراکتور برای حضور در ناگویا
سرگردان در زمین و آسمان
سینا حسینی
خبرنگار
3 بازیکن استقلال و یک بازیکن تراکتور در شرایطی باید خود را به اردوی تیم فوتبال امید ایران در ناگویا برسانند که تداخل برنامه مسابقات باشگاهی و ملی، آنها را در مسیری قرار داده که از نظر زمان سفر، خواب و ریکاوری، کمفشار نیست؛ مسیری که میتواند بر میزان آمادگی آنها برای ادامه رقابتها نیز اثر بگذارد.
اسماعیل قلیزاده، سعید سحرخیزان و امیرمحمد رزاقینیا از استقلال و امیرحسین حسینزاده از تراکتور، 4 بازیکنی هستند که به دلیل همزمانی مسابقات هفته نخست لیگ نخبگان آسیا با رقابتهای تیم امید، نتوانستند همراه سایر اعضای این تیم راهی ژاپن شوند. قرار است آنها پس از پایان مسابقات باشگاهی خود را به ناگویا برسانند؛ اما شرایط سفرشان یکسان نیست.
تراکتور امشب از ساعت ۱۹:۳۰ در ورزشگاه راشد دبی مقابل شباب الاهلی قرار میگیرد. در نتیجه، حسینزاده این مزیت را دارد که مسابقهاش در همان شهری برگزار میشود که میتواند نقطه آغاز سفر او به ژاپن باشد. اما 3 بازیکن استقلال شرایط متفاوتی دارند. استقلال از ساعت ۲۱:۴۵ در ورزشگاه بینالمللی بصره مقابل السد قطر بازی میکند؛ مسابقهای که احتمالاً حوالی نیمهشب به پایان میرسد. از همان لحظه، سفر چندمرحلهای بازیکنان به سمت ژاپن آغاز خواهد شد.
بصره، دبی، توکیو و ناگویا
در نگاه اول شاید این فقط یک مسیر پروازی باشد، اما برای بازیکنی که دقایقی قبل یک مسابقه سنگین در سطح لیگ نخبگان آسیا انجام داده، هر توقف و هر ساعت اضافه در فرودگاه و هواپیما، بخشی از زمان ریکاوری او را تحت تأثیر قرار میدهد.
یکی از مسیرهای قابل تصور برای 3 بازیکن استقلال، بصره–دبی–توکیو ناریتا–ناگویاست. پرواز مستقیم بصره به دبی حدود یک ساعت و ۴۵ دقیقه طول میکشد. پس از آن، پرواز دبی به ناریتای توکیو حدود ۹ ساعت و ۵۵ دقیقه زمان میبرد و پرواز داخلی توکیو به ناگویا نیز حدود یک ساعت و ۱۰ دقیقه به طول میانجامد.
حاصل جمع این سه پرواز، حدود ۱۲ ساعت و ۵۰ دقیقه زمان خالص در هواپیما است؛ بدون احتساب انتقال از ورزشگاه به فرودگاه، تحویل بار، کنترل گذرنامه، انتظار برای پرواز بعدی، ترانزیت و جابهجایی زمینی در ژاپن.
به عبارت دیگر، وقتی از «سفر ۱۳ ساعته» صحبت میکنیم، در واقع فقط درباره زمان پرواز حرف میزنیم. مدت واقعی جابهجایی از بصره تا محل استقرار تیم امید میتواند به شکل محسوسی بیشتر باشد. از دبی نیز پرواز مستقیم به ناگویا وجود ندارد و گزینههای یکتوقفه از مسیرهایی مانند سئول، توکیو، شانگهای و هنگکنگ قابل بررسی است. برای نمونه، مسیر دبی–سئول–ناگویا حدود ۱۰ ساعت و ۱۰ دقیقه زمان پروازی دارد؛ رقمی که زمان توقف بین دو پرواز را شامل نمیشود.
بنابراین چالش اصلی فقط پیدا کردن یک بلیت برای رساندن بازیکن به ژاپن نیست؛ مسأله این است که بازیکن پس از یک مسابقه سنگین، با کمترین فشار اضافی به مقصد برسد.
وقتی سفر
بخشی از ریکاوری را میبلعد
ریکاوری از لحظه سوت پایان مسابقه آغاز میشود. خواب، آبرسانی، تغذیه و کاهش بار تمرینی، همگی در بازگشت بدن به شرایط مطلوب نقش دارند. مطالعات انجامشده روی بازیکنان فوتبال نیز نشان دادهاند که برخی شاخصهای خستگی، درد عضلانی، کیفیت خواب و احساس آمادگی میتوانند تا ۴۸ ساعت پس از مسابقه همچنان تحت تأثیر باشند.
این به معنای آن نیست که هر بازیکن دقیقاً به ۴۸ یا ۷۲ ساعت استراحت نیاز دارد؛ شدت مسابقه، دقایق بازی و شرایط بدنی هر فرد متفاوت است. اما درباره بازیکنان استقلال، یک مسأله روشن وجود دارد: آنها درست در ساعاتی که بدنشان باید وارد فرایند ریکاوری شود، باید وارد یک سفر بینقارهای شوند.
مسأله فقط خستگی عضلانی نیست. یک مسابقه شبــــــانه، بهخودیخود میتواند زمان خواب را عقب بیندازد و خروج از ورزشگاه، انتقال به فرودگاه و پروازهای طولانی، فرصت خواب منظم را محدودتر میکند. در ادامه نیز سفر به شرق آسیا، اختلاف زمانی و تغییر ریتم شبانهروزی را به این فشار اضافه خواهد کرد.
در نتیجه، بازیکنی که مسابقهاش را حوالی نیمهشب در بصره تمام میکند، ممکن است بخش مهمی از همان ساعات را به جای خواب و ریکاوری در مسیر سپری کند و سپس در شرایطی به ژاپن برسد که ساعت زیستی بدنش هنوز با زمان مقصد هماهنگ نشده است.
4 روز فاصله؛ اما نه 4 روز آمادهسازی
تیم امید ایران ۱۶ سپتامبر برابر امارات بازی میکند و 4 روز بعد، در ۲۰ سپتامبر، مقابل چین قرار خواهد گرفت.
در تقویم، 4 روز فاصله زمانی قابل قبول به نظر میرسد؛ اما برای بازیکنی که بلافاصله پس از یک مسابقه سنگین باشگاهی وارد سفر بینقارهای شده، تمام این 4 روز را نمیتوان زمان آمادهسازی دانست. بخشی از آن صرف سفر، بخشی صرف خواب و تطبیق با شرایط زمانی جدید و بخشی نیز صرف بازگرداندن بدن به وضعیت مناسب تمرینی خواهد شد. به همین دلیل، کادر فنی ممکن است برای استفاده از این بازیکنان در بازی مقابل چین با احتیاط بیشتری تصمیم بگیرد؛ از نیمکتنشینی اولیه تا کاهش دقایق بازی، بسته به ارزیابی پزشکی و فنی.
مسأله فقط استقلال نیست
این موضوع نباید به اختلاف میان باشگاه و تیم امید تقلیل پیدا کند. بازیهای آسیایی در فیفادی برگزار نمیشوند و باشگاهها الزام فیفا برای آزادسازی بازیکنان را ندارند؛ از سوی دیگر، بازیهای آسیایی یک رویداد معتبر قارهای است و تیم امید ایران نیز برای موفقیت در آن به بهترین نفرات خود نیاز دارد.
بنابراین مسأله اصلی، انتخاب میان باشگاه و تیم ملی نیست؛ مسأله، مدیریت تقویم و هماهنگی میان اجزای فوتبال ایران است. اگر قرار است یک بازیکن جوان شب برای باشگاهش در لیگ نخبگان بازی کند و چند ساعت بعد راهی شرق آسیا شود، باید از قبل برای مسیر سفر، زمان پرواز، خواب، تغذیه و ریکاوری او برنامهریزی شده باشد. حتی اگر پرواز چارتر به دلیل هزینه بالا امکانپذیر نباشد، میتوان با انتخاب مسیر مناسبتر، کاهش زمان ترانزیت و هماهنگی دقیق میان باشگاه و تیم ملی، فشار سفر را کمتر کرد.