وقتی نیمکت راه حلی ندارد، میکروفن و رسانه مقصر میشوند
خودزنی به سبک محرم نویدکیا
حامد حسینی
خبرنگار
اقدام اخیر نویدکیا، سرمربی سپاهان، در کنفرانس خبری پس از دیدار برابر استقلال خوزستان، بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که آیا رفتارهای او با استانداردهای حرفهای یک سرمربی در باشگاهی بزرگ مانند سپاهان همخوانی دارد یا خیر.
نویدکیا پس از پیروزی تیمش مقابل تیم قعرنشین جدول، در اقدامی غیرحرفهای و نامتعارف، میکروفن رسانه رسمی باشگاه سپاهان را از روی پیراهن خود باز کرد تا مقابل دوربین رسانههای خبری، اعتراض خود را به نحوه عملکرد رسانه باشگاه نشان دهد. چنین رفتاری نهتنها اقدامی غیرمتعارف در یک کنفرانس خبری است، بلکه میتواند بهعنوان اقدامی تحریکآمیز و حاشیهساز علیه باشگاهی تلقی شود که خود نویدکیا با آن قرارداد دارد.
مسأله مهمتر آن است که این رفتار، اتفاقی منفرد به نظر نمیرسد. او پیش از این نیز درباره نحوه برخورد باشگاه با بیانضباطی حاجی عیدی و آریا یوسفی، در برابر سیاستهای حرفهای باشگاه مقاومت نشان داده بود. این رویکرد این شائبه را ایجاد کرده که سرمربی سپاهان در مواجهه با قواعد و چهارچوبهای سازمانی، همواره خود را ملزم به پذیرش تصمیمات باشگاه نمیداند.
اوج این اختلافات اما زمانی نمایان شد که نویدکیا به دلیل آنچه «سانسور» صحبتهایش در رسانه رسمی باشگاه عنوان کرد، در کنفرانس خبری به شکل نمادین میکروفن رسانه باشگاه را از روی پیراهن خود جدا کرد. او معتقد است رسانه رسمی باشگاه باید مصاحبههایش را کامل منتشر کند؛ اما در ساختار حرفهای فوتبال، رسانه باشگاه نمیتواند به تریبونی شخصی برای سرمربی تبدیل شود تا از طریق آن علیه هیأتمدیره، مدیرعامل یا سایر ارکان مدیریتی موضعگیری شود.
نویدکیا در ادامه گفت: «من اصلاً با باشگاه، هیأتمدیره و مدیرعامل وارد این داستان نشدهام. فرصت هست که درباره این مسائل صحبت کنیم. من معمولاً مطالب را نمیخوانم، اما دیروز از قصد خواندم. وقتی رسانه باشگاه خودمان مصاحبه من را کامل نمیگذارد، یک حرف قدیمی یادم میآید که میگوید وقتی چوب را برداری، گربهای که خرابکاری کرده خودش میدود.»
ولی حتی اگر نویدکیا نسبت به عملکرد رسانه باشگاه اعتراض داشته باشد، مسیر حرفهای برای حل چنین اختلافی، گفتوگوی مستقیم با مدیران باشگاه است، نه ایجاد یک صحنه رسانهای که به سرعت به حاشیهای جدید برای سپاهان تبدیل شود.
نکته قابل تأمل دیگر، تناقض میان انتقادات او و تمجید ویژهای است که از مدیرعامل کارخانه فولاد و دکتر زرندی مطرح کرده است. نویدکیا گفت: «من قبل از هر چیز باید از مدیرعامل کارخانه فولاد تشکر کنم که در این وضعیت، بودجهای در اختیار باشگاه گذاشت تا تیم از هم نپاشد.» او درباره زرندی نیز گفت: «او در شرایطی که ابتدای کار به ما گفته میشد شاید اصلاً تیمی نداشته باشیم، آقای زرندی تلاش کرد به اندازه نیاز بودجه در اختیار باشگاه قرار بگیرد تا سپاهان روی پای خودش بماند. مردم این شهر و هواداران باید بدانند که در این وضعیت، برای دکتر زرندی باید مجسمه بسازند.»
این اظهارات نشان میدهد که حتی از نگاه خود نویدکیا، مجموعه مدیریتی و اقتصادی باشگاه در شرایط دشوار مالی تلاش کرده است امکانات لازم را برای ادامه فعالیت سپاهان فراهم کند. بنابراین انتظار میرود سرمربی تیم نیز در کنار بیان مشکلات، سهم و مسئولیت خود را در قبال نتایج فنی بپذیرد.
واقعیت این است که نتایج سینوسی سپاهان در هفتههای اخیر، انتقادات جدی هواداران را به دنبال داشته است. شکست خانگی برابر تراکتور، شکست مقابل استقلال در تهران و توقف برابر صنعت نفت آبادان، تیمی که در قعر جدول و در شرایط بحرانی قرار دارد، نتایجی نیست که بتوان مسئولیت آن را صرفاً متوجه مسائل مدیریتی دانست.
سپاهان با وجود تنگناهای مالی و آسیبهای ناشی از جنگ تحمیلی، همچنان از مجموعهای از بازیکنان شاخص و سرشناس برخوردار است و باشگاه نیز ابزارهای لازم را برای فعالیت تیم فراهم کرده است. در چنین شرایطی، طبیعی است که بخش مهمی از پرسشها متوجه نیمکت و عملکرد فنی تیم باشد.
نویدکیا در پایان گفته است: «من فقط میخواستم به هواداران توضیح بدهم که اگر شرایطی برای تیم پیش آمده، چه مشکلاتی را پشت سر گذاشتهایم. من اهل نقشه کشیدن برای کسی نیستم. اگر نتوانم با فردی کار کنم، خیلی راحت به خودش میگویم که نمیتوانم با شما کار کنم. مشکلات تیم را هم نباید گردن هوادار، لیدر، باشگاه یا مدیرعامل انداخت.»
این حرف، در اصل میتواند مبنای یک رویکرد حرفهای باشد؛ اما حرفهایگری زمانی معنا پیدا میکند که رفتار سرمربی نیز با همین منطق هماهنگ باشد. اگر مشکلات نباید به گردن باشگاه و مدیرعامل انداخته شود، انتظار میرود سرمربی نیز پیش از هر چیز درباره مسائل فنی و نتایج تیم پاسخگو باشد.
سپاهان بهعنوان یکی از باشگاههای بزرگ فوتبال ایران، بیش از هر چیز به آرامش، تمرکز و انضباط سازمانی نیاز دارد. رفتارهایی مانند باز کردن میکروفن رسانه رسمی باشگاه، کنایههای رسانهای و انتقال اختلافات داخلی به فضای عمومی، نهتنها کمکی به حل مشکلات نمیکند، بلکه حاشیههای تازهای برای تیم ایجاد خواهد کرد.
عملکرد یک سرمربی با کنفرانسهای خبری، کنایهها و اعتراضهای رسانهای سنجیده نمیشود؛ معیار اصلی، عملکرد تیم در زمین فوتبال است. نویدکیا اگر میخواهد اعتماد هواداران سپاهان را حفظ کند، پیش از هر چیز باید پاسخگوی نتایج تیم و عملکرد فنی آن باشد و اختلافات احتمالی با باشگاه را در چهارچوبی حرفهای و دور از جنجال رسانهای پیگیری کند.