فوتبال ایران نیازمند شفافیت مستمر است
کارشناس مدیریت ورزش
کلید اصلی ایجاد تحول ساختاری در فوتبال ایران، شفافیت مالی و فراهم کردن بستر برای نظارت عمومی است؛ نظارتی که بدون دسترسی آزاد افکار عمومی، رسانهها و متخصصان به آمار و ارقام واقعی، عملاً غیرممکن خواهد بود. شفافسازی مالی در فوتبال زمانی محقق میشود که تصویر جامع و بدون سانسوری از تمام منابع درآمدی ارائه شود. از یک سو درآمدهای داخلی و ساختاری شامل سود حاصل از تبلیغات محیطی، حق پخش تلویزیونی، بلیتفروشی، اسپانسرینگ، فروش محصولات و ورودی باشگاهها و کادر فنی باید کاملاً مشخص باشد. از سوی دیگر، منابع مالی جانبی نظیر درآمدهای حاصل از سپردههای بانکی، توافق با اپراتورهای تلفن همراه، جرایم انضباطی صادرشده، خدمات پزشکی و سود شرکتهای تابعه سازمان لیگ و فدراسیون نیز نیازمند اعلام دقیق هستند. همچنین تراکنشهای بینالمللی و نقلوانتقالات، از جمله درآمدهای ارزی، سهم فدراسیون از خرید و فروش باشگاهها و حق رشد بازیکنان، باید در چهارچوبی روشن قرار گیرند. اما شفافیت یکطرفه نیست؛ همانقدر که اعلام درآمدها اهمیت دارد، روشن ساختن نحوه هزینهکرد آنها نیز حیاتی است. نمیتوان مدعی شفافیت بود اما درباره محل خرجکرد منابع مالی سکوت کرد. علاوه بر ابعاد مالی، شفافیت اداری و انسانی نیز اهمیت بالایی دارد. ارزیابی سطح تحصیلات، تخصص و شایستگی مدیران و کارکنان، در کنار شفافسازی ضوابط استخدام و مقررات نقلوانتقالات، مانع از تعارض منافع و تصمیمگیریهای سلیقهای میشود. بخش مهم دیگری از حرفهایگری در فوتبال به حوزه مالیات بازمیگردد. توصیه میشود بازیکنان و مربیان با ارائه نسخه اصلی قرارداد به ممیزان مالیاتی، تنظیم به موقع اظهارنامهها، پرداخت دقیق مالیات و اخذ مفاصاحساب، به شکلگیری این ساختار شفاف کمک کنند. دسترسپذیری اطلاعات تنها ابزاری برای افشاگری نیست، بلکه کارکردهای بنیادیتری دارد. این امر امکان نقد و بررسی کارشناسانه عملکرد مدیران توسط رسانهها را فراهم میسازد، بستر لازم برای پژوهشهای دقیق دانشگاهی و تولید دادههای معتبر را فراهم میآورد و در نهایت باعث شناسایی و خنثیسازی بسترهای فسادزا پیش از تبدیل شدن آنها به چالش میشود. در نهایت، فوتبال ایران برای گذر از مدیریت سنتی و حاشیهساز به سمت سلامت اداری و حرفهایگری، بیش از هر زمان دیگری به اطلاعات شفاف و پاسخگویی مستمر نیاز دارد. هر اندازه که اطلاعات مالی و مدیریتی پنهان بماند، فضای بیشتری برای ابهام و رانت ایجاد خواهد شد.