محمد رجائیان، عضو هیأت رئیسه سازمان لیگ در گفتوگو با ایران ورزشی:
فوتبال بدون درآمد فقط هزینه است؛ نه صنعت
محمدرضا رحیمپور
خبرنگار
محمد رجائیان، مدیرعامل سابق آلومینیوم اراک و عضو هیأترئیسه سازمان لیگ، معتقد است اقتصاد فوتبال ایران بدون تعیین تکلیف «حق پخش تلویزیونی» به سرانجام نخواهد رسید. او در گفتوگو با ایران ورزشی، با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن باشگاهها از وابستگی به منابع عمومی، توصیح داد: «باشگاهها باید از حالت روزمرگی خارج شوند و به سمتی بروند که بتوانند روی پای خود بایستند. من معتقدم بهراحتی نباید از حق پخش تلویزیونی گذشت. این حق، نماد توسعه فعالیت باشگاهها در کشور است. وزیر محترم ورزش و جوانان تلاش زیادی کرده تا دستورالعملهای ویژهای در دولت آماده شود، اما لازم است هم مجلس و هم کمیسیونهای اجتماعی و ورزشی با دقت بیشتری به این موضوع ورود کنند. حق پخش، از همین فصل و فصل آینده در حسابها و بیلان کاری باشگاهها بهعنوان یک شاخص مهم ظاهر میشود. اگر در این حوزه درآمدی وجود نداشته باشد، قطعاً باشگاهها در فرآیند اخذ مجوز حرفهای دچار مشکل خواهند شد.»
رجائیان در ادامه به موضوع تبلیغات محیطی پرداخت و گفت: «شاید رقمی که امروز از محل تبلیغات محیطی میان باشگاهها توزیع میشود چندان بزرگ نباشد، اما نسبت به سالهای گذشته شرایط بهتری ایجاد شده است. در سالهای قبل، شرکتهای مختلفی در مزایدهها شرکت میکردند و وعده ارقام قابلتوجهی میدادند، اما در عمل بسیاری از تعهدات آنها اجرایی نمیشد و باشگاهها به مطالبات خود نمیرسیدند.»
عضو هیأترئیسه سازمان لیگ درباره انتقادهایی که نسبت به شفاف نبودن عملکرد این سازمان در این حوزه مطرح میشود، توضیح داد: «من با این انتقادات که گفته میشود سازمان لیگ در بحث تبلیغات محیطی شفافیت لازم را ندارد، موافق نیستم. درست است پولی که باشگاهها از این محل دریافت میکنند رقم کلانی نیست، اما باید تجربیات گذشته را هم در نظر گرفت. در سالهای قبل، شرکتهایی وارد مزایده میشدند و ارقام نجومی پیشنهاد میدادند، اما در عمل درآمدی محقق نمیشد و وعدهها روی کاغذ باقی میماند.»
او در واکنش به پیشنهاد واگذاری تبلیغات محیطی به خود باشگاهها نیز گفت: «این تصور که همه باشگاهها با واگذاری تبلیغات محیطی سود بیشتری خواهند برد، درست نیست. شاید چند باشگاه بزرگ و پرهوادار بتوانند درآمد قابلتوجهی کسب کنند، اما بسیاری از باشگاههای شهرستانی چنین ظرفیتی ندارند. من این شرایط را در آلومینیوم اراک تجربه کردهام؛ حتی در یک استان صنعتی هم پیدا کردن اسپانسر برای تبلیغات محیطی کار سادهای نیست. در واقع، بسیاری از باشگاههای کوچک از ظرفیت رسانهای و مخاطبان باشگاههای بزرگ بهره میبرند و اگر این درآمدها کاملاً مستقل شود، ممکن است متضرر شوند. همچنین در دورههای گذشته، برخی باشگاهها مدعی شدند با اخذ مستقیم تبلیغات محیطی و پرداخت سهم سازمان لیگ، درآمد بیشتری کسب میکنند، اما در عمل نهتنها حق آن باشگاه محقق نشد، بلکه سهم سایر تیمها نیز تضییع شد. در حال حاضر، سازمان لیگ واگذاری تبلیغات محیطی را از طریق آگهی رسمی و مزایده قانونی پیش میبرد تا شرکتهای دارای صلاحیت و تمکن مالی مشخص وارد این حوزه شوند.»
مدیرعامل سابق آلومینیوم در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به منابع درآمدی باشگاههای حرفهای، گفت: «حق پخش تلویزیونی باید مهمترین منبع درآمد باشگاهها باشد. پس از آن، درآمد حاصل از نقلوانتقال بازیکنان، تبلیغات روی پیراهن، تبلیغات محیطی، بلیتفروشی و سایر فعالیتهای تجاری قرار میگیرند. امروز هر پلتفرمی که از فوتبال محتوا تولید میکند، از این صنعت درآمد به دست میآورد و باشگاهها نیز باید از این چرخه سهم واقعی خود را دریافت کنند. من در باشگاه آلومینیوم اراک فعالیت کردهام و میدانم هزینههای فوتبال، از ردههای پایه تا بزرگسالان، بسیار بالاست و درآمد تبلیغات محیطی برای باشگاههای متوسط و کوچک، ناچیز است.»
رجائیان درباره نیمهتمام ماندن مسابقات فصل گذشته نیز توضیح داد: «وقتی همه مسابقات برگزار نشده باشد، طبیعی است که درآمدها نیز متناسب با تعداد بازیهای برگزارشده محاسبه و توزیع شود.
البته هنوز گزارش نهایی سازمان لیگ در این زمینه منتشر نشده است، اما نباید فراموش کنیم که برگزار نشدن کامل مسابقات خارج از اختیار سازمان لیگ بود و این مجموعه از تمام ظرفیتهای خود برای برگزاری مسابقات استفاده کرد.»