وداع با فرانکو بارزی، کاپیتان سالهای باشکوه
صخرهای که میلان، خانوادهاش بود
ایلیا بهزاد اول
خبرنگار
صبح جمعه فوتبال ایتالیا و باشگاه میلان یکی از بزرگترین نمادهای تاریخ خود را از دست دادند. فرانکو بارزی، کاپیتان افسانهای روسونری و یکی از برترین مدافعان تاریخ فوتبال جهان، در ۶۶ سالگی درگذشت؛ بازیکنی که نامش نه فقط با افتخارات، بلکه با وفاداری، رهبری و درک بینظیر از فوتبال گره خورده بود. بارزی تمام دوران حرفهای خود را در میلان سپری کرد؛ باشگاهی که از نوجوانی به آن پیوست و تا روز خداحافظی، پیراهن دیگری را بر تن نکرد. او طی ۲۰ فصل حضور در ترکیب روسونری، شش قهرمانی سریآ، سه جام باشگاههای اروپا (لیگ قهرمانان کنونی)، چهار سوپرجام ایتالیا، دو جام بینقارهای و افتخارات متعدد دیگر را به دست آورد و به نماد نسلی تبدیل شد که میلان را به قدرت اول فوتبال اروپا بدل کرد.
اما آنچه بارزی را از بسیاری از مدافعان بزرگ تاریخ متمایز میکرد، فقط جامها و مدالهایش نبود. او مغز متفکر خط دفاعی میلان بود؛ بازیکنی که بازی را چند ثانیه زودتر از دیگران میخواند و با جایگیری، هوش تاکتیکی و رهبری مثالزدنی، حملات حریف را پیش از شکل گرفتن نابود میکرد. بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر فوتبال مدرن مفهوم مدافع بازیساز را به شکل امروزی میشناسد، یکی از مهمترین معماران آن فرانکو بارزی بوده است.
او در خانوادهای کشاورز در نزدیکی شهر برشا به دنیا آمد. کودکیاش با کار در مزرعه، دوشیدن گاوها و فوتبال بازی کردن با پای برهنه گذشت. خانواده توان خرید کفش و توپ جدید نداشتند و بارزی از همان سالها آموخت چگونه از داشتههای اندکش محافظت کند؛ روحیهای که بعدها در فوتبال نیز به ویژگی اصلی شخصیتش تبدیل شد. سرنوشت اما همیشه با او مهربان نبود. بارزی در نوجوانی پدر و مادرش را از دست داد و باشگاه میلان به خانه دوم او تبدیل شد. شاید به همین دلیل بود که حتی در سختترین دوران تاریخ باشگاه، هرگز به فکر جدایی نیفتاد. او سقوط میلان به سری B را تجربه کرد، پیشنهادهای بزرگ را رد کرد و با بازوبند کاپیتانی، تیمش را دوباره به قله فوتبال ایتالیا و اروپا رساند.
با ورود آریگو ساکی و سپس فابیو کاپلو، بارزی به رهبر خط دفاعی تیمی تبدیل شد که بسیاری آن را بهترین تیم باشگاهی تاریخ میدانند. اجرای بینقص تله آفساید، دفاع منطقهای و پرس هماهنگ، بدون حضور او تقریباً غیرممکن بود. میلان با فرماندهی بارزی دو بار متوالی در سالهای ۱۹۸۹ و ۱۹۹۰ قهرمان اروپا شد و در سال ۱۹۹۴ نیز بار دیگر جام قهرمانی را بالای سر برد؛ دورانی که فوتبال اروپا را برای همیشه تغییر داد.
در عرصه ملی نیز بارزی کارنامهای درخشان بر جای گذاشت. او در جام جهانی ۱۹۸۲ همراه ایتالیا قهرمان جهان شد، هرچند فرصت بازی پیدا نکرد. اما ماندگارترین تصویرش با پیراهن آتزوری به جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا بازمیگردد. بارزی در همان تورنمنت از ناحیه زانو آسیب دید و همه تصور میکردند جام برای او تمام شده است. با این حال، تنها ۲۴ روز بعد به شکلی باورنکردنی به فینال مقابل برزیل رسید و یکی از بهترین نمایشهای دوران حرفهای خود را ارائه داد. سرنوشت اما پایانی تلخ برای آن مسابقه نوشته بود. بازی پس از ۱۲۰ دقیقه بدون گل به ضربات پنالتی کشید و بارزی که نخستین پنالتی ایتالیا را زد، توپ را به آسمان فرستاد. اشکهای او پس از شکست مقابل برزیل، به یکی از ماندگارترین تصاویر تاریخ جام جهانی تبدیل شد.
میلان پس از خداحافظی بارزی، پیراهن شماره ۶ او را برای همیشه بایگانی کرد؛ افتخاری که تنها نصیب بزرگترین اسطورههای باشگاه میشود. بسیاری از همنسلانش معتقد بودند او هرگز حقش را از توپ طلای فوتبال جهان نگرفت، اما جایگاهش در تاریخ نیازی به آن جایزه نداشت. فرانکو بارزی برای میلیونها هوادار، نه فقط بهترین مدافع تاریخ میلان، بلکه کاملترین مدافع تاریخ فوتبال بود؛ مردی که با رفتنش، یکی از باشکوهترین فصلهای فوتبال ایتالیا برای همیشه به پایان رسید.