اروپا علیه خصوصیسازی بزرگ فیفا
تهدید یوفا به بایکوت جام جهانی
طرح جنجالی فیفا برای واگذاری بخشی از مالکیت تجاری جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی، موجی از مخالفت را در فوتبال اروپا به راه انداخته و حالا یوفا در حال بررسی گزینهای بیسابقه است؛ بایکوت جام جهانی. اقدامی که در صورت تحقق، میتواند بزرگترین بحران تاریخ فوتبال ملی را رقم بزند و حتی حضور قدرتهایی مانند اسپانیا، انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا در این رقابتها را با تردید مواجه کند.
ماجرا از افشای برنامهای آغاز شد که براساس آن، فیفا قصد دارد با تشکیل یک شرکت جدید، بخشی از سهام تجاری جام جهانی را به سرمایهگذاران خصوصی واگذار کند. ارزش این معامله حدود ۱۵میلیارد پوند برآورد شده و گفته میشود جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا پس از پایان دوران ریاست خود در سال ۲۰۳۱ میتواند بهعنوان مدیر این شرکت فعالیت کند؛ سمتی که درآمدی بیش از ۵۰میلیون دلار در سال برای او به همراه خواهد داشت.
این خبر با واکنش تند یوفا روبهرو شد. کنفدراسیون فوتبال اروپا در بیانیهای کمسابقه اعلام کرد این طرح «از خط قرمز فوتبال عبور کرده است» و تأکید کرد روح فوتبال و ساختار مدیریتی آن کالایی برای خرید و فروش نیست. یوفا همچنین از تمام فدراسیونهای ملی، باشگاهها، بازیکنان، هواداران و حتی دولتها خواست در برابر این تصمیم موضعگیری کنند.
در همین راستا، رسانههای اروپایی از برگزاری نشست اضطراری اعضای یوفا خبر دادهاند؛ نشستی که یکی از مهمترین محورهای آن، بررسی احتمال تحریم رقابتهای تحت مدیریت فیفا خواهد بود. حتی گفته میشود این بایکوت میتواند از جام جهانی فوتبال زنان ۲۰۲۷ آغاز شود و در صورت ادامه اختلافها، به جام جهانی مردان نیز کشیده شود.
نگرانی اصلی فوتبال اروپا، تنها فروش بخشی از سهام جام جهانی نیست، بلکه بیم آن میرود که سرمایهگذاران خصوصی در آینده بر تصمیمهای کلان فوتبال جهان تأثیر بگذارند. افزایش تعداد مسابقات، تغییر تقویم بینالمللی، برگزاری مکرر جام جهانی و حتی تغییر ساختار رقابتها از جمله پیامدهایی است که منتقدان این طرح درباره آن هشدار دادهاند.
در سوی مقابل، فیفا از این طرح دفاع کرده و معتقد است ایجاد شرکت جدید باعث افزایش درآمد فوتبال و توزیع عادلانهتر منابع مالی میان ۲۱۱ فدراسیون عضو خواهد شد. مدیران فیفا تأکید کردهاند که کنترل کامل قوانین، تقویم مسابقات و اداره رقابتها همچنان در اختیار این نهاد باقی خواهد ماند و سرمایهگذاران نقشی در تصمیمات فنی و مدیریتی نخواهند داشت.
با این حال، منتقدان این توضیحات را کافی نمیدانند. سپ بلاتر، رئیس پیشین فیفا، روابط نزدیک اینفانتینو با محافل سیاسی و اقتصادی آمریکا را بشدت مورد انتقاد قرار داده و شماری از سیاستمداران و مدیران فوتبال نیز تأکید کردهاند که جام جهانی میراث مشترک فوتبال است و نباید به دارایی قابل معامله تبدیل شود.
اگر تهدید یوفا به بایکوت جام جهانی رنگ واقعیت به خود بگیرد، فوتبال جهان با بحرانی روبهرو خواهد شد که شاید از ماجرای سوپرلیگ اروپا نیز بزرگتر باشد؛ بحرانی که میتواند آینده معتبرترین تورنمنت فوتبال جهان را برای سالها تحت تأثیر قرار دهد.