قصه پرفرازونشیب مسی و یک ملت
پیوند دیرهنگام اما باشکوه
فرخ حسابی
خبرنگار
پایان فینال جام جهانی ۲۰۲۶ در نیوجرسی، تصویری ماندگار، دراماتیک و در عین حال لبریز از غم را به تاریخ پرفرازونشیب فوتبال اضافه کرد. اشکهایی که پس از سوت پایان مسابقه بر گونههای لیونل مسی ۳۹ ساله جاری شد، بیش از آنکه نشاندهنده یک ناکامی ساده در یک رقابت ۹۰ یا ۱۲۰ دقیقهای باشد، بوی پایان یک دوران بینظیر را میداد. شکست آلبیسلسته در برابر اسپانیا، سناریویی نبود که هواداران فوتبال برای فصل آخر حماسه مسی تصور میکردند، اما این خروج تلخ و پرحسرت، هرگز نمیتواند پیوند عمیق، عاشقانه و دیرهنگامی را که او در سالهای پایانی فوتبالش با مردم کشورش ساخت، خدشهدار کند.
تیم ملی آرژانتین در این فینال رؤیایی، بهجای بهرهگیری از هوش، تکنیک و ظرافتهای کاپیتان خود، به تاکتیکهای بهشدت خشن و فیزیکی روی آورد، برنامهای ناکارآمد که در نهایت با اخراج انزو فرناندز و گل دقیقه ۱۰۶ فران تورس به شکست انجامید. مسی در طول مسابقه عملاً از جریان بازی خارج شده بود و ترکیب خط حملهای که تا دقیقه ۱۱۷ حتی یک شوت به سمت دروازه شلیک نکرده بود، نشان داد که یارانش نتوانستند تکیهگاه او باشند. با این حال، تاریکی این شکست خیلی زود زیر سایه افتخارات بیبدیل گذشته محو خواهد شد.
آغاز یک رستاخیز رؤیایی
برای درک واقعی ارزش پیوندی که میان مسی و آرژانتین شکل گرفت، باید نگاهی به مسیر پرپیچ و خمی که او طی دو دهه گذشته پیموده بیندازیم. حضور ابرستاره سابق بارسلونا در لباس ملی همیشه با تشویق و موفقیت همراه نبود. آرژانتینیها که پس از مارادونا به دنبال یک نجاتدهنده جدید میگشتند، سالها مسی را غریبهای میدانستند که برای بارسا میدرخشد اما در لباس ملی کمفروغ است. ناکامی در جامهای جهانی ۲۰۱۰ و ۲۰۱4، آغازگر دورانی بس تاریک بود؛ دورانی که با سه شکست متوالی در فینال جام جهانی ۲۰۱۴ و کوپا آمریکای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ به اوج تلخی رسید.
شکست در فینال ۲۰۱۶ چنان ضربه روحی سنگینی به مسی وارد کرد که او با دلی شکسته در ۲۹ سالگی خداحافظی خود را از بازیهای ملی اعلام نمود. او در آن زمان احساس میکرد که هرگز برای کشورش کافی نیست و حضورش تنها موجی از انتقادهای بیرحمانه را به همراه دارد. اما این پایان ماجرا نبود. بازگشت سریع او پس از دو ماه با این جمله تاریخی همراه شد که «ترجیح میدهم مشکلات فوتبال آرژانتین را از داخل حل کنم»؛ تصمیمی که پایه رسمی شکلگیری یکی از زیباترین داستانهای بازگشت در تاریخ ورزش شد.
روی کار آمدن اسکالونی
نقطه عطف واقعی در سال ۲۰۱۸ رقم خورد، جایی که لیونل اسکالونی، هدایت آرژانتین را برعهده گرفت. اسکالونی با شعار «فوتبال یعنی قلب، غریزه و هرگز تسلیم نشدن»، فضایی را ساخت که در آن، بازیکنان جوان نه فقط به عنوان همتیمی، بلکه به عنوان سربازانی فداکار برای مسی میجنگیدند. این تغییر فرهنگ، تیمی انسجامیافته و بیرحم ساخت که پتانسیل واقعی شماره ۱۰ را آزاد میکرد.
نتیجه این همدلی، پایان حسرت ۲۸ ساله آرژانتین با فتح کوپا آمریکای ۲۰۲۱ در خاک برزیل بود. مسی در ۳۴ سالگی روی ۷۵ درصد گلهای تیمش نقش مستقیم داشت. اما حماسه اصلی در قطر ۲۰۲۲ شکل گرفت؛ جایی که آرژانتین پس از شکست در اولین بازی، با رهبری فوقالعاده مسی بالاخره جام جهانی را بالای سر برد. مسی با ثبت ۱۰ تأثیر مستقیم روی گلها و زدن دو گل در فینال تاریخی مقابل فرانسه، نه تنها جام را به خانه برد، بلکه اصطلاحاً فوتبال را به پایان رساند و عاشقانه دیرهنگامش با ملت آرژانتین را برای همیشه جاودانه ساخت.
میراث دستنخورده
پس از سوت پایان فینال ۲۰۲۶، مسی بدون گفتوگو با خبرنگاران و در سکوتی سنگین از منطقه مصاحبه عبور کرد. این رفتار خاموش، بیش از هر بیانیهای، ابهام را درباره آینده او افزایش داد. سخنان اسکالونی در کنفرانس خبری که با لحنی احساسی و اشکبار از احتمال پایان کار خود و کادرش گفت، نشان داد که فوتبال آرژانتین در آستانه یک خانهتکانی و تغییر نسل اجتنابناپذیر قرار دارد زیرا حفظ چنین انگیزه و کیفیتی برای سالیان متمادی ناممکن است.
با تمام این اوصاف، چه مسی تصمیم به خداحافظی رسمی بگیرد و چه مدتی دیگر به حضورش ادامه دهد، جایگاه او در تالار افتخارات فوتبال دستنخورده است. اشکهای نیوجرسی شاید یادآور تلخی شکست در آخرین گام باشد، اما تاریخ، او را نه با این ۹۰ دقیقه کمفروغ، بلکه با سالها شادمانی، رقص با توپ و جامهایی یاد خواهد کرد که برای مردم کشورش به ارمغان آورد. افسانه شماره ۱۰ آرژانتین خیلی وقت پیش نوشته شده و هیچ شکستی توان تغییر پایانبندی آن را ندارد.