کلید ماجرا در دست گواردیولا است
توخل اخراج شود یا نه؟
شکست تلخ انگلیس برابر آرژانتین در نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۶، بار دیگر همان سناریوی آشنای فوتبال این کشور را زنده کرد؛ امیدی بزرگ، فروپاشی در لحظات پایانی و سپس آغاز دادگاهی عمومی برای سرمربی تیم ملی. این بار نوبت توماس توخل است که زیر ذرهبین رسانهها و هواداران قرار بگیرد؛ مربی آلمانیای که تنها چند ماه پس از آغاز پروژهاش با سهشیرها، حالا با درخواستهای گسترده برای برکناری مواجه شده است.
اما آیا واقعاً مشکل انگلیس فقط توخل است؟ آیا اخراج او میتواند گرهای را باز کند که دهههاست فوتبال این کشور را آزار میدهد؟ شاید پاسخ منفی باشد؛ مگر آنکه اتحادیه فوتبال انگلیس بتواند تنها گزینهای را پیدا کند که از نظر اعتبار و توانایی، یک گام بالاتر از توخل قرار میگیرد؛ پپ گواردیولا.
اشتباه توخل یا بیماری مزمن انگلیس؟
انگلیس تا دقیقه۸۵ دیدار برابر آرژانتین یکبرصفر پیش بود و تنها چند دقیقه با رسیدن به فینال فاصله داشت. اما همه چیز در دقایق پایانی از دست رفت. آنتونی گوردون گل برتری را به ثمر رساند، اما تیم توخل بهجای ادامه حملات، به شکل محسوسی عقب نشست و ابتکار عمل را به قهرمان جهان واگذار کرد.
آمار نیمه دوم بهخوبی عمق بحران را نشان میدهد. انگلیس پس از گلزنی تقریباً مالکیت توپ را از دست داد و در مقاطعی تنها میان جردن پیکفورد و جان استونز پاس ردوبدل میکرد. انزو فرناندس بازی را به تساوی کشاند و سپس لیونل مسی با رهبری کمنظیر خود، زمینه بازگشت آرژانتین را فراهم کرد تا رؤیای انگلیسیها بار دیگر در هم بشکند.
در نگاه نخست، تصمیمات توخل هدف اصلی انتقادات است. ورود مدافعانی مانند ازری کونسا، دن برن و نیکو اورایلی در دقایق پایانی، بهجای حفظ برتری، تیم را بیش از پیش به لاک دفاعی فرو برد. با این حال، ماجرا فراتر از چند تعویض اشتباه به نظر میرسد.
بیماری مزمن
مشکل اصلی انگلیس شاید نه روی نیمکت، بلکه در ذهن بازیکنان باشد. این تیم سالهاست در بازیهای بزرگ گرفتار نوعی ترس پنهان میشود؛ ترسی که باعث میشود پس از رسیدن به برتری، بهجای تلاش برای ضربه نهایی، تنها به حفظ نتیجه فکر کند.
این ذهنیت در دوران گرت ساوتگیت نیز بارها دیده شد و به نظر میرسد هنوز از بین نرفته است. بازیکنان انگلیس مقابل آرژانتین نیز پس از گل گوردون، ناخودآگاه عقب نشستند، گویی باور نداشتند میتوانند برابر مدافع عنوان قهرمانی برتری خود را حفظ کنند.
توخل بعد از بازی نیز به همین موضوع اشاره کرد. او تأکید کرد که دستور دفاع مطلق نداده بود و حتی از بازیکنان خواسته بود برای زدن گل دوم تلاش کنند. هری کین و مارک گوئهی نیز این موضوع را تأیید کردند و اعتراف داشتند که تیم پس از گل، به شکلی غریزی رو به عقب حرکت کرده است.
این همان بیماری مزمنی است که سالهاست انگلیس را از کسب جام بازمیدارد؛ مشکلی که با تغییر یک مربی به سادگی درمان نمیشود.
پروژهای که کامل نشده
توخل در ژانویه ۲۰۲۵ هدایت انگلیس را برعهده گرفت و تنها شش اردوی ملی فرصت داشت تا تیمی که نایبقهرمان یورو ۲۰۲۴ شده بود را به قهرمانی جهان برساند. انتظار فتح جام جهانی در چنین بازه کوتاهی حتی برای مربیای با کارنامه او، بسیار سنگین بود.
فراموش نکنیم که انگلیس در این جام به نیمهنهایی رسید؛ مرحلهای که بسیاری از قدرتهای بزرگ فوتبال جهان حتی به آن نرسیدند. البته شکست مقابل آرژانتین دردناک بود، اما این شکست لزوماً به معنای شکست کامل پروژه نیست.
تنها یک استثنا؛ اگر پپ آماده باشد
با وجود همه این استدلالها، یک نام وجود دارد که میتواند معادله را تغییر دهد؛ پپ گواردیولا.
سرمربی اسپانیایی پس از پایان دوران درخشان خود در منچسترسیتی، همچنان یکی از بزرگترین مربیان تاریخ فوتبال محسوب میشود. او فوتبال انگلیس را متحول کرد و شناخت کاملی از فرهنگ فوتبالی این کشور دارد.
اگر اتحادیه فوتبال انگلیس واقعاً به فکر تغییر مسیر باشد، منطقیترین گزینه تنها گواردیولا است. اخراج توخل برای انتخاب مربیای همسطح یا حتی ضعیفتر، هیچ توجیهی ندارد. اما اگر امکان جذب پپ وجود داشته باشد، شرایط متفاوت خواهد شد. در واقع، تنها دلیلی که میتواند برکناری توخل را قابل دفاع کند، حضور گواردیولا بهعنوان جانشین است؛ مربیای که شاید بتواند آن سد روانی تاریخی را بشکند.
نگاه به یورو ۲۰۲۸
در حال حاضر نشانهها حاکی از آن است که اتحادیه فوتبال انگلیس همچنان از توخل حمایت میکند. قرارداد او تمدید شده و مدیران فدراسیون رسیدن به نیمهنهایی جام جهانی را در مجموع یک دستاورد قابل قبول میدانند.
هدف اصلی حالا یورو ۲۰۲۸ است؛ تورنمنتی که در خاک انگلیس، ولز، اسکاتلند و ایرلند برگزار خواهد شد. تا آن زمان، توخل فرصت دارد نسلی جوان و مستعد را به تیم اضافه کند و مهمتر از همه، ذهنیت برنده را در رختکن سهشیرها نهادینه سازد.
توخل اشتباه کرد، اما شاید بزرگترین اشتباه انگلیسیها این باشد که دوباره تصور کنند مشکل فقط روی نیمکت نشسته است. تا زمانی که آن ترس تاریخی از شکست از ذهن بازیکنان پاک نشود، حتی بهترین مربیان جهان نیز برای رساندن انگلیس به جام، کار آسانی نخواهند داشت. مگر آنکه نام آن مربی پپ گواردیولا باشد.