حواشی «هدایت گیت» تمام شدنی نیست
خطر حذف از لیگ قهرمانان بیخ گوش ایران
محمدرضا رحیمپور
خبرنگار
فوتبال ایران این روزها با یکی از پیچیدهترین و حساسترین پروندههای سالهای اخیر روبهرو شده است؛ پروندهای که اگر به همین شکل ادامه پیدا کند، نه تنها یک نماینده ایران از حضور در لیگ قهرمانان آسیا ۲ بازخواهد ماند، بلکه ممکن است کل سهمیه فوتبال ایران در این رقابتها از بین برود.
ماجرا از جایی آغاز شد که پس از پایان فصل، باشگاه گلگهر سیرجان بر اساس جدول فریز شده لیگ برتر به عنوان نماینده ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲ شناخته شد؛ همان مبنایی که برای تعیین سایر سهمیههای آسیایی نیز مورد استفاده قرار گرفته و به تأیید هیأت رئیسه فدراسیون نیز رسیده بود اما در ادامه، تصمیم فدراسیون فوتبال برای برگزاری تورنمنتی سهجانبه به منظور تعیین نماینده سوم، شرایط را وارد مرحلهای مبهم کرد.
در نهایت، باشگاه چادرملو اردکان پس از پیروزی در این رقابت سهجانبه، توانست روی کاغذ سهمیه آسیا را به دست آورد اما کار از کار گذشته بود چون هدایت ممبینی در نامهای گلگهر را به آسیا به عنوان نماینده معرفی کرده بود و در ایران حضور نداشت تا اصلاحیه برای آسیا ارسال کند. این اقدام با اعتراض چادرملوهمراه شد؛ اعتراضی که در نهایت به انصراف رسمی باشگاه گلگهر از حضور در لیگ قهرمانان آسیا ۲ منتهی شد.
نکته قابل توجه آن است که گلگهر در نامه رسمی خود تأکید کرده اعتراضش متوجه باشگاه چادرملو نیست، بلکه به روند تعیین سهمیه آسیایی بازمیگردد. این باشگاه حتی اعلام کرده است که اگر عدم حضورش موجب آسیب به منافع ملی و جایگاه فوتبال ایران در آسیا شود، آمادگی دارد در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
اما آنچه این پرونده را به یک بحران واقعی تبدیل کرده، مقررات کنفدراسیون فوتبال آسیاست.
بررسی مقررات رسمی AFC نشان میدهد برخلاف برخی تصورها، در صورت انصراف یک باشگاه، هیچ حق خودکاری برای معرفی تیم جایگزین از همان کشور وجود ندارد. مطابق ماده ۵.۵ مقررات لیگ قهرمانان آسیا ۲، اگر باشگاهی از حضور در مسابقات انصراف دهد، اصل بر این است که رقابتها بدون جایگزین ادامه پیدا میکند، مگر آنکه دبیرخانه AFC پیشنهاد دیگری ارائه کند و کمیته مسابقات AFC با آن موافقت کند.
به عبارت دیگر، تصمیمگیری درباره جایگزینی باشگاه انصرافدهنده کاملاً در اختیار AFC قرار دارد و این کنفدراسیون هیچ الزامی برای پذیرش نماینده دیگری از همان کشور ندارد.
همین موضوع، نگرانیها درباره آینده سهمیه ایران را افزایش داده است.
از سوی دیگر، مقررات ورود باشگاهها به رقابتهای آسیایی نیز تأکید میکند که هر فدراسیون باید نمایندگان خود را در مهلتهای تعیینشده به AFC معرفی کند. این مهلت برای فصل جاری تا ۳۱ مه ۲۰۲۶
(۱۰ خرداد ۱۴۰۵) تعیین شده بود و هرگونه تغییر پس از آن، صرفاً با تصمیم AFC امکانپذیر است.
پرونده ایران از منظر حقوقی پیچیدهتر نیز خواهد شد؛ زیرا AFC معمولاً بر رعایت دقیق مهلتهای ثبت و معرفی نمایندگان تأکید دارد و پس از پایان این مهلت، الزامی برای پذیرش تغییرات جدید ندارد.
در روزهای اخیر، برخی گزارشها نیز از احتمال واگذاری جایگاه خالی ایران به نمایندهای از هند خبر دادهاند. هرچند تاکنون هیچ اعلام رسمی از سوی AFC در این خصوص منتشر نشده، اما مقررات این کنفدراسیون اختیار تصمیمگیری درباره نحوه تکمیل جدول مسابقات را به کمیته مسابقات داده است. بنابراین اگر AFC به این جمعبندی برسد که جایگاه خالی ایران باید از طریق سازوکار سهمیهبندی یا کشور دیگری تکمیل شود، از منظر حقوقی امکان اتخاذ چنین تصمیمی وجود دارد.
این اتفاق، در صورت وقوع، تنها به معنای از دست رفتن یک سهمیه نخواهد بود؛ بلکه میتواند بر ضریب باشگاهی فوتبال ایران در سالهای آینده نیز تأثیر منفی بگذارد. تجربه باشگاه موهون باگان هند نیز نشان داد که انصراف از رقابتهای آسیایی میتواند پیامدهای انضباطی و اعتباری قابل توجهی برای فوتبال یک کشور به همراه داشته باشد.
شاید این پرونده در نهایت با بازگشت گلگهر، پذیرش چادرملو یا حتی تصمیم دیگری از سوی AFC به پایان برسد، اما یک واقعیت را نمیتوان انکار کرد؛ سهمیههای آسیایی سرمایه فوتبال ایران هستند و کوچکترین اختلاف، تأخیر یا بیبرنامگی در مدیریت آنها میتواند هزینهای بسیار سنگین برای فوتبال کشور به همراه داشته باشد؛ هزینهای که جبران آن شاید سالها زمان ببرد.