جام جهانی ۶۴ تیمی به طور جدی بررسی میشود
کاسبی جدید اینفانتینو!
جیانی اینفانتینو اعلام کرد فیفا پس از پایان جام جهانی ۲۰۲۶، پیشنهاد افزایش تعداد تیمهای جام جهانی به ۶۴ تیم برای دوره ۲۰۳۰ را به طور رسمی بررسی خواهد کرد.
جام جهانی ۲۰۲۶ برای نخستین بار با حضور ۴۸ تیم برگزار شد؛ فرمتی که جایگزین مدل ۳۲ تیمی مورد استفاده بین سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۲۲ شد. با این حال، اکنون احتمال افزایش دوباره تعداد تیمها مطرح شده است.
جام جهانی ۲۰۳۰ به مناسبت صدمین سال برگزاری این رقابتها، در شش کشور و سه قاره برگزار خواهد شد. اروگوئه، آرژانتین و پاراگوئه هر کدام میزبان یک مسابقه افتتاحیه خواهند بود و سایر دیدارها میان مراکش، پرتغال و اسپانیا تقسیم میشود.
پیشنهاد برگزاری جام جهانی ۶۴ تیمی نخستین بار در سپتامبر ۲۰۲۵ از سوی تعدادی از مدیران ارشد فوتبال آمریکای جنوبی به فیفا ارائه شد.
اینفانتینو در گفتوگو با رسانه سوئیسی «بلووین» گفت: «این موضوع قطعاً پس از جام جهانی در کمیتههای مربوطه بررسی و درباره آن بحث خواهد شد.»
رئیس فیفا با دفاع از این ایده افزود: «هر کشوری باید رؤیای حضور در جام جهانی را داشته باشد. کیفیت تیمها در سراسر جهان هر روز در حال افزایش است و اگر کشورهای کوچکتر فرصت حضور در این رقابتها را نداشته باشند، انگیزه خود را برای پیشرفت از دست میدهند.»
او همچنین افزایش تعداد تیمها به ۴۸ تیم در جام جهانی ۲۰۲۶ را «صددرصد موفقیتآمیز» توصیف کرد؛ هرچند این تغییر با انتقاد برخی مربیان از جمله کارلوس کیروش، سرمربی غنا، روبهرو شده است. کیروش معتقد بود این تصمیم ارزش رقابتهای مقدماتی را کاهش داده و جام جهانی را به تورنمنتی «عادی و روزمره» تبدیل کرده است.
اینفانتینو یادآور شد که فیفا پیشتر امکان برگزاری جام جهانی هر دو سال یکبار را نیز بررسی کرده بود، اما در نهایت این طرح کنار گذاشته شد.
رئیس فیفا همچنین از رابطه نزدیک خود با دونالد ترامپ خبر داد و گفت تقریباً هر روز با رئیسجمهور آمریکا در تماس است. به گفته او، ترامپ از روند برگزاری مسابقات رضایت دارد، بیشتر بازیها را از تلویزیون دنبال میکند و قرار است در دیدار فینال حاضر شود و جام قهرمانی را به تیم قهرمان اهدا کند.
حامیان جام جهانی ۶۴ تیمی چه کسانی هستند؟
ایده افزایش تعداد تیمهای جام جهانی به ۶۴ تیم، نخستین بار در مارس ۲۰۲۵ توسط ایگناسیو آلونسو، رئیس فدراسیون فوتبال اروگوئه، در نشست شورای فیفا مطرح شد. فیفا بعداً اعلام کرد این پیشنهاد بهصورت «خودجوش» و در بخش «سایر امور» در دقایق پایانی جلسه ارائه شده بود.
چند ماه بعد، در نوامبر ۲۰۲۵، الخاندرو دومینگوئز، رئیس کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (کونمبول) و نایبرئیس فیفا، آشکارا از این طرح حمایت کرد و جام جهانی ۶۴ تیمی در سال ۲۰۳۰ را «رؤیای» خود نامید.
دومینگوئز معتقد است چنین تورنمنتی میتواند «تنها یکبار، تمام جهان را متحد کند» و به مناسبت صدمین سال برگزاری جام جهانی، رویدادی تاریخی رقم بزند.
یکی از دلایل اصلی حمایت کشورهای آمریکای جنوبی از این طرح، محدودیتهای میزبانی فیفاست. با توجه به اینکه جام جهانی ۲۰۳۰ به صورت مشترک میان اسپانیا، پرتغال، مراکش، اروگوئه، آرژانتین و پاراگوئه برگزار میشود، آمریکای جنوبی طبق قوانین فعلی تا دستکم سال ۲۰۴۲ نمیتواند دوباره میزبان این رقابتها باشد زیرا هر قاره تنها هر سه دوره یکبار اجازه میزبانی دارد.
در نتیجه، آمریکای جنوبی طی بازهای ۶۴ ساله فقط یکبار، یعنی در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل، میزبان اصلی این مسابقات بوده است.
حامیان طرح ۶۴ تیمی معتقدند افزایش تعداد تیمها میتواند سهم کشورهای آمریکای جنوبی در میزبانی جام جهانی ۲۰۳۰ را نیز بیشتر کند؛ بهطوری که اروگوئه، آرژانتین و پاراگوئه به جای میزبانی تنها یک مسابقه، بتوانند میزبان یک گروه کامل از رقابتها باشند.
چه کسانی با جام جهانی ۶۴ تیمی مخالف هستند؟
منتقدان معتقدند افزایش تعداد تیمهای جام جهانی به ۶۴ تیم، ارزش رقابتهای مقدماتی را کاهش میدهد. با این فرمت، بیش از یکچهارم از ۲۱۰ تیم ملی عضو فیفا به مرحله نهایی راه پیدا میکنند و بسیاری از مسابقات انتخابی عملاً اهمیت خود را از دست خواهند داد.
این نگرانی بهویژه در آمریکای جنوبی پررنگ است؛ جایی که از ۱۰ تیم عضو کونمبول، در فرمت ۴۸ تیمی فعلی، شش تیم مستقیماً به جام جهانی صعود میکنند و یک سهمیه دیگر نیز از طریق پلیآف در دسترس است.
از جمله مخالفان سرشناس این طرح، الکساندر چفرین، رئیس یوفا است که در آوریل امسال این پیشنهاد را «ایدهای بد» توصیف کرد و هشدار داد افزایش تیمها، هم به کیفیت خود جام جهانی لطمه میزند و هم رقابتهای مقدماتی اروپا را بیارزش میکند.
ویکتور مونتایلیانی، رئیس کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب (کونکاکاف) نیز با این دیدگاه همسو است و تأکید کرده که برگزاری جام جهانی ۶۴ تیمی «ایده خوبی نیست».