دربی آتشین ایبری در دالاس
رونالدو برابر نسل طلایی لاروخا
فرخ حسابی
خبرنگار
مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ یکی از جذابترین و حیثیتیترین تقابلهای خود را در ورزشگاه دالاس تجربه خواهد کرد؛ جایی که دو همسایه قدیمی شبهجزیره ایبری، پرتغال و اسپانیا برای کسب بلیت حضور در جمع هشت تیم برتر جهان مقابل یکدیگر صفآرایی میکنند.
این مسابقه فقط یک نبرد فوتبالی نیست بلکه جدالی میان دو سبک، دو نسل و دو فلسفه متفاوت است. از یک سو کریستیانو رونالدو که شاید آخرین جام جهانی دوران حرفهای خود را تجربه میکند و از سوی دیگر تیم جوان، پرانرژی و منسجم اسپانیا که با هدایت لوئیس دلافوئنته یکی از مدعیان اصلی قهرمانی محسوب میشود.
اسپانیا؛ تیمی که دوباره بوی قهرمانی میدهد
لاروخا پس از سالها ناکامی در مراحل حذفی جام جهانی، حالا نشانههای بازگشت به روزهای طلایی را بروز داده است. پیروزی قاطع ۳برصفر مقابل اتریش نهتنها نخستین برد اسپانیا در مراحل حذفی جام جهانی پس از قهرمانی سال ۲۰۱۰ بود، بلکه نشان داد این تیم دیگر اسیر خاطرات نسل طلایی قدیم نیست و هویت تازهای برای خود ساخته است.
در آن دیدار، میکل اویارزابال با دو گل بار دیگر نقش ستاره اول تیمش را ایفا کرد و پدرو پورو نیز دیگر گل اسپانیا را به ثمر رساند. اویارزابال اکنون در ۱۶بازی اخیر ملی خود روی ۲۳گل اثر مستقیم داشته و در بهترین دوران فوتبالیاش قرار دارد.
نکته مهمتر اینکه اسپانیا برای نخستین بار از جام جهانی ۱۹۹۴ موفق شد در یک دیدار حذفی بیش از یک گل به ثمر برساند؛ آماری که نشان میدهد ماشین هجومی این تیم دوباره روشن شده است.
دفاعی که کمتر از حمله نیست
اگرچه اسپانیا همیشه با فوتبال مالکانه و بازیکنان تکنیکی شناخته میشود، اما این بار استحکام دفاعی مهمترین نقطه قوت این تیم بوده است.
شاگردان دلافوئنته در چهار مسابقه جام جهانی هنوز حتی یک گل دریافت نکردهاند. برابر اتریش نیز اسپانیا حتی یک شوت در چهارچوب به حریف نداد؛ آماری که آخرین بار در فینال جام جهانی ۲۰۱۴ میان آلمان و آرژانتین ثبت شده بود.
این آمار نشان میدهد اسپانیا تنها زیبا بازی نمیکند؛ بلکه فوتبالی کاملاً متعادل و حسابشده ارائه میدهد.
پایان تیکیتاکا؛ آغاز فوتبال عمودی
با حضور لوئیس دلافوئنته روی نیمکت، اسپانیا از سبک سنتی تیکیتاکا فاصله گرفته است.
اکنون لاروخا با آرایش پایه ۳-۳-۴ وارد زمین میشود، اما در جریان مسابقه بارها به ۱-۳-۲-۴ تغییر شکل میدهد. انتقال سریع توپ، فشار شدید پس از از دست دادن مالکیت، استفاده گسترده از وینگرها و حملات مستقیم، مهمترین ویژگیهای نسخه جدید اسپانیا هستند.
بازیکنانی مانند لامین یامال، دنی اولمو و اویارزابال سرعت و خلاقیتی به این تیم دادهاند که سالها در فوتبال اسپانیا کمتر دیده میشد.
پرتغال؛ تیمی که هنوز جای پیشرفت دارد
در سوی مقابل، پرتغال با وجود صعود بدون شکست، هنوز نتوانسته هوادارانش را کاملاً راضی کند.
تساوی مقابل کنگو و کلمبیا، نشان داد تیم روبرتو مارتینس در خلق موقعیتهای گل ثبات لازم را ندارد. با این حال، پیروزی دراماتیک برابر کرواسی با گل دقیقه ۹۴ گونسالو راموس بار دیگر شخصیت این تیم را به نمایش گذاشت.
آن مسابقه یکی از عجیبترین بازیهای جام بود؛ چهار گل مردود، یک گل مردود کرواسی در آخرین ثانیه پس از بازبینی VAR و در نهایت صعود پرتغال.
رونالدو هنوز تمام نشده
کریستیانو رونالدو در ۴۱سالگی همچنان رهبر پرتغال محسوب میشود.
او مقابل کرواسی نخستین گل خود در مراحل حذفی جام جهانی را به ثمر رساند، اما تعویض زودهنگامش رضایت فوقستاره پرتغالی را به همراه نداشت.
با این وجود، انتظار میرود مارتینس دوباره به کاپیتان افسانهای تیمش اعتماد کند و او را از ابتدا به میدان بفرستد.
در کنار رونالدو، گونسالو راموس نیز برگ برنده بزرگی روی نیمکت خواهد بود. مهاجمی که به طور متوسط هر ۳۷دقیقه روی یک گل پرتغال اثر گذاشته و یکی از مؤثرترین بازیکنان این جام بوده است.
نبرد میانه میدان
احتمالاً حساسترین نبرد مسابقه در مرکز زمین شکل خواهد گرفت.
رودری و پدری مقابل ویتینیا و ژائو نوس قرار میگیرند؛ چهار هافبکی که کیفیت فنی فوقالعادهای دارند و میتوانند ریتم مسابقه را تعیین کنند.
اگر اسپانیا بتواند مالکیت توپ را حفظ کند، شانس بیشتری برای کنترل بازی خواهد داشت، اما اگر پرتغال بتواند انتقالهای سریع خود را اجرا کند، رونالدو و رافائل لیائو فرصتهای خطرناکی خواهند داشت.
آمار به سود اسپانیاست
نگاهی به تاریخ تقابلهای دو تیم نیز برتری نسبی اسپانیا را نشان میدهد.
لاروخا تنها هفت بار در ۴۱دیدار گذشته برابر پرتغال شکست خورده است، هرچند آخرین رویارویی رسمی دو تیم در فینال لیگ ملتهای اروپا با پیروزی پرتغال در ضربات پنالتی به پایان رسید.
همچنین اسپانیا در ۹مسابقه از ۱۰دیدار رقابتی اخیر خود کلینشیت کرده و اویارزابال روی پنج گل از هشت گل تیمش در این جام تأثیر مستقیم داشته است.
از سوی دیگر، شش مسابقه از هشت بازی پرتغال در سال ۲۰۲۶ با تساوی در نیمه نخست همراه بوده که نشان میدهد شاگردان مارتینس معمولاً با احتیاط بازی را آغاز میکنند.
در مجموع، همه چیز مهیای یکی از بزرگترین مسابقات این دوره از جام جهانی است؛ دیداری که شاید با یک لحظه نبوغ، یک اشتباه فردی یا درخشش ستارهای مانند رونالدو، یامال یا اویارزابال تعیین شود. اسپانیا از نظر آمادگی و انسجام تیمی شرایط بهتری دارد، اما تجربه و شخصیت پرتغال باعث میشود هیچ نتیجهای از پیش قابل پیشبینی نباشد.