از تیم شگفتانگیز سده گذشته تا فوتبال پرانرژی رالف رانگنیک
رنسانس تاکتیکی اتریش
فرخ حسابی/ تیم ملی فوتبال اتریش یکی از ریشهدارترین و در عین حال بحثبرانگیزترین پدیدههای فوتبال مدرن اروپا است.
این تیم که تاریخ تأسیس فدراسیون آن به مارس ۱۹۰۴ در امپراطوری اتریش-مجارستان بازمیگردد، فراز و نشیبهای سیاسی و ورزشی فراوانی را پشت سر گذاشته
است.
داس ناسیونالتیم اکنون پس از سالها دوری از سطح اول فوتبال جهان، پیوند عجیبی با مفاهیم تجاری و تاکتیکهای نوین پیدا کرده است.
فاجعه جنگ جهانی
در دهه ۱۹۳۰ میلادی، اتریش تحت هدایت هوگو مایسل فقید، قدرتمندترین و هراسانگیزترین تیم اروپا بود که به «تیم شگفتانگیز»
(Wunderteam) شهرت یافت. فوقستاره آن دوران ماتیاس سیندلار بزرگ بود؛ تیمی که در جام جهانی ۱۹۳۴ به مقام چهارم رسید و در المپیک ۱۹۳۶ برلین مدال نقره را از آن خود کرد. با این حال، واقعه «آنشلوس» و الحاق خاک اتریش به آلمان نازی در سال ۱۹۳۸، سبب انحلال اجباری فدراسیون این کشور و ادغام ستارههای اتریشی در بدنه تیم ملی آلمان برای جام جهانی ۱۹۳۸ شد.
پس از پایان جنگ جهانی دوم، فدراسیون فوتبال اتریش در سال ۱۹۴۵ احیا شد و بزرگترین افتخار تاریخ خود را در جام جهانی ۱۹۵۴ با کسب مقام سوم رقم زد. دیدار دراماتیک آنها در آن جام مقابل سوئیس که با برتری ۷ بر ۵ اتریش پایان یافت، هنوز هم رکورد پرگلترین بازی تاریخ جام جهانی را در اختیار دارد. دهههای بعدی اما با نوسان همراه بود؛ صعود به مراحل دوم جامهای جهانی ۱۹۷۸ و ۱۹۸۲ از نقاط روشن این دوران به شمار میرفت، هرچند بازی جنجالی ناشی از تبانی آنها با آلمان غربی در سال ۱۹۸۲ موسوم به «رسوایی خیخون»، لکه ننگی بر پیشانی این تورنمنت شد.
بازگشت به یورو ۲۰۰۸
دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی، سالهای تاریک و سرشار از ناامیدی برای فوتبال ملی اتریش بود. شکست تحقیرآمیز برابر جزایر فارو در مقدماتی یورو ۱۹۹۲ و حذف زودهنگام از مرحله گروهی جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه، اتریش را به یک انزوای طولانیمدت فرستاد. حتی زمانی که آنها به همراه سوئیس به عنوان میزبان مشترک یورو ۲۰۰۸ انتخاب شدند، موجی از ناامیدی کشور را فراگرفت؛ به طوری که ۱۰ هزار شهروند اتریشی با امضای طوماری خواستار انصراف تیم ملی خود از تورنمنت شدند تا جلوی آبروریزی ملی را بگیرند.
با ورود به دهه ۲۰۱۰، ریشههای تغییر در ساختار آکادمیهای اتریش جوانه زد و این تیم موفق شد برای نخستین بار با شایستگی خود به یورو ۲۰۱۶ صعود کند. اگرچه آن تورنمنت با کسب تنها یک امتیاز و عملکرد کابوسوار مقابل مجارستان و ایسلند به پایان رسید، اما بستر مناسبی را برای نسل جدید فراهم کرد. در یورو ۲۰۲۰ (که در سال ۲۰۲۱ برگزار شد)، اتریش برای اولین بار در تاریخ خود به مرحله حذفی جام ملتهای اروپا صعود کرد و در یک بازی شجاعانه در وقتهای اضافه، مغلوب ایتالیای قهرمان شد.
ظهور رالف رانگنیک
تحول بنیادین و ساختاری اتریش مدرن زمانی تکمیل شد که فدراسیون این کشور هدایت تیم را به رالف رانگنیک، نظریهپرداز بزرگ آلمانی سپرد. رانگنیک که به عنوان پدر معنوی سبک «گگنپرسینگ» (پرسینگ شدید پس از از دست دادن توپ) شناخته میشود، سالها ساختار فوتبالی باشگاههای تحت مالکیت کمپانی اتریشی ردبول را مدیریت کرده بود. او تیمی ساخت که اصول آن بر پایه دوندگی بیامان، تعهد تاکتیکی فوقالعاده و پرسینگ شدید در یکسوم دفاعی حریف استوار است؛ سبکی مدرن که سرعت را بر تکنیکهای فردی ارجح میداند.
منتقدان بر این باورند که سبک بازی کنونی اتریش بیشتر به یک کارزار تبلیغاتی پرانرژی برای یک نوشیدنی انرژیزا شباهت دارد تا اصالت سنتی فوتبال این کشور که روزگاری مهد فرهنگ و کافهنشینیهای روشنفکرانه بود. اتریش تحت هدایت رانگنیک در مرحله گروهی یورو ۲۰۲۴ با ارائه بازیهای فیزیکی و پربرخورد، بالاتر از غولهایی چون فرانسه و هلند در صدر گروه قرار گرفت؛ هرچند آمار امید به گل (xG) نشان میداد که آنها کمی فراتر از واقعیت خود نتیجه گرفتهاند و سرانجام در یکهشتم نهایی به سد ترکیه برخوردند.
بلیت جام جهانی پس از ۲۸ سال انتظار
با وجود نقدهای ساختاری به سبک بازی فیزیکی اتریش، دکترین رانگنیک در مسابقات انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶ پاسخی قاطع به منتقدان داد. در شب سرنوشتساز ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵ در وین، اتریش با گل دقیقه ۷۷ مایکل گریگوریتش موفق شد شکست یک بر صفر مقابل بوسنی و هرزگووین را به تساوی ۱ بر ۱ تبدیل کند. این تک امتیاز حیاتی، صدرنشینی داس ناسیونالتیم را در گروه H منطقه اروپا قطعی کرد تا آنها پس از ۲۸ سال غیبت، مسافر جام جهانی شوند.
ثبات تاکتیکی، بلوغ ذهنی در لحظات بحرانی و اجرای بینقص سیستم پرسینگ سازمانیافته، کلید اصلی صعود شاگردان رانگنیک به این تورنمنت بزرگ بود. اسطوره زنده این روزهای اتریش، مارکو آرناتوویچ است که با عبور از رکورد آندریای هرتزوگ و تونی پولستر، اکنون باسابقهترین بازیکن و بهترین گلزن تاریخ فوتبال اتریش به شمار میرود. او در جریان پیروزی ۱۰ بر صفر در مرحله مقدماتی برابر سن مارینو با به ثمر رساندن چهار گل، جایگاه خود را در تالار افتخارات فوتبال کشورش جاودانه کرد.
قرعهکشی مهیج
پس از قطعی شدن صعود، چشمها به مرکز جاناف کندی در واشنگتن دوخته شد، جایی که در تاریخ ۵ دسامبر ۲۰۲۵ قرعهکشی نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ برگزار گردید. اتریش در
گروهJ با آرژانتین (قهرمان جهان)، الجزایر و اردن همگروه شد تا مسیری فوقالعاده دشوار و در عین حال هیجانانگیز را پیش رو داشته باشد. آرژانتین با ساختار دفاعی مستحکم و خط حمله خلاق، الجزایر با هافبکهای تکنیکی و سرعتی و اردن به عنوان نایبقهرمان شگفتیساز جام ملتهای آسیا، رقبای اتریش هستند.
کادر فنی اتریش به خوبی میداند که مدیریت ساختار دفاعی پس از لو رفتن توپ در مواجهه با تیمی چون آرژانتین، حیاتیترین اصل برای بقا در این جام است. با این حال، کشوری با ۹ میلیون جمعیت که بیشتر با کوههای آلپ، معماری باروک سالزبورگ و میراث موسیقی موتسارت شناخته میشود، اکنون آماده است تا فرهنگ فوتبالی جدید خود را به جهان عرضه کند. پروژه معاصر فوتبال اتریش، رمانتیسیسم تاریخی را کنار گذاشته و با تکیه بر دیسیپلین مدرن، به دنبال الهامبخشی به نسل جدید است.
آلابا، رهبر گروه پرستاره
داوید آلابا که آخرین فصل خود را با رئال مادرید پشت سر گذاشت، پس از مصدومیتی که او را از یورو ۲۰۲۴ دور کرد و با وجود دقایق محدود بازی در این فصل همچنان به عنوان کاپیتان، یکی از بازیکنان کلیدی تیم ملی اتریش خواهد بود و سرانجام پس از سالها حضور در ترکیب تیم ملی کشورش برای اولین و احتمالا آخرین بار، میتواند در جام جهانی به میدان برود.
معمار گگنپرسینگ در جام ۲۳
بیشک رالف رانگنیک سرمربی آلمانی تیم ملی اتریش، یکی از جذابترین سرمربیان این دوره از جام جهانی خواهد بود. رانگنیک به عنوان یکی از اثرگذارترین مربیان تاریخ فوتبال آلمان که با اتکا بر سیستم گگنپرس فلسفه مربیانی چون توخل، کلوپ، لوو، ناگلزمان و سایر مربیان حاضر در مکتب فوتبال ردبول را شکل داد، برای اولین بار روی نیمکت یک تیم ملی نشسته و پس از چندین فصل کار به عنوان مدیر ورزشی و یک دوره کوتاه حضور ناموفق و موقت روی نیمکت منچستریونایتد، دوره جاهطلبانهای را در فوتبال اتریش آغاز کرده است. پس از آنکه اریک تنهاخ اعلام کرد که مایل نیست با رانگنیک به عنوان مدیر ورزشی همکاری کند، پروفسور آلمانی منچستر را به مقصد وین ترک کرد و برای اولین بار در دهههای اخیر، اتریش را به دو تورنمنت پیاپی رساند. مدل فوتبال وی نه تنها در تیم ملی، بلکه در کلیت فوتبال اتریش اثرگذار بوده و رانگنیک توانسته تا حد زیادی مدل بازی در فوتبال اتریش را دگرگون کند و کیفیت لیگ اتریش و تیم ملی این کشور به بالاترین سطح در سالهای اخیر رسیده است.
Group J
هشتمین حضور در جام جهانی
سرمربی: رالف رانگنیک(آلمان)
کاپیتان: داوید آلابا
بهترین عملکرد: رده سوم(۱۹۵۴)
رتبه در ردهبندی فیفا: ۲۴
ستارگان: مارسل سابیتزر(دورتموند)، کریستوف بومگارتنر(لایپزیش)
و کنراد لایمر(بایرن مونیخ)
برنامه بازیها:
سهشنبه ۲۶ خرداد: اتریش - اردن ۷:۳۰
دوشنبه ۱ تیر: آرژانتین - اتریش ۲۰:۳۰
یکشنبه ۷ تیر: الجزایر - اتریش ۵:۳۰