کارناوال مرگ در گروه B
وقتی ایران غولها را فرسوده کرد و مدعیان ذوب شدند
گاهی سرنوشت، بیرحمانهترین سناریوها را برای فوتبال مینویسد. قرعهکشی جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه برای ایران دقیقاً چنین حالتی داشت؛ لحظهای که نام تیم ملی کنار اسپانیا، پرتغال و مراکش قرار گرفت، بسیاری حتی پیش از آغاز مسابقات حکم حذف ایران را صادر کردند. اسپانیا، قهرمان جهان در ۲۰۱۰، با ستارگانی از رئال مادرید و بارسلونا آمده بود. پرتغال، قهرمان یورو ۲۰۱۶، کریستیانو رونالدو را در اوج آمادگی در اختیار داشت و مراکش نیز با خط دفاعی آهنینش بدون حتی یک گل خورده از مرحله مقدماتی آفریقا عبور کرده بود.
رسانههای اروپایی این گروه را «گروه مرگ» نامیدند اما تصورغالب این بود که مرگ فقط برای ایران و مراکش است. پیشبینیها میگفت اسپانیا و پرتغال با خیالی آسوده صعود میکنند و حتی انرژی زیادی هم برای مراحل بعدی ذخیره خواهند کرد. اما فوتبال روسیه، برخلاف تمام معادلات کاغذی، روایت دیگری داشت.
تیم ملی ایران با هدایت کارلوس کیروش، به جای پذیرش نقش قربانی، تبدیل به کابوس پنهان گروه شد. ایران نهتنها برابر غولها فرو نریخت، بلکه آنها را تا مرز استیصال پیش برد. ساختار دفاعی منظم، فشردگی خطوط و جنگندگی بازیکنان باعث شد ستارههایی مثل رونالدو، ایسکو، دیگو کاستا و اینیستا هرگز آسودگی همیشگی را نداشته باشند.
شروع ماجرا از بازی با مراکش بود؛ مسابقهای که شاید از بیرون کماهمیت به نظر میرسید اما برای ایران حکم فینال داشت. یوزهای ایرانی در دیداری پراسترس و فیزیکی، تا واپسین ثانیهها جنگیدند و در نهایت با گلبهخودی دقیقه ۹۵ عزیز بوهدوز پیروز شدند. آن شب، ایران نهفقط سه امتیاز گرفت، بلکه روحیه و اعتمادبهنفسی تاریخی پیدا کرد. برای نخستین بار پس از سالها، فوتبال ایران احساس میکرد میتواند در بزرگترین صحنه جهان مقاومت کند.
اما اوج شگفتی برابر اسپانیا رقم خورد. تیمی که با مالکیت توپ خیرهکنندهاش شناخته میشد، مقابل ایران در خلق موقعیت جدی عاجز مانده بود. شاگردان کیروش با انضباط تاکتیکی فوقالعاده، لاروخا را از نفس انداختند. اسپانیا تنها با گل اتفاقی دیگو کاستا پیش افتاد؛ گلی که بیشتر محصول برخوردهای شانسی بود تا طراحی تاکتیکی.
لحظه تاریخی اما زمانی رقم خورد که سعید عزتاللهی دروازه اسپانیا را باز کرد و میلیونها ایرانی در آستانه انفجار شادی قرار گرفتند، VAR اما گل را به شکلی میلیمتری مردود اعلام کرد. با این حال، حتی شکست یک بر صفر هم برای اسپانیا شبیه فرار از یک فاجعه بود.
نمایش ایران مقابل پرتغال، نقطه اوج درام گروه B شد. کریستیانو رونالدو و همتیمیهایش تصور میکردند میتوانند با یک پیروزی ساده راهی مرحله حذفی شوند، اما ایران دوباره همان دیوار نفوذناپذیر شد. مهار پنالتی رونالدو توسط علیرضا بیرانوند، لحظهای تاریخی خلق کرد؛ صحنهای که روحیه پرتغال را لرزاند و بازی را به آشوب کشاند.
کریم انصاریفرد بازی را مساوی کرد و در ثانیههای پایانی، مهدی طارمی فرصت داشت یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی را رقم بزند. ضربه او اما تنها چند سانتیمتر با دروازه فاصله داشت. اگر آن توپ گل میشد، پرتغال حذف میشد و ایران به مرحله حذفی میرفت؛ فاصلهای به باریکی چند سانتیمتر میان تاریخ و حسرت.
در پایان مرحله گروهی، اسپانیا و پرتغال با پنج امتیاز صعود کردند و ایران با چهار امتیاز حذف شد؛ اما واقعیت چیز دیگری بود. مدعیان ایبریا برای عبور از گروه B تمام انرژی روانی و بدنی خود را سوزانده بودند. آنها برخلاف پیشبینیها، هیچ مسابقه آسانی نداشتند و هر دقیقه تحت فشار قرار گرفتند.
همین فرسودگی در مرحله یکهشتم نهایی آشکار شد. اسپانیا مقابل روسیه میزبان، اسیر پاسهای بیحاصل و تیکیتاکای خستهکننده شد و در ضربات پنالتی حذف شد. پرتغال نیز برابر اروگوئه، زیر فشار ساختار دفاعی منظم حریف فروپاشید و با درخشش ادینسون کاوانی کنار رفت.
ناگهان جهان فوتبال متوجه حقیقتی عجیب شد؛ گروه مرگ، فقط ایران و مراکش را قربانی نکرده بود. اسپانیا و پرتغال نیز در همان میدان فرسوده شده بودند و دیگر رمقی برای ادامه نداشتند.
جام جهانی ۲۰۱۸ برای ایران با صعود همراه نشد اما شاید مهمتر از صعود، چیزی بود که به دست آمد؛ احترام جهانی. تیمی که قرار بود زنگ تفریح مدعیان باشد، تبدیل به سختترین مانع آنها شد و نشان داد فاصله فوتبال ایران با قدرتهای بزرگ، دیگر آن شکاف ترسناک گذشته نیست.
گروه B روسیه، فقط یک گروه مرگ نبود؛ کارناوالی بود که در آن ابهت غولها آرامآرام ذوب شد و ایران، حتی در حذف، به یکی از ماندگارترین روایتهای جام جهانی تبدیل شد.