سرزمین دود و باد و دریا
کیپورد در آستانه یک عصر نوین
محمدرضا رحیم پور/ جهان در آستانه آشنایی با کشوری است که شاید نامش را به ندرت شنیده باشد. کیپورد، مجمعالجزایری آتشفشانی در دل اقیانوس اطلس، پس از صعود تاریخی تیم ملیاش به جام جهانی ۲۰۲۶، بیش از پیش در کانون توجهات قرار گرفته است. این سرزمین تنها یک تیم فوتبال نیست، بلکه روایتی است از انطباق با سرنوشت، هنری از جنس آوارگی و بازسازی خویشتن.
تاریخ آتشین در آغوش اقیانوس
کیپورد، در ۵۰۰ کیلومتری غرب سواحل سنگال، با مساحتی حدود ۴۰۳۳ کیلومتر مربع، متشکل از 10جزیره اصلی است. تاریخ این سرزمین، مملو از آتش و گدازههای آتشفشانهای باستانی است که جزایری را پدید آوردهاند که از دور، دماغهای سبز به نظر میرسند اما معنای واقعی کیپورد در تقاطع تاریخ استعمار پرتغال و فرهنگ آفریقایی نهفته است. مهاجران و بردههایی از سودان، گینه و آنگولا در کنار اروپاییها، فرهنگ منحصربهفردی به نام کریولو (Creole) را پدید آوردند؛ زبانی که هنوز هم در کوچههای پرآیای پایتخت به گوش میرسد.
اقتصاد جزیره
کیپورد با جمعیتی حدود ۵۶۰ هزار نفر، همواره با خشکسالی و محدودیت منابع دست و پنجه نرم کرده است اما امروز اقتصاد این کشور بر پایه خدمات به ویژه گردشگری استوار است. طبق گزارش بانک توسعه آفریقا (African Development Bank)، کیپورد در سال ۲۰۲۴ رشد اقتصادی ۷.۳ درصدی را تجربه کرده است.
صنعت گردشگری، طبق گزارش «استاندارد اند پورز» (Standard & Poor’s)، بیش از ۲۵ درصد تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد و سالانه بیش از ۱.۲ میلیون بازدیدکننده را جذب میکند. شهر سال (Sal) با سواحل طلایی و هتلهای لوکسش، به بهشت توریستهای اروپایی تبدیل شده است. با این حال، چالش اصلی این کشور کوچک، وابستگی بالای اقتصادی به جهان خارج و هزینههای بالای حمل و نقل بینجزیرهای است.
پابرهنهای که جهان را تسخیر کرد
اگر یک چیز وجود داشته باشد که کیپورد را روی نقشه هنر جهانی بنشاند، بیتردید «مورنا» (Morna) و صدای خاکآلود «سزاریا اورورا» (Cesária Évora) است. صدای سوخته و گریان او برای اولین بار موسیقی کیپورد را به گوش اروپا رساند و در نهایت باعث شد تا او برنده جایزه گرمی شود. موسیقی مورنا، قطعهای در سوگ دلتنگی، مهاجرت و عشق، عمیقترین زخمهای تاریخ این مردم آواره را روایت میکند.
کوسههای آبی که رؤیا را شکار کردند
تیم ملی کیپورد با نام مستعار «کوسههای آبی» حماسهای بیسابقه رقم زد. آنها با پیروزی قاطع سه بر صفر برابر اسواتینی، پس از ایسلند تبدیل به دومین کشور کوچک تاریخ شدند که به جام جهانی میرسد. این تیم که روزگاری دور از انظار بود، امروز بخشی از سیاست توسعه فوتبال و الهامبخش ماجراجویی نسل جدید است.
آیندهای روشن در افق
صعود تیم ملی کیپورد به جام جهانی، فرصتی بینظیر برای معرفی این کشور به جهانیان است. کیپورد، با وجود چالشهای فراوان، با تکیه بر فرهنگ غنی، ظرفیتهای گردشگری و عزم مردمانش، در آستانه یک عصر نوین قرار دارد. دفعه بعد که پیراهن آبی کیپورد را در کنار بهترینهای جهان دیدید، بدانید که پشت هر پاس، طنین صدای سزاریا با آن ترانه «سوداد» (Sodade) نهفته است؛ سرزمینی که با پاهای برهنه در دل اقیانوس، آواز مبارزه و صلح سر میدهد.