روایت پرواز همای در گفت و گو با ایران ورزشی از سرودی که برای تیم ملی خواند
ایران همچون خورشیدی خواهد درخشید
ندا سیجانی
خبرنگار
در آستانه رقابتهای جام جهانی، رونمایی از سرود رسمی تیم ملی فوتبال ایران بار دیگر توجهها را به نقش موسیقی در همراهی با هیجانهای ملی جلب کرد. اینبار «پرواز همای» بهعنوان خواننده و خالق این اثر، با نگاهی متفاوت و رویکردی ارکسترال، تلاش کرده است صدایی تازه از همبستگی و هویت ایرانی را به گوش جهان برساند. او در گفتوگویی، از انگیزهها، روند شکلگیری این اثر و پیامهایی که در دل این سرود نهفته است، سخن گفته است.
شب گذشته، سرود تیم ملی فوتبال ایران برای جام جهانی، با حضور شما و همراهی پرشور مردم در میدان انقلاب رونمایی شد. چه انگیزه و دغدغهای باعث شد به سراغ ساخت این اثر بروید و پیام اصلی شما از خلق این سرود چه بود؟
حدود دو ماه پیش، به دعوت یکی از دوستان، جلسهای با آقای احمد دنیامالی برگزار کردیم و در همان جلسه، پیشنهاد اجرای سرود تیم ملی ایران برای جام جهانی به من مطرح شد. این سرود با حمایت سازمان تبلیغات اسلامی و مرکز فرهنگیهنری نهضت برای تیم ملی تولید شده است و برای هر خوانندهای، افتخار بزرگی است که در کنار حماسهآفرینی تیم ملی در چنین رویداد مهمی حضور داشته باشد و نقشی ایفا کند. من نیز با افتخار این پیشنهاد را پذیرفتم و تصمیم گرفتم این اثر را با سرایش شعر، آهنگسازی و اجرای یک ارکستر بزرگ به سرانجام برسانم.
طبیعتاً تولید چنین آثاری با هیجان و حساسیت متفاوتی همراه است و معمولاً انتظار میرود خوانندگانی به این فضا وارد شوند که سبک کاریشان به آثار حماسی و پرانرژی نزدیکتر باشد. بسیاری تصور میکنند هنرمندانی که در حوزه موسیقی ایرانی و سنتی فعالیت میکنند، نمیتوانند چنین هیجانی خلق کنند اما من هیچگاه با این نگاه موافق نبودهام. اثری که برای تیم ملی فوتبال ایران تولید کردم، یک کار متفاوت و بزرگ ارکسترال است که در آن از ترکیب سازهای ایرانی، از جمله سنتور و تنبک، در کنار ارکستر استفاده شده است.
تلاش کردم این سرود را متناسب با حالوهوای امروز جامعه بنویسم و پس از آماده شدن، آن را در اختیار وزارت ورزش قرار دادم. این اثر نیز با حمایت سازمان تبلیغات اسلامی ضبط و آماده ارائه شد.
سرود تیم ملی فوتبال ایران در چند قطعه تولید شده و آهنگسازی، تنظیم و سرایش اشعار این اثر بر عهده چه کسانی بوده است؟
فیفا برای این پروژه چهار قطعه مشخص را تعریف کرده بود. قطعه نخست با عنوان «Signature Track» بهعنوان امضای رسمی سرود تیم ملی در نظر گرفته شده بود. قطعه دوم با عنوان «Warm Up» در زمان تمرین بازیکنان داخل ورزشگاه پخش میشود. قطعه سوم، «Goal Track» است که پس از گلزنی تیم ملی، به مدت ۱۹ ثانیه در ورزشگاه پخش خواهد شد. قطعه چهارم نیز مربوط به بخش پایانی مسابقه است که هنگام خروج بازیکنان از زمین فوتبال پخش میشود. این چهارچوب و زمانبندیها از سوی فیفا در اختیار ما قرار گرفت و من تلاش کردم هر چهار قطعه را بر اساس یک متد واحد، با ریتم و ملودی مشخص و هویتی منسجم طراحی و تولید کنم. آهنگسازی، سرایش شعر و تنظیم اصلی این آثار را شخصاً بر عهده داشتم. بخش چیدمان ریتم و میکس و مستر قطعات با آقای جابر بهارمست بوده است و ضبط ارکستر زهی نیز با مدیریت آقای امین غفاری انجام شد.
در ساخت سرود تیم ملی برای جام جهانی، بیشتر سلیقه شخصی شما در انتخاب سبک و ساختار اثر دخیل بوده یا از ابتدا چهارچوب مشخصی برای کار تعیین شده بود؟
هیچکس سفارش یا چهارچوب مشخصی برای انتخاب واژهها به ما نداد، چراکه خودم این درک و آگاهی را داشتم که در شرایط امروز باید از واژگان و نگاهی استفاده شود که بتواند مردم را به یکدیگر نزدیکتر کند. این سرود، در واقع میخواهد این پیام را منتقل کند که «ایران» برای همه، یک معنا و مفهوم واحد دارد؛ چه برای کسانی که در داخل کشور زندگی میکنند و چه برای ایرانیانی که در خارج از کشور هستند.
در حقیقت، این اثر نوعی پاسخ به نگاههایی است که تلاش میکنند میان هنرمندان، ورزشکاران و مردم فاصله ایجاد کنند یا از رویدادهای ورزشی برداشتهای سیاسی داشته باشند.
به همین دلیل، این آهنگ را برای همه کسانی ساختم که در هر جای دنیا، با عشق در کنار جوانان این سرزمین ایستادهاند و نام ایران و ورزش ایران برایشان ارزشمند است.
به نظر شما سرودهایی که برای تیم ملی فوتبال در رویدادهایی مثل جام جهانی تولید میشوند، تا چه اندازه میتوانند نقش یک ابزار دیپلماسی فرهنگی را ایفا و پیام فرهنگی یک کشور را به جهان منتقل کنند؟
قطعاً این موضوع میتواند در چهارچوب رسالت هنرمندان تعریف شود. البته فیفا محدودیتهایی را برای چنین آثار و سرودهایی در نظر گرفته است؛ از جمله اینکه نباید از مفاهیم نژادپرستانه استفاده شود، نباید محتوای تحریکآمیز داشته باشد و همچنین استفاده از ادبیات نامناسب یا توهینآمیز، از جمله فضاهای کرکری و حاشیهساز، ممنوع است.
با این حال، اگر یک آهنگساز یا تولیدکننده اثر نگاه هوشمندانهای داشته باشد، میتواند مفاهیمی را در قالب همان چیزی که شما از آن بهعنوان دیپلماسی فرهنگی یاد کردید، در اثر خود بگنجاند. به اعتقاد من، در این کار نیز چنین تلاشی صورت گرفته است.
یکی از مهمترین مفاهیمی که در این سرود وجود دارد، جمله «ایران، خورشید جاودانه عالم است» است؛ جملهای که در واقع حامل یک پیام نمادین است و به آینده ایران اشاره دارد؛ اینکه ایران همچون خورشیدی میتواند درخشان و پایدار در عرصه جهانی بدرخشد.