آلبیروخا و سودای تکرار جادوی ۲۰۱۰
بازگشت از اغما
فرخ حسابی/ فوتبال در آمریکای جنوبی فراتر از یک ورزش ساده، بخشی از هویت ملی و ریشههای فرهنگی مردم است. در میان غولهایی نظیر برزیل و آرژانتین، کشوری در قلب این قاره میتپد که با پیراهنهای راهراه سرخ و سفیدش، نمادی از ایستادگی و تعصب است. تیم ملی فوتبال پاراگوئه که با لقب «آلبیروخا» (سفید و قرمزها) شناخته میشود، به عنوان یکی از اعضای قدیمی کنفدراسیون کونکاکاف، داستانی پرفراز و نشیب را در تاریخ فوتبال جهان از خود به جای گذاشته است.
پاراگوئه کشوری است که فوتبال را با گوشت و پوست خود لمس کرده و از همان نخستین دوره جام جهانی در سال ۱۹۳۰، نام خود را در صف بزرگان این تورنمنت ثبت کرد. این تیم که سابقه حضور در ۱۰ دوره جام جهانی (شامل حضور قطعی در ۲۰۲۶ و ۲۰۳۰) را دارد، همواره به عنوان تیمی سختکوش و تدافعی شناخته شده که عبور از سد آن برای هر حریفی کابوسوار است. نقطه اوج این درخشش در جام جهانی ۲۰۱۰ رقم خورد، جایی که آنها تا مرحله یک چهارم نهایی پیش رفتند.
از ویلیام پاتس تا نخستین نبردهای رسمی
داستان فوتبال در پاراگوئه با نام «ویلیام پاتس» گره خورده است، مردی که این ورزش را به مردم این سرزمین معرفی کرد. دیری نپایید که در سال ۱۹۰۶، لیگ فوتبال پاراگوئه تأسیس شد و اولین جرقه تشکیل تیم ملی در سال ۱۹۱۰ زده شد. نخستین بازی غیررسمی آنها مقابل باشگاه هرکول آرژانتین با تساوی بدون گل پایان یافت، اما این تنها شروع یک مسیر طولانی بود. در سال ۱۹۱۹، با افزایش دعوتنامهها برای مسابقات بینالمللی، اتحادیه فوتبال پاراگوئه رسماً تیم ملی را تشکیل داد.
آنها رنگهای پرچم ملی خود را برای پیراهن تیم برگزیدند؛ پیراهنی که تا به امروز به عنوان نماد غرور ملی پاراگوئه باقی مانده است. اولین بازی رسمی و جدی آنها در مسابقات قهرمانی آمریکای جنوبی ۱۹۲۱ رقم خورد، جایی که در کمال شگفتی، اروگوئه مدعی و قهرمان سه دوره مسابقات را با نتیجه ۲ بر ۱ شکست دادند. این پیروزی پاراگوئه را به عنوان یک قدرت نوظهور در قاره سبز مطرح کرد و آنها را به پای ثابت تورنمنتهای بزرگ بدل ساخت.
نخستین طعم موفقیت
دهههای ۱۹۳۰ تا ۱۹۷۰ برای پاراگوئه دوران تثبیت بود. آنها در اولین جام جهانی تاریخ (۱۹۳۰ اروگوئه) حاضر شدند و با وجود شکست مقابل آمریکا، بلژیک را یک بر صفر مغلوب کردند. سال ۱۹۵۳ میلادی، نقطه عطفی در تاریخ فوتبال این کشور بود. پاراگوئه موفق شد در فینالی دراماتیک با شکست ۳ بر ۲ برزیل بزرگ، برای نخستین بار بر قله فوتبال آمریکای جنوبی ایستاده و قهرمان کوپا آمهریکا شود. این موفقیت ثابت کرد که پاراگوئه دیگر زیر سایه همسایگان قدرتمندش نیست.
در جام جهانی ۱۹۵۸ سوئد، پاراگوئه با خط حملهای آتشین شامل ستارگانی چون آگوئرو و ریئه، بازیهای پرگلی را به نمایش گذاشت. اگرچه آنها در یک بازی عجیب ۷ بر ۳ به فرانسه باختند، اما پیروزی بر اسکاتلند و تساوی با یوگسلاوی نشان از قدرت تهاجمی آنها داشت. با این حال، خروج ستارگان بزرگ به مقصد لیگهای اروپایی (بهویژه اسپانیا) باعث شد تا فوتبال پاراگوئه برای مدتی با افت مواجه شود و تا سال ۱۹۸۶ از صحنه جام جهانی دور بماند.
عصر طلایی و نسل تکرارنشدنی
اواخر دهه ۹۰ میلادی، طلوع نسلی بود که فوتبال پاراگوئه را به اوج اعتبار جهانی رساند. ظهور بازیکنانی نظیر کارلوس گامارا، سلسو آیالا و دروازهبان افسانهای و جنجالی، خوزه لوئیس چیلاورت، تیمی ساخت که در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه دنیا را مبهوت کرد. آنها در مرحله گروهی بدون شکست صعود کردند و در یکهشتم نهایی، میزبان قدرتمند (فرانسه) را تا دقیقه ۱۱۴ متوقف کردند؛ تنها یک «گل طلایی» از لوران بلان توانست سد دفاعی مستحکم آلبیروخا را در هم بشکند.
موفقیتهای این نسل با حضور در جامهای جهانی ۲۰۰۲ و ۲۰۰۶ تداوم یافت، اما دوران طلایی واقعی تحت هدایت «تاتا مارتینو» آرژانتینی رقم خورد. او در سال ۲۰۰۷ سکان هدایت تیم را بر عهده گرفت و پاراگوئه را به تیمی تبدیل کرد که در انتخابی جام جهانی ۲۰۱۰، برزیل و آرژانتین را به زانو درآورد. در جام جهانی آفریقای جنوبی، پاراگوئه برای نخستین بار به جمع هشت تیم برتر جهان پیوست و در یک بازی پایاپای، تنها با یک گل مغلوب اسپانیای قهرمان شد.
نامهایی که در تاریخ حک شدند
تاریخ فوتبال پاراگوئه با نامهایی عجین شده که هر کدام وزنهای در فوتبال جهان بودند. خوزه لوئیس چیلاورت نه تنها برای مهار توپها، بلکه برای ضربات آزاد ایستگاهی و روحیه رهبریاش در سال ۱۹۹۸ در تیم منتخب ستارگان جهان قرار گرفت. در کنار او، کارلوس گامارا به عنوان یکی از پاکترین و فنیترین مدافعان تاریخ شناخته میشود که در جام جهانی ۹۸ حتی یک خطا هم مرتکب نشد. این دو بازیکن تنها پاراگوئهایهای تاریخ هستند که در تیم منتخب جام جهانی جای گرفتهاند.
در لیست بیشترین بازیهای ملی، «پائولو داسیلوا» با ۱۴۸ بازی صدرنشین است و در سمت مقابل، «روکه سانتا کروز» مهاجم خوشقامت و سابق بایرن مونیخ، با ۳۲ گل زده برترین گلزن تاریخ این کشور محسوب میشود. همچنین نباید از «دنیس کانیزا» یاد نکرد؛ تنها بازیکنی که افتخار حضور در چهار دوره متوالی جام جهانی (از ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۰) را با پیراهن آلبیروخا داشته است. این بازیکنان ستونهای هویتی تیمی بودند که همیشه با قلبشان بازی میکردند.
بازگشت به شکوه در جام جهانی ۲۰۲۶
پس از یک دوران افت و ناکامی در راهیابی به جامهای جهانی ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲، فوتبال پاراگوئه اکنون در آستانه یک رنسانس قرار دارد. با تغییرات در ساختار فنی و ظهور استعدادهای جدید، آلبیروخا موفق شده است جواز حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ را کسب کند. همچنین به عنوان یکی از میزبانان افتخاری صدمین سالگرد جام جهانی در سال ۲۰۳۰، پاراگوئه بار دیگر فرصت دارد تا در بالاترین سطح فوتبال دنیا خودنمایی کند و شکوه دهههای گذشته را بازگرداند.
پاراگوئه ثابت کرده است که حتی بدون داشتن منابع مالی کلان یا جمعیت میلیونی، میتوان با تکیه بر نظم تاکتیکی و تعصب ملی، در برابر قدرتهای جهانی قد علم کرد. از رتبه ۸ فیفا در سال ۲۰۰۱ تا روزهای تلخ رتبه ۱۰۳، این تیم همیشه راهی برای بازگشت پیدا کرده است. امروز، هواداران پاراگوئه بار دیگر با امید به ساقهای بازیکنانشان چشم دوختهاند تا دوباره شاهد درخشش پیراهنهای راهراه سرخ و سفیدی باشند که نماد غرور و ایستادگی در قلب آمریکای لاتین است.
آلفارو، قهرمان ملی آرژانتینی
گوستاوو آلفارو ۶۳ ساله و آرژانتینی به عنوان سرمربی تیم ملی پاراگوئه، تبدیل به یک قهرمان ملی جدید در این کشور پس از پایان ۱۶ سال ناکامی این کشور در صعود به جام جهانی شده است. او که در جام جهانی گذشته هدایت اکوادور را برعهده داشت و در آن جام هم توانست در بازی افتتاحیه میزبان را از پیش رو بردارد، در شرایطی سخت هدایت پاراگوئه را برعهده گرفت؛ جایی که این تیم در کوپا آمهریکا ۲۰۲۴، برای اولین بار پس از ۹۹ سال بدون کسب حتی یک امتیاز از دور رقابتها کنار رفت. از زمان حضور آلفارو اما همه چیز تغییر کرد؛ با ۲۴ امتیاز از ۳۶ امتیاز ممکن در مقدماتی با تنها یک باخت در بازیهای رسمی با یک شکست نزدیک یک بر صفر مقابل پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی یعنی برزیل. کار بزرگی که او برای تیم ملی پاراگوئه انجام داد باعث شد تا یکی از هواداران تیم ملی فوتبال در این کشور، در یک سوپرمارکت مقابل او زانو بزند و از او بابت شانسی که برای حضور در جام جهانی به کشور پاراگوئه داده شده تشکر کند و این ویدیو، بهشدت در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفت. او به عنوان سرمربی سابقه قهرمانی در لیگ آرژانتین با دو تیم آرسنال و بوکاجونیورز را هم در کارنامه دارد.
انسیسو، جوان اول این روزهای پاراگوئه
اگر بازیکنان باتجربه در خط دفاعی و میگل آلمیرون که سالها در نیوکاسل بازی میکرد را در نظر نگیریم، خولیو انسیسو بیتردید ستاره اصلی تیم ملی پاراگوئه است. این بازیکن ۲۲ ساله که پس از عملکرد فوقالعاده در تیم لیبرتاد پاراگوئه راهی برایتون شده بود، در فصل ۲۰۲3-۲۰۲2 با عملکرد درخشان خود در پست وینگر چپ و هافبک تهاجمی، توجهات باشگاههای معتبر را به خود جلب کرد و جایزه بهترین گل فصل را از آن خود کرد. او حالا پس از دو فصل نهچندان خوب، با حضور در استراسبورگ در آستانه حضور در فینال لیگ کنفرانس اروپا قرار گرفته است. با وجود سن کم، انسیسو در ۵ سال اخیر ۳۱ بازی ملی را با ۴ گل تجربه کرده و در کوپا آمهریکای ۲۰۲۴ که برای پاراگوئه موفقیتآمیز نبود، با ۱۴ شوت و ۶ خلق موقعیت، در نیمی از فرصتهای تیمش اثرگذار بود.
Group D
هفتمین حضور در جام جهانی
سرمربی: گوستاوو آلفارو(آرژانتین)
کاپیتان: گوستاوو گومز
بهترین عملکرد: حضور در یکچهارم نهایی ۲۰۱۰
رتبه در ردهبندی فیفا: 40
ستارگان: خولیو انسیسو(استراسبورگ)، میگل آلمیرون(آتلانتایونایتد) و دیگو گومز(برایتون)
برنامه بازیها:
شنبه ۲۳ خرداد: آمریکا - پاراگوئه ۴:۳۰
شنبه ۳۰ خرداد: ترکیه - پاراگوئه ۷:۳۰
جمعه ۵ تیر: پاراگوئه - استرالیا ۵:۳۰