بررسی برگزاری لیگهای معتبر در زمان جنگ
فوتبال در زیر آتش
لیگ برتر ایران در ایستگاه بیست و سوم متوقف شد. در حالی که همه منتظر دیدار پرسپولیس و ذوبآهن و در ادامه رقابت بر سر قهرمانی بودند، آغاز جنگ تحمیلی سبب شد تا بازیکنان و مربیان خارجی، ایران را ترک کنند و فوتبال هم وارد تعطیلی عمیقی شود؛ یکی از طولانیترین تعطیلیهای طول فصل در دوره معاصر.
پس از گذشت یک ماه از شروع جنگ، تلاشها برای آغاز دوباره فوتبال و ازسرگیری لیگ برتر به جریان افتاده است اما اکثر باشگاهها مخالف برگزاری لیگ در زمان جنگ هستند.
از طرف دیگر کنفدراسیون فوتبال آسیا به فدراسیون فوتبال فشار آورده که هرچه زودتر نمایندههای خود را برای سال آینده لیگ نخبگان معرفی کند و این موضوع بدون تکمیل لیگ عملاً امکان پذیر نیست.
در چنین شرایطی تجربههای مشابه کشورهای دیگر میتواند چراغ راهی برای فوتبال ایران باشد.
با آغاز جنگ روسیه و اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، کمتر کسی باور داشت لیگ حرفهای فوتبال بتواند در میان ویرانی دوام آورد اما برخلاف همه احتمالات، لیگ برتر اوکراین تنها چند ماه بعد از سر گرفته شد و اکنون سه فصل کامل را در شرایط جنگی به پایان رسانده است. این بازگشت، بیش از یک رویداد ورزشی، پیامی قدرتمند از پایداری ملی بود.
لیگ اوکراین با تغییراتی بنیادین بازگشت و بازیها بدون تماشاگر و عمدتاً در غرب امنتر کشور برگزار شد. هر ورزشگاه به پناهگاه مجهز بود و پروتکلهای سختگیرانهای برای هشدار هوایی اجرا میشد.
با به صدا درآمدن آژیر، بازی متوقف و همه به پناهگاه منتقل میشدند؛ گاه برای ساعتها. فدراسیون فوتبال اوکراین با هماهنگی نهادهای امنیتی و دولتی، چهارچوبی دقیق برای امنیت مسابقات تدوین کرد. باشگاهها نیز خود را تطبیق دادند و اردوها جابهجا شد، سفرها با محوریت ایمنی برنامهریزی گردید و بازیکنان به زندگی در شرایطی غیرقابل تصور عادت کردند.
برای بسیاری از هواداران، تماشای بازیها هرچند از طریق صفحههای تلویزیون فرصتی برای فرار از فشار جنگ و اخبار روزمره بود. برخی بازیکنان به خدمت سربازی رفتند و باشگاهها در توزیع کمکهای انساندوستانه مشارکت کردند. البته از نظر مالی، حمایتهای یوفا و درآمد حاصل از حضور در رقابتهای اروپایی، به بقای مالی باشگاهها کمک شایانی کرد.
اکنون و با تشدید تنشهای منطقهای و احتمال درگیری، پرسش درباره سرنوشت لیگ برتر فوتبال ایران نیز مطرح است. تجربه کشورهایی همچون اوکراین، روسیه و... نشان میدهد که تداوم رقابتهای ورزشی در شرایط بحران، هرچند دشوار، امکانپذیر است اما نیازمند برنامهریزی دقیق، هماهنگی بیننهادی و تمهیدات امنیتی ویژه است.
فدراسیون فوتبال ایران نیاز دارد بهطور جدی و فوری با همکاری وزارت ورزش، نیروی انتظامی و ستاد کل نیروهای مسلح، یک برنامه عملیاتی جامع برای سناریوهای مختلف بحران تهیه کند.