شطرنج تاکتیکی مرضیه جعفری در غیاب زندی
معمای سیستم تیم ملی در جام ملتها
محمدرضا رحیم پور
خبرنگار
کمتر از یک ماه تا آغاز هیجان جام ملتهای آسیا زمان باقی است و اردوی تیم ملی فوتبال بانوان ایران، بیش از هر زمان دیگری درگیر یک بازسازی استراتژیک شده است. مرضیه جعفری که به سختکوشی و دقت در جزئیات شهرت دارد، حالا با چالشی روبهرو است که هنوز برایش جواب قطعی پیدا نکرده و سؤال اصلی محافل ورزشی این است، وقتی یکی از ستونهای اصلی فرو میریزد، معمار تیم چه نقشهای برای سقف آرزوهای دختران ایران خواهد کشید؟
بحران در جناحین؛ جای خالی «نگین» نمایان است
مصدومیت نگین زندی، فراتر از یک غیبت ساده برای تیم ملی است. زندی در سیستم ۱-۳-۲-۴ مورد علاقه جعفری، نقش «پیستون پیشران» را بازی میکرد. سرعت انفجاری و قدرت عبوراز نبردهای یک در برابر یک او از فضاهای کور، به تیم ملی اجازه میداد تا در انتقال از دفاع به حمله، زهرآگین عمل کند. حالا با خروج او از ترکیب به دلیل مصدومیت، بال راست تیم ملی به یک حفره استراتژیک تبدیل شده که پر کردن آن، اولین آزمون جدی کادرفنی است.
هراس از تکرار تجربه «خاتون»
پنج دفاعه یا چهار دفاعه؟
قرار گرفتن ایران در گروهی که قدرتهای برتر آسیا در آن حضور دارند، ناخودآگاه ذهن را به سمت سیستمهای تدافعیتر میبرد. وسوسه استفاده از ۵ مدافع برای بستن فضاها، همواره در تقابل با غولهای سرعتی فوتبال آسیا وجود دارد. با این حال، سایه سنگین شکست پرگل خاتون بم با همین سیستم مقابل نماینده چین در جام باشگاههای آسیا، هنوز بر سر تفکرات جعفری سنگینی میکند. در آن بازی ثابت شد که تغییر ساختار به دفاع خطی ۵ نفره، بدون هماهنگی طولانیمدت، تنها به سردرگمی مدافعان و باز شدن کانالهای میانی منجر میشود. بنابراین، به نظر میرسد اصرار بر همان آرایش ۴ دفاعه، اما با شرح وظایف محافظهکارانهتر برای هافبکهای دفاعی، منطقیتر باشد.
مثلث تهاجم؛ جابهجایی مهرهها برای مات کردن حریف
در غیاب زندی، نگاهها به سمت «محدثه زلفی» چرخیده است. زلفی با همان سبک بازی جسورانه و تکنیک فانتزی، به نوعی «اسلحه پنهان» ایران محسوب میشود. او اگر بتواند بار روانی جانشینی زندی را تحمل کند، میتواند در کنار سارا دیدار، زوج ویرانگری را در جناحین بسازد. اما گره اصلی در نوک پیکان حمله است. افسانه چترنور، خانمگل لیگ، با شم گلزنی بالای خود یک گزینه غیرقابل چشمپوشی است اما هوشمندی جعفری شاید در این باشد که از چترنور در پست وینگر استفاده کند تا هم قدرت تمامکنندگی را به کنارهها ببرد و هم فضا را برای فرارهای سارا دیدار در عمق باز کند.
معمای «شماره ۱۰» و فاکتور سرعت
بزرگترین چالش تاکتیکی در بازیهای دشوار مقابل استرالیا یا کره جنوبی رقم میخورد؛ جایی که «دوندگی بیامان» حرف اول را میزند. زهرا قنبری، ستاره بیچون و چرای فوتبال ما، در پست شماره ۱۰ یک وزنه روحی و فنی است، اما سرعت بالای بازی در سطح اول آسیا، این سؤال را ایجاد میکند، آیا در بازیهایی که نیاز به پرس شدید و بازگشتهای سریع داریم، قنبری با سن بالا میتواند فیکس باشد؟ اگر جعفری تصمیم به نیمکتنشینی قنبری بگیرد تا تیمی دوندهتر را روانه میدان کند، خلأ خلاقیت در میانه زمین را چگونه پر خواهد کرد؟ اینجاست که نقش هافبکهای میانی برای اتصال خط دفاع به حمله، دوچندان میشود.
تیم ملی ایران برای موفقیت در این کارزار، به چیزی فراتر از ساقهای آماده نیاز دارد؛ ما به «انعطاف تاکتیکی» نیاز داریم. مرضیه جعفری باید ثابت کند که درسهای شکست با خاتون را به خوبی مرور کرده و میتواند با ابزارهای موجود، مدلی از فوتبال را ارائه دهد که در آن، غیبت ستارهها با درخشش «تیم» جبران شود. جام ملتها نزدیک است و این شطرنج دیدنی، تازه آغاز شده است.
برش
هدف نهایی ما موفقیت ایران است
جعفری: کمبود زمان از اصلیترین چالشهای ماست
در حالی که تنها حدود یک ماه تا آغاز مسابقات جام ملتهای آسیا در استرالیا باقی مانده، مرضیه جعفری، سرمربی تیم ملی فوتبال زنان ایران از چالشها و برنامههای آمادهسازی تیم سخن گفت. وی با اشاره به محدودیت زمانی موجود، اظهار داشت که این بازه زمانی، کار آمادهسازی تیم را بسیار سخت و حساس میکند: «اردوی تیم ملی از ۲۳بهمن پس از پایان مسابقات لیگ برتر و در مرکز ملی فوتبال آغاز میشود. عملاً تنها حدود یک ماه تا اولین بازی رسمی ما در جام ملتهای آسیا باقی مانده است.»
وی افزود: «بدون تردید، زمان کم یکی از اصلیترین چالشهای ماست. آمادهسازی تیم ملی در شرایط ایدهآل نیازمند فرصت بیشتری است، اما در حال حاضر با برگزاری مسابقات لیگ برتر و محدودیت تقویم روبهرو هستیم. باید صادقانه بگویم محدودیت دسترسی به بازیکنان روند آمادهسازی را دشوار کرده و تا این مقطع آنطور که انتظار داشتیم، خوب پیش نرفته است و این موضوع را پیش از هر چیز ما را کمی نگران کرده است.» سرمربی تیم ملی همچنین بر اهمیت آمادگی ذهنی، بدنی و فنی بازیکنان در این مدت کوتاه تأکید کرد و گفت: «در این مدت کوتاه، باید بهصورت همزمان روی آمادگی ذهنی، بدنی و فنی بازیکنان کار کنیم و بچهها را به شرایط ایدهآل برسانیم و به همین دلیل هر جلسه تمرینی برای ما اهمیت زیادی داریم و باید از فرصتهای موجود نهایت استفاده را ببریم. جام ملتهای آسیا تورنمنتی با فشار بالا و کیفیت فنی بالاست و بازیکنان باید از نظر روحی و جسمی آماده ورود به این رقابتها باشند. مدیریت فشار تمرینات، حفظ سلامت بازیکنان و بالا بردن هماهنگی تیمی، از اولویتهای اصلی ماست.»
جعفری با اشاره به شرایط پیش از مسابقات و لغو بازی تدارکاتی در استرالیا، اظهار داشت: «در فیفادی اخیر که برای دو بازی دوستانه به ازبکستان رفتیم، با تیم دوم اعزام شدیم. همچنین ما قصد داشتیم پیش از آغاز رقابتهای جام ملتها یک بازی تدارکاتی در استرالیا داشته باشیم تا روند آمادهسازی تیم کاملتر شود که این امر فراهم نشد.» وی با اشاره به فشردگی برنامه، افزود: «تیم ملی فوتبال قرار است ششم اسفند به استرالیا اعزام شود، با این حال، تلاش میکنیم با تمرکز، برنامهریزی دقیق و همدلی بازیکنان و کادرفنی، تیم را به بهترین سطح آمادگی ممکن برسانیم.»
جعفری در پایان با تأکید بر خودانتقادی و تلاش برای رفع نقاط ضعف، گفت: «ما خودمان را نقد میکنیم تا بتوانیم در زمان باقیمانده، نقاط ضعف را اصلاح کنیم. هدف نهایی همه ما موفقیت بانوان ایران است. اگر با همدلی، تعامل و برنامهریزی جلو برویم، میتوانیم تیمی آماده و منسجم را راهی استرالیا کنیم و نماینده شایستهای برای فوتبال بانوان کشور باشیم.»