وعده تکراری برای مقابله با حواشی
برخوردهای قاطع روی کاغذ؟!
مهدی تاج بار دیگر از برخورد با حاشیههای فوتبال، محدودیت اعضای نیمکت، جریمه کارتهای قرمز و زرد و ضرورت کنترل رفتار مربیان و بازیکنان صحبت کرده است؛ اظهاراتی که در نگاه اول میتواند نشانهای از عزم فدراسیون برای سروسامان دادن به فضای ملتهب فوتبال ایران باشد، اما مشکل اصلی دقیقاً همینجاست؛ فوتبال ایران کمبود قانون و بخشنامه ندارد، بلکه سالهاست در اجرای همان مقرراتی که مسئولان فدراسیون از آنها صحبت میکنند، با مشکل مواجه است.
رئیس فدراسیون فوتبال حالا میگوید از نیمفصل دوم فقط سرمربی اجازه دارد از روی نیمکت بلند شود و سایر اعضای کادرفنی در صورت اعتراض یا رفتار مشابه باید با کارت زرد داور مواجه شوند.
همچنین قرار است میان کارت قرمز مستقیم و اخراج با دریافت دو کارت زرد تفاوت مالی وجود داشته باشد و جریمه سنگینتری برای اخراج مستقیم در نظر گرفته شود. اینها البته اولین وعدههای انضباطی فدراسیون نیستند. در سالهای گذشته هم بارها از برخورد جدی با مربیان، بازیکنان، مدیران و حتی تماشاگران صحبت شده، اما معمولاً فاصله میان مواضع قاطعانه مسئولان و اتفاقاتی که در زمین مسابقه و اطراف آن رخ میدهد، آنقدر زیاد بوده که دیگر شنیدن چنین وعدههایی بهتنهایی نمیتواند کسی را امیدوار کند.
وقتی مربی در جریان مسابقه به داور اعتراض میکند، اعضای نیمکت وارد زمین میشوند، بازیکنان به تصمیم داور هجوم میبرند و گاهی رفتارهای خارج از عرف به یک اتفاق تکراری تبدیل میشود، انتظار میرود برخورد انضباطی نه براساس نام و جایگاه افراد، بلکه مطابق مقررات انجام شود. نمیتوان هر بار از برخورد قاطع حرف زد و در عمل به تذکرهای معمولی و محرومیتهایی رسید که نه بازدارندگی دارند و نه مانع تکرار تخلف میشوند.
تغییر نگاه کمیته انضباطی به جریمهها نیز جای تأمل دارد. در فوتبال ایران گاهی این تصور بهوجود آمده که بخش مهمی از فعالیت این کمیته به صدور احکام مالی و تعیین جریمه برای باشگاهها و افراد مختلف محدود شده است. جریمههایی که پرداخت میشوند، اما الزاماً تغییری در رفتار خاطیان ایجاد نمیکنند. اگر قرار است کارت قرمز مستقیم هزینه بیشتری داشته باشد و اخراج با دو کارت زرد جریمه کمتری به همراه بیاورد، باید مشخص شود این سیاست دقیقاً چه تأثیری بر کاهش تخلفات خواهد داشت. انضباط را نمیتوان صرفاً با افزایش یا کاهش ارقام جریمهها برقرار کرد.
اگر قرار باشد هر هفته تخلفی اتفاق بیفتد، حکمی صادر شود، باشگاهی جریمه مالی بپردازد و هفته بعد همان رفتار در ورزشگاهی دیگر تکرار شود، چه تفاوتی میان این چرخه و یک سازوکار درآمدزایی وجود دارد؟
کمیته انضباطی قرار نیست صرفاً حسابرس تخلفات فوتبال باشد؛ وظیفه اصلی آن ایجاد بازدارندگی و جلوگیری از تکرار رفتارهای خلاف مقررات است.
فدراسیون فوتبال پیش از آنکه از مقررات جدید و برخوردهای جدی از نیمفصل دوم سخن بگوید، باید در اجرای همین قوانین موجود کارنامه قابل دفاعی ارائه کند.
فوتبال ایران به بخشنامههای بیشتر احتیاج ندارد؛ به ضمانت اجرایی، عدالت در صدور احکام و برخورد بدون تبعیض نیاز دارد.
وگرنه چند هفته دیگر، با نخستین جنجال بزرگ روی نیمکت یا اعتراض دستهجمعی بازیکنان به داور، دوباره همان وعدههای آشنا تکرار خواهد شد؛ وعدههایی که روی کاغذ قاطع هستند، اما در زمین مسابقه معمولاً چندان جدی گرفته نمیشوند.
