سامان قدوس با انتشار پیامی از فوتبال ملی کنار رفت
هنر نایاب خداحافظی با پیراهن ملی
سینا حسینی
خبر‌نگار
خداحافظی سامان قدوس از تیم ملی را باید فراتر از پایان حضور یک بازیکن در پیراهن ملی ارزیابی کرد؛ تصمیمی حرفه‌ای از سوی فوتبالیستی که با وجود برخورداری از توانایی ادامه حضور در جمع ملی‌پوشان، شرایط را به‌درستی سنجید و ترجیح داد جای خود را به نسل تازه‌ای از فوتبال ایران بسپارد. قدوس نه به دلیل ناتوانی در رقابت، نه به واسطه نیمکت‌نشینی و نه بر اثر کنار گذاشته شدن از سوی کادر فنی، بلکه با تصمیم شخصی و درک مسئولیت خود، به دوران ملی‌اش پایان داد. رفتاری که شاید در فوتبال حرفه‌ای چندان عجیب نباشد، اما در فوتبال ایران همچنان یک اتفاق قابل توجه به شمار می‌رود.
پیام خداحافظی قدوس نیز نشان داد که او از ابتدا نگاه متفاوتی به پیراهن تیم ملی داشته است. بازیکنی که انتخاب ایران را یکی از آسان‌ترین تصمیم‌های زندگی‌اش توصیف می‌کند، برای پایان دادن به این مسیر تصمیمی دشوار گرفته است. او در ۹ سال حضور ملی، تلاش کرده نماینده شایسته‌ای برای مردم کشورش باشد و حالا پس از تجربه حضور در سه دوره جام جهانی و دو دوره جام ملت‌های آسیا، ترجیح داده ادامه مسیر را به بازیکنان جوان‌تر واگذار کند. شاید همین نگاه، مهم‌ترین بخش خداحافظی او باشد؛ اینکه پیراهن تیم ملی ملک شخصی هیچ بازیکنی نیست و تعلق به آن نباید به معنای برخورداری دائمی از یک جایگاه باشد.
قدوس در شرایطی از تیم ملی کنار رفت که هنوز از نظر فنی حرف‌هایی برای گفتن داشت. درخشش او در فوتبال باشگاهی امارات و ثبت 3 گل و 4 پاس گل در ترکیب کلبا نشان می‌دهد که این تصمیم ارتباط مستقیمی با پایان دوران فوتبالش نداشته است. او با ۳۳ سال می‌توانست همچنان برای حضور در اردوهای ملی رقابت کند و شاید حتی در مقطع دیگری به ترکیب اصلی برسد، اما ترجیح داد پیش از آنکه به بازیکنی تبدیل شود که برای حفظ جایگاهش به هر قیمتی تلاش می‌کند، خودش نقطه پایان را مشخص کند.
حالا پرسش اصلی متوجه سایر ستاره‌های پا به سن گذاشته تیم ملی است؛ بازیکنانی که سال‌ها برای فوتبال ایران زحمت کشیده‌اند، افتخاراتی به دست آورده‌اند و سهم مهمی در خاطرات نسل‌های مختلف فوتبال‌دوستان دارند، اما هنوز نشانه روشنی از تمایل به خداحافظی ملی در رفتارشان دیده نمی‌شود. قرار نیست سن به‌تنهایی معیار کنار رفتن یک فوتبالیست باشد و هیچ‌کس هم نمی‌تواند صرفاً با نگاه به شناسنامه، حق حضور در تیم ملی را از بازیکنی بگیرد. کیفیت فنی، آمادگی جسمانی و توانایی رقابت همچنان باید ملاک اصلی انتخاب باشند؛ اما در کنار این معیارها، پذیرش واقعیت‌های سنی و ضرورت میدان دادن به نسل جدید نیز اهمیت دارد.
مشکل فوتبال ایران دقیقاً از جایی آغاز می‌شود که بعضی بازیکنان تصور می‌کنند تجربه و سابقه ملی، مجوزی دائمی برای حضور در اردوها و ترکیب تیم ملی است. گویی سال‌ها پوشیدن پیراهن ایران باید تضمینی برای ادامه این مسیر باشد؛ حتی زمانی که بازیکنان جوان‌تر در انتظار فرصتی برای اثبات توانایی‌هایشان هستند. هیچ‌کس منکر ارزش تجربه ستاره‌های قدیمی نیست، اما تیم ملی قرار نیست به ویترین افتخارات گذشته تبدیل شود. این پیراهن متعلق به بهترین و آماده‌ترین بازیکنان هر مقطع است، نه کسانی که صرفاً سال‌های بیشتری در فوتبال حضور داشته‌اند.
البته خداحافظی از تیم ملی تصمیمی شخصی است و نمی‌توان برای هیچ بازیکنی ضرب‌الاجل تعیین کرد. اما ستاره‌های باتجربه باید بدانند که گاهی بزرگ‌ترین خدمت به تیم ملی، پذیرش پایان یک دوره است. بازیکنی که سال‌ها برای اعتبار پیراهن ایران جنگیده، می‌تواند با کنار رفتن به‌موقع نیز همان احترام را برای خود حفظ کند. ماندن تا آخرین لحظه و انتظار برای تصمیم کادر فنی، لزوماً نشانه وفاداری نیست؛ همان‌طور که خداحافظی داوطلبانه به معنای نداشتن انگیزه یا توانایی ادامه فوتبال نخواهد بود.
سامان قدوس با تصمیم خود استانداردی از رفتار حرفه‌ای را به نمایش گذاشت که می‌تواند برای سایر ملی‌پوشان باتجربه نیز الگو باشد. او ثابت کرد می‌توان بدون حاشیه، بدون دلخوری و بدون انتظار برای کنار گذاشته شدن، از تیم ملی رفت و شأن سال‌ها حضور در این پیراهن را حفظ کرد. حالا باید منتظر ماند و دید سایر ستاره‌های پا به سن گذاشته فوتبال ایران چه زمانی به این واقعیت می‌رسند که تیم ملی خانه دائمی هیچ بازیکنی نیست. شاید وقت آن رسیده باشد که آنها هم به جای چسبیدن به خاطرات گذشته، فرصت ساختن خاطرات تازه را به جوان‌ترها بدهند؛ چراکه خداحافظی به‌موقع، گاهی به اندازه سال‌ها بازی در تیم ملی ارزشمند است.