تکرار کابوس تلخ چهل‌امیرانی از ناگویا تا دوحه
دو دیسکالیفه در عرض یک ماه
فائزه زمانی
خبر‌نگار
تکرار دیسکالیفه شدن شرمینه چهل‌امیرانی، آن هم در عرض یک ماه در دو رقابت حساس، حالا به یکی از جدی‌ترین چالش‌ها و علامت سؤال‌های تیراندازی ایران تبدیل شده است. در شرایطی که تقریباً یک ماه پیش این ورزشکار در بازی‌های آسیایی دیسکالیفه شده بود، این بار در اولین روز مسابقات قهرمانی جهان که حکم انتخابی المپیک را داشت، این اتفاق افتاد.
در روزی که نمایندگان ایران در مواد تفنگ بادی مردان و زنان از رسیدن به فینال این رقابت‌ها بازماندند، چهل امیرانی به جمع هشت نفر برتر راه پیدا کرد اما در ادامه با یک اشتباه کوچک تاوان سختی داد. ملی‌پوشی که با شروع رقابت‌ها عملکرد امیدوارکننده‌ای داشت و حتی در مقطعی در جایگاه دوم قرار گرفته بود، بار دیگر با حکم دیسکالیفه مواجه شد تا یک سؤال جدی درباره وضعیت فنی و مدیریتی تیم ملی تیراندازی مطرح شود. داستان چهل‌امیرانی حالا شباهت عجیبی به اتفاقات بازی‌های آسیایی ناگویا دارد. او در آن رقابت‌ها به دلیل ایراد در پوشش و سختگیری مربوط به استاندارد لباس از ادامه مسابقات بازماند و فرصت رقابت برای کسب مدال را از دست داد. حالا کمتر از دو ماه بعد، در حالی که می‌توانست یکی از فینالیست‌های ایران در مسابقات قهرمانی جهان باشد، دوباره از دور رقابت‌ها کنار گذاشته شده است؛ البته این بار نه به دلیل لباس، بلکه به خاطر وزن سلاح!
بر اساس توضیحاتی که از سوی مسئولان فدراسیون مطرح شده، سلاح چهل‌امیرانی در وزن‌کشی پیش از شروع مسابقه، استانداردهای لازم را داشته، اما در بررسی مجدد پیش از شروع فینال مشخص شده که ۲۰ گرم بیشتر از حد مجاز وزن دارد. مسئولان ایرانی نسبت به نتیجه این بررسی اعتراض کرده‌اند و احتمال وجود ایراد در وزنه‌های مورد استفاده برای کنترل تجهیزات را مطرح کرده‌اند که البته احتمال صحت آن کم است.
اما طبق نظر کارشناسان، احتمال افزایش وزن سلاح یا بخشی از تجهیزات آن در جریان رقابت و بر اثر گرم شدن قطعات وجود دارد. به همین دلیل، کنترل وزن تجهیزات باید با احتیاط انجام شود و کادرفنی نباید به قرار گرفتن سلاح درست روی مرز مجاز اکتفا کند. البته تعیین علت قطعی این اتفاق نیازمند بررسی فنی است، اما آنچه نمی‌توان نادیده گرفت، مسئولیت کادرفنی و تیم پشتیبانی در کنترل تجهیزات قبل از حضور ورزشکار در میدان است. نکته نگران‌کننده‌تر، تکرار چنین اتفاقی برای یک ورزشکار در فاصله‌ای کوتاه است. چهل‌امیرانی در ناگویا و حالا دوحه، دو فرصت مهم را به دلایلی از دست داده که، احتمال پیشگیری از آن با کنترل دقیق‌تر تجهیزات و لباس وجود داشته است. این اتفاق دیگر صرفاً یک بدشانسی ورزشی نیست و باید درباره کیفیت نظارت، آمادگی فنی و مسئولیت‌پذیری مجموعه همراه ورزشکار پاسخ روشنی داده شود. وقتی یک ملی‌پوش با شانس قرار گرفتن در فینال راهی مسابقه می‌شود، انتظار می‌رود تمام جزئیات فنی پیش از شروع رقابت بررسی شده باشد، نه اینکه درست در حساس‌ترین لحظه، یک ایراد قابل پیشگیری سرنوشت او را تغییر دهد.
اما در سایر رقابت‌های روزاول هلیا خمسه با امتیاز ۶۳۱.۸ در جایگاه دهم ایستاد و ساینا تیموری با ۶۲۷.۸ امتیاز به رتبه چهل‌وششم رسید. امیرمحمد نکونام هم در تفنگ بادی مردان با امتیاز ۶۳۰.۰۳ پانزدهم شد و از رسیدن به فینال بازماند. وحید گلخندان هم در تپانچه ۵۰ متر مردان با ۵۵۵.۱۱ امتیاز در جایگاه پنجم قرار گرفت. مسابقات قهرمانی جهان دوحه اولین رویداد مهم توزیع سهمیه المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس است و در مجموع ۳۶ سهمیه در ۱۲ ماده توزیع می‌شود که یک سهمیه تیراندازی ایران به همین راحتی پرید.
مسابقات تیراندازی قهرمانی جهان و سهمیه المپیک
شکست پشت شکست
در دومین روز از مسابقات تیراندازی قهرمانی جهان ۲۰۲۶ که سهمیه المپیک در آن توزیع می‌شود تیم ملی میکس تفنگ بادی ایران با ترکیب امیرمحمدنکونام و هلیا خمسه با رکورد ۶۲۷.۶ در رده سی و ششم قرار گرفت و به کار خود پایان داد. در این ماده هلیا خمسه ۳۱۳.۱ امتیاز و نکونام ۳۱۴.۵ امتیاز ثبت کردند. در این روز تیراندازان ایران در اسکیت مردان هم تیر زدند که در حال حاضر امیرمحمد دادگر در پایان راند یک با ۲۵ امتیاز در رده چهارم و عبدالقدیر شیرمحمدی با ۲۰ امتیاز در رده ۱۰۷ قرار گرفتند. مسابقات تیراندازی قهرمانی جهان از ۱۲ تا ۲۲ آبان به میزبانی دوحه قطر برگزار می‌شود. در این رقابت‌ها ۱۰ نماینده ایران در سه بخش تفنگ، تپانچه و اهداف پروازی حضور دارند اما رکوردهای تیراندازان ایران در نوع خود بسیار عجیب است. دیگر جایگاه تیراندازان ایران به دو رقمی بودن عادت کرده و ظاهراً هیچ تلاشی هم آنها را نجات نمی‌دهد. این مسابقات نخستین رویداد مهم توزیع سهمیه المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس به شمار می‌رود و در مجموع ۳۶ سهمیه المپیک در ۱۲ ماده انفرادی توزیع می‌شود اما شرایط تیم ملی تیراندازی ایران به نحوی است که بعد از ناکامی در بازی‌های آسیایی یک ناکامی دیگر را هم تجربه می‌کند اما مهمتر از آن رکوردهایی است که ورزشکاران ایران دارند تجربه می‌کنند. به طور مثال در تفنگ بادی مردان؛ امیرمحمد نکونام پانزدهم شد. در حالی‌که این تیرانداز یکی از شانس‌های کسب مدال برای ایران بوده یا در تفنگ بادی زنان بعد از دیسکالیفه شدن شرمینه چهل‌امیرانی، هلیا خمسه دهم و ساینا تیموری چهل و ششم شدند. در میکس تیمی بادی هم امیرمحمد نکونام و هلیا خمسه سی و ششم شدند. تنها عنوان تک رقمی برای ایران در تپانچه ۵۰ متر مردان توسط وحید گلخندان ثبت شد که رده پنجمی بود. با این شرایط اقتصادی حاکم بر کشور این گونه اعزام‌ها فقط دور ریختن پول است.
باید برای مدتی به این رشته اجازه تنفس دهند و با جذب مربیان خوب و کاربلد شرایط جدیدی را برای این رشته رقم زد وگرنه اینگونه اعزام به مسابقات یعنی عادت کردن به شکست که به هیچ وجه اتفاق خوبی نیست.