حاشیه‌ای در فضای مجازی، بحرانی فراتر از مستطیل سبز
امباپه، رئال مادرید و لالیگا در محاصره بحران چین
فرخ حسابی
خبر‌نگار
یک شوخی اینترنتی از سوی کیلیان امباپه، ستاره فرانسوی رئال مادرید، به بحرانی دیپلماتیک و تجاری برای فوتبال اسپانیا تبدیل شده است. ماجرایی که پس از اظهارنظر کوتاه این بازیکن درباره یک تصویر طنزآمیز از مائو تسه‌تونگ، رهبر سابق چین آغاز شد و حالا پای باشگاه رئال مادرید و سازمان لیگ فوتبال اسپانیا را نیز به میان کشیده است.
این اظهارنظر که در نگاه نخست چندان جدی به‌نظر نمی‌رسید، پس از بازنشر گسترده در شبکه‌های اجتماعی چین، واکنش‌های تندی را به‌دنبال داشت. ماجرا از آن جهت حساسیت‌برانگیز شد که در فضای سیاسی و فرهنگی چین، مائو همچنان شخصیتی تاریخی و مورد احترام بخش قابل توجهی از جامعه و ساختار حاکمیتی این کشور محسوب می‌شود.
شوخی اینترنتی که گران تمام شد
سخنگوی وزارت خارجه چین در واکنش به این اتفاق اعلام کرد اظهارات و رفتارهایی که احساسات مردم این کشور را جریحه‌دار کند، با مخالفت گسترده جامعه چین روبه‌رو خواهد شد. فدراسیون فوتبال چین نیز با انتشار بیانیه‌ای خواستار رعایت استانداردهای اخلاقی از سوی ورزشکاران شناخته‌شده و مسئولیت‌پذیری آنها در قبال نفوذ اجتماعی‌شان شد.
تبعات تجاری این ماجرا نیز خیلی زود آشکار شد. سه شرکت بزرگ چینی، شامل تولیدکننده لبنیات منگنیو، شرکت نوشیدنی دانگ‌پنگ و برند لبنیاتی میلک‌گراند، همکاری تبلیغاتی خود با امباپه را متوقف کردند. محدودیت‌هایی نیز برای دسترسی کاربران چینی به حساب‌های او در برخی شبکه‌های اجتماعی اعمال شد و برندهایی مانند دیور، هوبلو و اون (On) ناچار شدند محتوای تبلیغاتی مرتبط با این بازیکن را از صفحات خود در پلتفرم‌های چینی حذف کنند.
عذرخواهی برای مهار بحران
با افزایش فشارها، امباپه در بیانیه‌ای که از سوی شرکت هلدینگ او منتشر و به زبان چینی ترجمه شد، بابت اظهاراتش عذرخواهی کرد و گفت قصد توهین به مردم چین را نداشته و برای تاریخ و فرهنگ این کشور احترام زیادی قائل است.
رئال مادرید نیز یک روز بعد با انتشار بیانیه‌ای رسمی از مردم چین عذرخواهی کرد و بر احترام باشگاه به تاریخ، فرهنگ و شهروندان این کشور تأکید داشت. لالیگا و خاویر تباس، رئیس این سازمان نیز در موضع‌گیری‌هایی جداگانه تلاش کردند از شدت بحران بکاهند. تباس حتی با سفیر چین در اسپانیا دیدار کرد و از تشکیل یک گروه ویژه برای مدیریت این موضوع خبر داد.
با این حال، عذرخواهی‌ها نتوانست به‌سرعت شرایط را عادی کند. رسانه دولتی چین اعلام کرد اظهارات امباپه از خطوط قرمز عبور کرده و توضیحات ارائه‌شده از سوی او و رئال مادرید را کافی نمی‌داند. در همین راستا، تلویزیون دولتی چین پخش مسابقات این بازیکن را متوقف کرد و پلتفرم میگو نیز از نمایش دیدار رئال مادرید مقابل ریسینگ سانتاندر خودداری کرد.
پول‌های بزرگ
اهمیت این بحران زمانی بیشتر مشخص می‌شود که ابعاد اقتصادی فوتبال اسپانیا در بازار چین را در نظر بگیریم. لالیگا در فصل ۲۵-۲۰۲۴ حدود یک‌میلیارد و ۵۸۰میلیون یورو از حق پخش تلویزیونی درآمد داشته که نزدیک به ۴۰درصد آن از بازارهای بین‌المللی تأمین شده است. چین یکی از بازارهای راهبردی این رقابت‌ها محسوب می‌شود و قطع یا محدود شدن همکاری‌های رسانه‌ای در این کشور می‌تواند پیامدهای مالی قابل توجهی داشته باشد.
برای رئال مادرید نیز موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد. براساس گزارش روزنامه ال‌موندو، حدود ۱۰ تا ۱۵درصد از درآمد فروش بین‌المللی محصولات تجاری این باشگاه از بازار چین تأمین می‌شود که پیراهن امباپه در آن از محصولات پرفروش رئال مادرید است. این باشگاه همچنین ۲۰درصد از حقوق تصویر این ستاره فرانسوی را در اختیار دارد.
امباپه نیز که طبق برآورد نشریه فوربس قرار است در فصل جاری حدود ۳۰میلیون دلار از قراردادهای تبلیغاتی و اسپانسری درآمد داشته باشد، ممکن است با خسارت تجاری قابل توجهی روبه‌رو شود. شرکت سوئیسی اون که به‌تازگی همکاری خود را با او آغاز کرده از جمله برندهایی است که به‌دلیل اهمیت بازار چین، تحولات این پرونده را با حساسیت دنبال می‌کند.
برای امباپه، رئال مادرید و لالیگا، بازگشت اعتماد بازار چین احتمالاً بسیار دشوارتر از انتشار چند بیانیه عذرخواهی خواهد بود.