پرونده شکایت از وینگر آلبانیایی استقلال وارد مرحله تازهای میشود
جنگ حقوقی در آن سوی مرزها
محمدرضا رحیمپور
خبرنگار
کمیته استیناف فدراسیون فوتبال، اعتراض پرسپولیس به حضور یاسر آسانی در ترکیب استقلال را رد کرد و رأی کمیته انضباطی مبنی بر برائت استقلال را تأیید کرد.
با وجود این ، پرونده هنوز از نظر حقوقی به پایان نرسیده است و پرسپولیس میتواند در صورت فراهم بودن شرایط قانونی، موضوع را در دادگاه بینالمللی ورزش (CAS) پیگیری کند. پیمان حدادی، مدیرعامل پرسپولیس نیز پیشتر از تصمیم باشگاه برای ادامه پیگیری پرونده بر اساس مصوبه هیأتمدیره خبر داده بود. پرسش اصلی این است که آیا آسانی در مسابقات لیگ برتر، بازیکن غیرمجاز محسوب میشد و این اختلاف در کدام مرجع به پایان خواهد رسید؟
ماجرا از کجا آغاز شد؟
آسانی در تیرماه ۱۴۰۵، پس از بروز اختلافهای مالی با استقلال، ایران را ترک کرد. بر اساس ادعای مطرح شده در شکایتها، او در ۲۳ تیر، برابر با ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، با استناد به ماده ۱۴ مکرر مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا و به دلیل پرداخت نشدن دستمزد، قراردادش را یکطرفه فسخ کرد. او چند روز بعد به ایران بازگشت و دوباره برای استقلال به میدان رفت.
پرسپولیس، سپاهان و مس شهربابک با این استدلال که فسخ قرارداد، حضور بازیکن در مسابقات را با ایراد قانونی مواجه کرده است، از استقلال شکایت کردند و خواستار اعلام نتایج سه بر صفر به سود خود شدند. کمیته انضباطی این شکایتها را رد کرد.
پرسپولیس در مرحله استیناف مدارک دیگری ارائه داد؛ از جمله نامه فسخ ارسال شده از سوی وکیل بازیکن به استقلال و نامهای به تاریخ ۲۴ تیر با امضای آسانی که به ایجنت او اجازه مذاکره با پرسپولیس را میداد. از دیدگاه شاکی، این مکاتبات میتوانست نشانهای از پایان رابطه قراردادی بازیکن با استقلال باشد.
چرا استیناف، شکایت را رد کرد؟
مبنای رأی استیناف، تفکیک میان رابطه قراردادی بازیکن و باشگاه و وضعیت ثبتی او برای حضور در مسابقات بود. از دیدگاه کمیته، مرجع انضباطی میتواند وضعیت ثبت بازیکن و مجاز بودن حضور او در مسابقات را بررسی کند، اما رسیدگی به اعتبار و آثار اختلاف قراردادی در صلاحیت مرجع مربوط به وضعیت بازیکنان قرار دارد. موضوع دیگر، ثبت رسمی فسخ بود. مطابق استدلال منعکس شده در رأی، اعلام یکطرفه فسخ به باشگاه، بدون طی تشریفات مقرر برای ثبت آن، برای بیاعتبار کردن وضعیت ثبتی بازیکن کفایت نمیکرد.
پاسخ سازمان لیگ نیز حاکی از آن بود که قرارداد دو ساله آسانی ثبت شده، فسخی در سوابق او درج نشده و نامش از فهرست استقلال حذف نشده بود. بازیکن نیز پیش از مسابقه مورد اعتراض به تیم بازگشته بود. کمیته استیناف با تکیه بر این اطلاعات، اعتراض پرسپولیس را نپذیرفت.
تفاوت پرونده آسانی با سوابق انضباطی
در دیماه ۱۴۰۴، ملوان به دلیل استفاده از سینا خادمپور، بازیکنی که به خاطر مشکل مربوط به خدمت سربازی مجوز بازی نداشت، در دیدارها برابر استقلال و تراکتور سه بر صفر بازنده اعلام شد. این باشگاه جریمه نقدی شد و بازیکن نیز محرومیت دریافت کرد. رأی صادر شده در مرحله استیناف تأیید شد.
تفاوت اصلی دو پرونده به ماهیت مانع حضور بازیکن بازمیگردد. در پرونده خادمپور، مانع بازی به صورت رسمی احراز شده بود؛ اما در پرونده آسانی، اختلاف بر سر آثار فسخ قرارداد و انعکاس آن در سوابق رسمی ثبت بود.
CAS؛ مسیری با موانع حقوقی
ادامه پرونده در دادگاه بینالمللی ورزش به چند عامل بستگی دارد. اول، مهلت اعتراض است. در قاعده عمومی CAS، مهلت تجدیدنظرخواهی معمولاً ۲۱ روز از زمان ابلاغ رأی است، مگر آنکه مقررات مربوط مدت دیگری تعیین کرده باشد. بنابراین، تاریخ ابلاغ و مقررات قابل اعمال در تعیین امکان طرح پرونده اهمیت دارد.
دومین عامل، صلاحیت CAS و احراز نفع حقوقی پرسپولیس است. رسیدگی به آرای داخلی در این دادگاه مستلزم وجود مبنای قانونی برای تجدیدنظرخواهی است. همچنین باید مشخص شود آیا باشگاهی که خود با حکم انضباطی مواجه نشده، از رأی صادر شده نفع حقوقی مستقیم دارد یا خیر. این موضوع میتواند پیش از ورود به ماهیت اختلاف تعیینکننده باشد.
در صورت پذیرش پرونده، پرسش اصلی این خواهد بود که آیا فسخ ثبت نشده در سازمان لیگ میتواند حضور بازیکن را غیرمجاز کند یا وضعیت رسمی ثبت شده، ملاک ارزیابی است. پاسخ به این پرسش به تفسیر مقررات حاکم و اسناد پرونده بستگی دارد. رسیدگی در CAS نیز ممکن است چند ماه طول بکشد و لزوماً بر جدول فصل جاری اثر فوری نگذارد.
وضعیت استقلال و سناریوهای پیش رو
تأیید برائت استقلال در دو مرجع داخلی، پشتوانه مهمی برای دفاع این باشگاه محسوب میشود. ثبت قرارداد، نبود سابقه رسمی فسخ و بازگشت آسانی به تیم از جمله مواردی هستند که در رسیدگی داخلی مورد توجه قرار گرفتهاند.
با وجود این، رأی انضباطی به معنای تعیینتکلیف تمام اختلافهای احتمالی میان بازیکن و باشگاه نیست. اگر مطالبات آسانی پرداخت نشده باشد، موضوع میتواند جداگانه در کمیته وضعیت بازیکنان یا مراجع ذیصلاح فیفا بررسی شود. اعتبار حضور بازیکن در مسابقات و اجرای تعهدات قراردادی باشگاه، دو موضوع حقوقی متمایزند.
در صورت طرح پرونده در CAS، سه سناریو قابل تصور است: دادگاه به دلیل نبود صلاحیت، رعایت نشدن مهلت یا احراز نشدن نفع حقوقی شاکی وارد ماهیت نشود؛ رأی داخلی پس از بررسی تأیید شود؛ یا دادگاه به این نتیجه برسد که فسخ قرارداد بر مجاز بودن حضور بازیکن اثر داشته است. حتی در حالت سوم، تغییر نتایج مسابقات به سود شاکیان قطعی نیست و به مقررات قابل اعمال و تصمیم مرجع صالح بستگی دارد.
هزینههای دادرسی، وکالت و ترجمه نیز میتوانند بر تصمیم پرسپولیس برای ادامه مسیر اثر بگذارند. همچنین گزارشهایی درباره درخواست مدارک از فدراسیون و استقلال از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا مطرح شده است؛ موضوعی که در صورت ادامه بررسیها، ارائه مستندات مربوط به قرارداد و فسخ را برای استقلال ضروری میکند.
موافقان
براتی: حضور آسانی در ترکیب استقلال منع قانونی ندارد
احمدرضا براتی، کارشناس حقوقی ورزش، با اشاره به آخرین وضعیت پرونده یاسر آسانی تأکید کرد که حضور این بازیکن در ترکیب استقلال از نظر مقررات نقلوانتقالاتی منعی نداشته است. او معتقد است، تصمیم ارکان قضایی فدراسیون فوتبال نیز تا امروز با این دیدگاه همسو بوده است.
براتی درباره وضعیت این بازیکن گفت: «من قبلاً چند مرتبه درباره وضعیت این بازیکن صحبت کرده بودم و تا اینجا پیشبینیهایی که داشتیم، محقق شده است. از ابتدا معتقد بودم که بازیکردن آسانی مشکلی ندارد و ارکان قضایی فدراسیون فوتبال نیز تا امروز همین نظر را تأیید کردهاند.»
این کارشناس حقوقی در توضیح تأثیر محرومیت نقلوانتقالاتی استقلال بر وضعیت آسانی اظهار داشت: «آنچه در تصمیم انضباطی فیفا به استقلال ابلاغ شده، محرومیت باشگاه از ثبت بازیکن جدید است. در این موضوع دو عبارت اهمیت زیادی دارد؛ یکی ثبت جدید و دیگری بازیکن جدید. یاسر آسانی بازیکن جدید استقلال محسوب نمیشود و پیش از این نیز بازیکن همین باشگاه بوده است.»
او درباره وضعیت ثبت قرارداد این بازیکن در سازمان لیگ نیز توضیح داد: «حتی اگر فرض کنیم آسانی قراردادش را فسخ کرده باشد، ثبت او در سازمان لیگ لغو نشده بود. استقلال نام این بازیکن را از فهرست خود خارج نکرده و ثبت قبلی او همچنان ادامه داشته است. بنابراین، بازگشت آسانی نیازمند ثبت جدید نبود و مشمول محرومیت استقلال از ثبت بازیکن جدید نمیشد.»
براتی در پایان تأکید کرد که از نظر کارشناسی، حضور آسانی در ترکیب استقلال با مانع قانونی ناشی از محرومیت نقلوانتقالاتی مواجه نبوده است؛ دیدگاهی که به گفته او، ارکان قضایی فدراسیون فوتبال نیز تا امروز تأیید کردهاند.
باختر: استقلال از فیفا استعلام بگیرد
رسول باختر، کارشناس حقوق ورزشی، با بررسی پرونده فسخ قرارداد یاسر آسانی و بازگشت این بازیکن به استقلال، معتقد است آسانی با توجه به سابقه حضورش در این تیم، بازیکن جدید محسوب نمیشود و عقد قرارداد تازه با او لزوماً ناقض محرومیت نقلوانتقالاتی آبیپوشان نیست. او در عین حال پیشنهاد کرده است استقلال برای جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی، موضوع را از فیفا استعلام کند.
باختر درباره محدودیت نقلوانتقالاتی استقلال گفت: «در حکم محرومیت باشگاه استقلال آمده است که این باشگاه از ثبت قرارداد بازیکنان جدید محروم است. بازیکن جدید تعریف عرفی و مشخص خودش را دارد و همه میدانند که اگر یاسر آسانی قراردادش را فسخ کند و قرارداد جدید ببندد، شرایط او مانند بازیکنانی است که قراردادشان تمدید میشود یا قرارداد قبلیشان به پایان رسیده و دوباره قرارداد ثبت میکنند. آسانی ویژگی بازیکن جدید را ندارد و پیش از این بازیکن استقلال بوده است؛ بنابراین، انعقاد قرارداد جدید هم مشکلی برای استقلال نخواهد داشت. با وجود این، پیشنهاد من این است که باشگاه از فیفا استعلام بگیرد و در صورت تأیید، از این بازیکن استفاده کند.»
این کارشناس حقوق ورزشی در ادامه، درباره ثبت نشدن فسخ قرارداد آسانی در سازمان لیگ اظهار داشت که از نظر او، پایان قرارداد لزوماً به انجام تشریفات اداری خاصی وابسته نیست. او با انتقاد از مقررات داخلی در این زمینه گفت: «قرارداد بازیکن از لحظهای که اعلام میکند آن را فسخ کرده، خاتمه پیدا میکند. این بحث به قانونی برمیگردد که فدراسیون فوتبال وضع کرده و به نظر من، بهجای حل ابهامها و مشکلات، خودش ابهام ایجاد میکند. بازیکن خارجی و حتی داخلی میتواند با ارسال ایمیل اعلام کند که قراردادش را فسخ کرده و برای این کار نیازی به تشریفات خاصی نیست.»
باختر همچنین معتقد است، استقلال با علنیکردن موضوع فسخ قرارداد آسانی، شرایط حقوقی پیچیدهتری برای خود ایجاد کرده است. به گفته او، آسانی بهعنوان بازیکن خارجی تابع مقررات فیفاست و بر اساس رویه مورد اشاره او، ارسال ایمیل فسخ میتواند به خاتمه قرارداد منجر شود.
او در این باره هشدار داد: «باشگاه استقلال اشتباه کرد که این موضوع را اعلام کرد. اگر مکاتبات میان بازیکن و باشگاه علنی نمیشد، اثبات فسخ قرارداد از نظر حقوقی دشوارتر بود؛ اما اکنون همه از این موضوع اطلاع دارند. در فدراسیون فوتبال ممکن است به مصاحبهها توجه زیادی نشود، ولی اگر در لیگ نخبگان آسیا به مجاز بودن یا نبودن آسانی اعتراض شود، استقلال نمیتواند نسبت به اظهارات مطرحشده بیتفاوت باشد و ممکن است با مشکل مواجه شود.»
باختر در پایان، با اشاره به پرونده دیدیه اندونگ و شباهت آن با وضعیت آسانی گفت: «اگرچه بر اساس برداشت من از مقررات، آسانی بازیکن جدید محسوب نمیشود، اما فدراسیون فوتبال در پرونده اندونگ با وجود شرایط مشابه، اجازه بازی به این بازیکن را نداد؛ موضوعی که ضرورت روشنشدن موضع نهایی درباره پرونده آسانی را بیشتر میکند.»
نصیرزاده: بازیکن قانونی استقلال است
هوشنگ نصیرزاده، رئیس اسبق کمیته تدوین مقررات فدراسیون فوتبال، درباره وضعیت حقوقی یاسر آسانی و تأثیر مکاتبات مربوط به فسخ قرارداد او بر اعتبار همکاریاش با استقلال، دیدگاهی متفاوت از برخی کارشناسان مطرح کرده است. او معتقد است مکاتبات میان بازیکن و باشگاه بهخودی خود به معنای پایان قرارداد نیست و آسانی همچنان بازیکن قانونی استقلال محسوب میشود.
نصیرزاده در واکنش به دیدگاههایی که حضور آسانی در ترکیب استقلال را از نظر مقررات نقلوانتقالاتی مجاز میدانند، گفت: «اصلاً چنین نیست و این نوع نظرات بیمورد و ناشی از عدم اطلاع از جزئیات مقررات بینالمللی است.»
رئیس اسبق کمیته تدوین مقررات فدراسیون فوتبال در ادامه، درباره ماهیت فسخ قرارداد و تفاوت آن با انتشار اخبار مربوط به این موضوع توضیح داد: «اگرچه فسخ، اراده یک طرف برای پایاندادن به قرارداد است، اما معمولاً موافقت طرف دیگر نیز نیاز است. وقتی بازیکنی اخطاریه فسخ برای یک باشگاه صادر میکند، رسانهایشدن آن به این اخطاریه اعتبار نمیبخشد؛ همانطور که انتشار خبر انعقاد قرارداد نیز به آن رسمیت نمیدهد و برای بررسی موضوع باید قراردادهای منعقدشده را مشاهده کرد. انتشار اخبار درباره فسخ نیز بهتنهایی نمیتواند حیات یک قرارداد را تعیین کند.»
او در تشریح وضعیت مکاتبات میان آسانی و استقلال تأکید کرد که تبادل ایمیل میان طرفین لزوماً به معنای پایان همکاری قراردادی نیست. نصیرزاده در این باره اظهار داشت: «ایمیلهایی که آسانی ارسال کرده و پاسخهایی که باشگاه داده، یک عملیات درونباشگاهی است. فدراسیون فوتبال و افکار عمومی که اخبار را میخوانند و میشنوند، به معنای پایان آن قرارداد نیستند. بنابراین، رفتوبرگشت آسانی یک واقعه درونباشگاهی است و مطلقاً اثری بر اعتبار قرارداد آنها ندارد. او بازیکن قانونی استقلال است.» نصیرزاده برای روشنترشدن وضعیت حقوقی این همکاری، تنظیم توافقنامه یا اصلاحیهای جدید میان طرفین را ضروری دانست؛ توافقی که به گفته او، بیاعتباری اخطاریه فسخ ارسالشده قبلی را مشخص کند.
او در پایان، درباره امکان ادامه حضور آسانی در ترکیب استقلال موضع خود را اینگونه بیان کرد: «او میتواند به تعهدات خود در استقلال ادامه دهد و هیچ منعی هم ندارد.»
مخالفان
عارفنیا: حضور تا زمان اثبات فسخ قرارداد غیرقانونی نیست
عارف عارفنیا، دبیرکل انجمن حقوق ورزشی کشور، با بررسی وضعیت قرارداد یاسر آسانی با استقلال معتقد است تا زمانی که فسخ قرارداد این بازیکن در سازمان لیگ ثبت نشده و نام او از فهرست استقلال خارج نشده است، حضورش در مسابقات غیرقانونی محسوب نمیشود. او تأکید دارد که تعیین تکلیف وضعیت قرارداد آسانی به بررسی شرایط فسخ و آثار حقوقی آن نیاز دارد.
عارفنیا درباره روند فسخ قرارداد این بازیکن گفت:«آسانی پس از گذشت مهلت ۱۵ روزه اقدام به فسخ قرارداد کرد و نامه آن را به باشگاه فرستاد. از نظر حقوقی، اعلام فسخ میتواند به معنای پایان قرارداد باشد و اگر فسخ اثبات شود، توافق مجدد با بازیکن نیز ممکن است بهعنوان انعقاد قرارداد جدید تلقی شود؛ مسألهای که با توجه به محرومیت نقلوانتقالاتی استقلال اهمیت دارد.»
دبیرکل انجمن حقوق ورزشی کشور با اشاره به تفاوت مقررات داخلی و بینالمللی توضیح داد که در بسیاری از نظامهای حقوقی، فسخ قرارداد لزوماً به ثبت در یک نهاد خاص وابسته نیست و حتی اعلام آن از طریق تماس تلفنی نیز میتواند مطرح باشد. به گفته او، در پرونده آسانی باید وضعیت ثبت قرارداد و مقررات سازمان لیگ نیز مورد توجه قرار گیرد.
او در ادامه با اشاره به دوگانگی موجود در پرونده این بازیکن اظهار کرد:«از یک طرف، بازیکن اعلام فسخ کرده و از طرف دیگر، این فسخ در سازمان لیگ ثبت نشده است. تا زمانی که وضعیت حقوقی فسخ مشخص و این موضوع اثبات نشده باشد، آسانی همچنان در فهرست استقلال قرار دارد.»
عارفنیا در پایان تأکید کرد که با شرایط فعلی، حضور این بازیکن در مسابقات غیرقانونی نیست؛ هرچند اگر فسخ قرارداد او از نظر حقوقی اثبات شود، موضوع میتواند به اختلافی جداگانه تبدیل شود و به بررسی مراجع ذیصلاح نیاز داشته باشد.
فریدونی: استقلال باید برای بدترین سناریو آماده باشد
مجتبی فریدونی، عضو پیشین هیأتمدیره استقلال، پرونده یاسر آسانی را یکی از موضوعات مهم باشگاه دانست و تأکید کرد که مدیریت این پرونده با توجه به انتشار نامه فسخ قرارداد بازیکن، دشوارتر شده است. او معتقد است استقلال باید احتمال بروز مشکلات حقوقی را در نظر بگیرد و برای بدترین سناریو آماده باشد.
فریدونی درباره اهمیت این پرونده گفت:«مسأله یاسر آسانی یکی از مسائل مهم استقلال است. مسائل دیگری هم در همین سطح یا حتی مهمتر وجود دارد، اما در حال حاضر این پرونده پررنگ شده و درباره آن صحبت میشود.»
عضو پیشین هیأتمدیره استقلال در واکنش به اظهارات علی تاجرنیا درباره برداشت از پاسخ فیفا به استعلام دادگاه داوری ورزش (CAS) اظهار کرد:«علی تاجرنیا میتواند هر برداشتی داشته باشد؛ این موضوع به خودش مربوط است. پاسخ فیفا به CAS درباره موضوع و استعلام دیگری بوده است. اگر میتوانند از آن پاسخ چنین برداشتی داشته باشند، مشکلی نیست؛ چون در مباحث حقوقی ممکن است نظرات متفاوتی وجود داشته باشد. من نظر خودم را میگویم و معتقدم استقلال باید برای بدترین سناریو آماده باشد.»
فریدونی در ادامه، انتشار نامه فسخ قرارداد آسانی را عاملی دانست که امکان مدیریت این پرونده را برای استقلال محدود کرده است. او معتقد است اگر این نامه در دسترس عموم قرار نمیگرفت، باشگاه میتوانست شرایط را راحتتر مدیریت کند.
او در این باره گفت:«اگر نامه فسخ منتشر نشده بود و در اختیار دیگران قرار نمیگرفت، استقلال میتوانست خیلی راحتتر موضوع را مدیریت کند. همانطور که گفته بودند آسانی برای دیدار با خانوادهاش رفته است، میتوانستند بگویند برگشته و اتفاق خاصی هم نیفتاده؛ حتی اگر این رفتوآمد ۱۰ روز طول کشیده بود. البته این هم عجیب است که بازیکنی که تازه به تیم آمده و در اوج آمادگی در تمرینات حضور دارد، برای دیدن خانوادهاش برود؛ اما وقتی نامه منتشر شده، هر کسی میتواند به آن استناد کند.»
طباطبایی: فسخ قرارداد انجام شده ونمیتواند بازی کند
سید مجتبی طباطبایی، معاون حقوقی پیشین باشگاه استقلال، با بررسی اختلافنظرها درباره وضعیت قرارداد یاسر آسانی، دیدگاه مجتبی فریدونی درباره پایان قرارداد این بازیکن را از نظر حقوقی قابل اتکاتر دانست. او معتقد است فسخ قرارداد با اعلام اراده یکطرفه محقق میشود و پذیرش باشگاه یا ثبت فسخ در مرجع دیگری، شرط تحقق آن نیست.
طباطبایی درباره اختلافنظرهای موجود در پرونده آسانی گفت:«در خصوص وضعیت یاسر آسانی دو دیدگاه متفاوت مطرح شده است. مجتبی فریدونی، عضو سابق هیأتمدیره استقلال، معتقد است با اعلام فسخ، رابطه قراردادی خاتمه یافته و با توجه به بسته بودن پنجره استقلال، بازگشت بازیکن با مشکل مواجه میشود. در سوی مقابل، هوشنگ نصیرزاده اعتقاد دارد چون باشگاه فسخ را نپذیرفته، قرارداد همچنان پابرجاست.»
معاون حقوقی پیشین استقلال در ادامه، نظر فریدونی را با اصول حقوقی حاکم بر فوتبال بینالمللی سازگارتر دانست و اظهار کرد:«به نظر من، دیدگاه آقای فریدونی با اصول حقوقی حاکم بر فوتبال بینالمللی سازگارتر است. مطابق ماده ۳۳۷ قانون تعهدات سوئیس، قرارداد در صورت وجود دلیل موجه میتواند به صورت فوری و یکجانبه خاتمه پیدا کند. همچنین در آرای دادگاه داوری ورزش (CAS)، اصل بر این است که فسخ، اعلام اراده یکجانبه است و با وصول به طرف مقابل اثر میکند. فسخ در حقوق کلاسیک یعنی انحلال یک عقد لازم با اراده یکجانبه صاحب حق؛ بنابراین، قبول باشگاه یا ثبت فسخ در مرجع دیگری شرط تحقق آن نیست.»
او با تفکیک موضوع فسخ قرارداد از موجه بودن دلایل آن تأکید کرد که تشخیص قانونی بودن دلایل فسخ بر عهده مرجع رسیدگیکننده است. طباطبایی در این باره گفت:«اینکه فسخ موجه بوده یا غیرموجه، بحث جداگانهای است که مرجع رسیدگی درباره آن تصمیم میگیرد. با این تفاسیر، فسخ قرارداد این بازیکن انجام شده و تا زمان بسته بودن پنجره باشگاه استقلال، آسانی نمیتواند برای این تیم به میدان برود.»
