مورینیو هنوز تمام نشده است
رستاخیز به سبک رئال مادرید
ایلیا بهزاد اول
خبر‌نگار
ژوزه مورینیو بعد از پیروزی ۲ بر یک رئال مادرید مقابل بارسلونا، زانو زد، مشت خود را گره کرد و با زبانی بیرون‌آمده از دهان، شادی‌اش را به نمایش گذاشت؛ تصویری آشنا از مربی پرتغالی که حالا بار دیگر در یکی از بزرگ‌ترین صحنه‌های فوتبال اروپا خبرساز شده است. رئال با درخشش کیلیان امباپه و دبل مهاجم فرانسوی، نخستین ال‌کلاسیکوی فصل ۲۰۲۷-۲۰۲۶ را به سود خود تمام کرد تا فاصله‌اش با بارسلونا در صدر جدول لالیگا به سه امتیاز کاهش پیدا کند. با این حال، اهمیت این پیروزی فقط به سه امتیاز یا شکست رقیب سنتی محدود نمی‌شود؛ این مسابقه دو پیام مهم درباره پروژه تازه مورینیو در سانتیاگو برنابئو داشت؛ نخست اینکه رئال مادرید همچنان از کیفیت فنی و امکانات لازم برای رقابت با بهترین تیم‌های اروپا برخوردار است. دوم اینکه مورینیو، با وجود رسیدن به ۶۳ سالگی و فاصله طولانی از آخرین قهرمانی لیگ خود در فصل ۲۰۱۵-۲۰۱۴ با چلسی، همچنان می‌تواند در بالاترین سطح فوتبال اروپا حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد.
از بحران تا نقطه عطف
شکست ۲ بر یک مقابل اتلتیکومادرید در ۲۰ سپتامبر، تردیدهای جدی درباره وضعیت رئال ایجاد کرده بود. اگرچه اعتراض‌ها به تصمیم‌های داوری بخش مهمی از واکنش‌ها را تشکیل می‌داد، در داخل باشگاه نیز مشکلات فنی تیم و کمبود هافبکی با توانایی حفظ مالکیت توپ مورد بحث قرار داشت. با این حال، آن شکست ظاهراً به مورینیو و کادرش انگیزه داد تا با جسارت بیشتری به دنبال تغییر باشند. پیروزی ۴ بر ۳ مقابل رم در لیگ قهرمانان اروپا، در شرایطی که رئال تا هشت دقیقه مانده به پایان وقت قانونی با نتیجه ۳ بر یک عقب بود، نقطه عطفی در روند تیم محسوب می‌شود. آن برد غیرمنتظره، دومین پیروزی از چهار برد متوالی پیش از ال‌کلاسیکو بود و اعتمادبه‌نفس ازدست‌رفته بازیکنان را تا حد زیادی بازگرداند. مورینیو در این مسیر تغییراتی مهم ایجاد کرد. یان دیومانده در غیاب وینیسیوس جونیور، که دو مسابقه از محرومیت چهار جلسه‌ای خود را پشت سر گذاشته، فرصت بیشتری پیدا کرد و توانست تأثیرگذاری خود را نشان دهد. استفاده از فدریکو والورده در دفاع راست و دادن نقش پررنگ‌تر به آردا گولر در خط میانی نیز از تصمیم‌های قابل توجه سرمربی پرتغالی بود. مقابل بارسلونا، برناردو سیلوا در کنار اورلین شوامنی در مرکز میدان قرار گرفت و ادواردو کاماوینگا نیز با ورود از روی نیمکت، زمینه‌ساز گل پیروزی شد.
تعادل؛ کلید موفقیت رئال
یکی از مهم‌ترین مشکلات رئال پس از ورود امباپه در سال ۲۰۲۴، برهم‌خوردن تعادل دفاعی تیم در نتیجه استفاده همزمان از سه مهاجم بود. در ال‌کلاسیکو، اما بازیکنان رئال نشان دادند که می‌توانند در کنار حمله، با نظم و فداکاری نیز دفاع کنند. دیومانده و گولر در کناره‌ها پرس می‌کردند و هنگام عقب‌نشینی به کمک خط دفاع می‌آمدند. شوامنی، برناردو سیلوا و جود بلینگام نیز بارها با بازگشت به محوطه جریمه خودی، توپ را از حریف گرفتند. این تلاش دفاعی به قیمت ازدست‌رفتن قدرت هجومی تمام نشد. رئال با ضدحمله‌های خطرناک و بازیسازی از عقب، موقعیت‌های متعددی ساخت و حتی می‌توانست با اختلاف بیشتری پیروز شود. امباپه در دقیقه ۴۱ گل نخست را به ثمر رساند و در دقیقه ۸۷، پس از حرکت تماشایی بلینگام و پاس کاماوینگا، گل دوم خود و صدمین گلش برای رئال را ثبت کرد.
مورینیو و رختکنی که همراه اوست
برخلاف پیش‌بینی‌ها پس از دو فصل بدون جام و تنش‌های داخلی، مورینیو برای تثبیت موقعیت خود به تقابل قدرت با بازیکنان نیاز نداشته است. گزارش‌ها از تمرینات رئال حاکی از آن است که او و کادرش تلاش کرده‌اند ضمن حفظ استانداردهای بالا، شرایطی فراهم کنند تا ستاره‌ها بهترین عملکرد خود را ارائه دهند؛ تعادلی که ژابی آلونسو و آلوارو آربلوا در دوره‌های قبلی نتوانستند به‌خوبی برقرار کنند. پیروزی مقابل بارسلونا، جایگاه مورینیو را تقویت کرده و نشانه‌ای روشن از حمایت بازیکنان از سرمربی پرتغالی بوده است. رئال هنوز راهی طولانی تا قهرمانی دارد، اما این بار نه‌فقط به نتیجه، بلکه به کیفیت بازی و انسجام تیمی‌اش نیز می‌تواند امیدوار باشد. شاید مهم‌ترین دستاورد ال‌کلاسیکو همین باشد: مورینیو دوباره به رئال باور داده که می‌تواند برای قهرمانی بجنگد.
نوکمپ، بهترین نقطه برای درخشش امباپه
نمره ۱۰۰ برای نینجا
کیلیان امباپه در جریان پیروزی ۲ بر یک رئال مادرید مقابل بارسلونا، به رکورد ۱۰۰ گل با پیراهن این باشگاه رسید. امباپه با دبل در ال‌کلاسیکو، نقش اصلی را در پیروزی رئال در ورزشگاه بارسلونا ایفا کرد و در صدوشانزدهمین مسابقه خود برای مادرید، شمار گل‌هایش را سه‌رقمی کرد. او پس از این مسابقه تأکید کرد که موفقیت تیمی اهمیت بیشتری از رکوردهای فردی دارد: «خیلی خوشحالم. همه می‌دانند که گل‌زدن و کمک به تیم از این طریق را دوست دارم، اما فکر می‌کنم این فقط یک جزئیات است، چون مهم‌ترین مسأله پیروزی تیم و تلاش جمعی است. این برد اعتمادبه‌نفس زیادی به تیم می‌دهد و گل‌های بسیار بیشتری در راه خواهد بود؛ بنابراین، این رکورد آن‌قدرها هم مهم نیست.»
از مجموع ۱۰۰ گل امباپه با پیراهن رئال مادرید، ۶۷ گل در لالیگا، ۲۵ گل در لیگ قهرمانان اروپا، چهار گل در جام حذفی اسپانیا، دو گل در جام جهانی باشگاه‌ها و یک گل در سوپرجام اروپا و یک گل نیز در سوپرجام اسپانیا به ثمر رسیده است. او در نخستین فصل حضورش ۴۴ گل زد، فصل گذشته ۴۲ بار موفق به گلزنی شد و در فصل جاری نیز تاکنون ۱۴ گل به ثمر رسانده است. مهاجم فرانسوی از زمان نخستین گل خود برای رئال در فینال سوپرجام اروپا مقابل آتالانتا در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۴، به دستاوردهای فردی متعددی رسیده است. کسب کفش طلای اروپا در فصل نخست حضور در مادرید، دو بار تصاحب جایزه پیچیچی به‌عنوان بهترین گلزن لالیگا در فصل‌های ۲۰۲۵-۲۰۲۴ و ۲۰۲۶-۲۰۲۵ و آقای گلی لیگ قهرمانان اروپا در فصل گذشته، بخشی از کارنامه او بوده است. امباپه همچنین در سال ۲۰۲۵ با ثبت ۵۹ گل، رکورد کریستیانو رونالدو به‌عنوان بهترین گلزن رئال مادرید در یک سال میلادی را برابر کرد. او در جام جهانی نیز با رسیدن به ۲۲ گل، عنوان بهترین گلزن تاریخ این رقابت‌ها را به نام خود ثبت کرده است. با این حال، تأکید او پس از ال‌کلاسیکو نشان می‌دهد که ستاره فرانسوی در مادرید به رکورد ۱۰۰ گل قانع نیست و قصد دارد این آمار را در ادامه مسیر افزایش دهد.
مسئولیت دکو و لاپورتا در شب تلخ بلوگرانا
بارسلونا، ال‌کلاسیکو را در تابستان باخت
شکست ۲ بر یک بارسلونا مقابل رئال مادرید در ال‌کلاسیکو، بار دیگر ضعف‌های دفاعی تیم هانسی فلیک را به نمایش گذاشت؛ ضعف‌هایی که بیش از هر چیز به کمبود بازیکن در قلب خط دفاع مربوط می‌شود. بارسلونا در شرایطی وارد فصل جدید شد که دو مدافع میانی خود، رونالد آرائوخو و آلوارو کورتس را از دست داده بود اما برای پر کردن جای خالی آنها بازیکنی جذب نکرد. حالا با مصدومیت چند مهره دفاعی، پیامدهای این تصمیم بیش از گذشته نمایان شده است. سبک بازی فلیک با خط دفاعی جلو و پرس شدید، مسئولیت سنگینی بر دوش مدافعان میانی می‌گذارد. آنها باید علاوه بر سرعت و تمرکز بالا، توانایی دفاع در فضاهای گسترده را داشته باشند؛ وظیفه‌ای دشوار که با کمبود بازیکن تخصصی و فشردگی مسابقات پیچیده‌تر می‌شود.
بارسلونا در پنجره نقل‌وانتقالات تابستانی فرصت تقویت این بخش را داشت. الساندرو باستونی با ارزش تقریبی ۷۰ میلیون یورو، کاستلو لوکبا با ۶۰ میلیون، لوکا ووشکوویچ با ۵۴ میلیون، نیکو شلوتربک با ۵۰ میلیون و گونسالو ایناسیو با ۴۵ میلیون یورو از گزینه‌های مطرح بودند. کریستین رومرو نیز با ارزشی حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون یورو در میان گزینه‌های احتمالی قرار داشت. این ارقام لزوماً قیمت درخواستی باشگاه‌ها نبودند، اما نشان می‌دادند که بازار گزینه‌هایی برای بررسی در اختیار بارسلونا قرار داده بود. پائو کوبارسی جوان همچنان مسئولیت بزرگی بر عهده دارد و جرارد مارتین نیز به خط دفاع کمک کرده است، اما مصدومیت آندریاس کریستنسن، ژول کونده و اریک گارسیا، دست فلیک را برای تغییر و چرخش در ترکیب بسته است. اتکا به بازیکنان جوان بخشی از هویت بارسلوناست، اما نمی‌تواند جایگزین برنامه‌ریزی درست در بازار نقل‌وانتقالات شود.
دکو به دلیل برخی تصمیم‌های موفق در ساخت ترکیب تیم مورد تحسین قرار گرفته، اما این بار نمی‌توان از کنار ضعف برنامه‌ریزی دفاعی به‌سادگی گذشت. شکست مقابل پاری‌سن‌ژرمن و رئال مادرید نیز نشان داد که این مشکل دیگر صرفاً یک نگرانی احتمالی نیست. هرچند نمی‌توان تمام مسئولیت نتایج را به گردن مدیر ورزشی انداخت، بارسلونا برای ادامه رقابت در لالیگا و لیگ قهرمانان به گزینه‌های مطمئن‌تری نیاز دارد. اکنون پنجره زمستانی فرصتی است تا دکو اشتباه تابستانی را جبران کند؛ پیش از آنکه کمبود مدافعان میانی هزینه سنگین‌تری برای تیم فلیک داشته باشد.
بارسلونا رکورد درآمدی زد
بارسلونا با وجود شکست مقابل رئال مادرید در ال‌کلاسیکو، از نظر اقتصادی یکی از موفق‌ترین روزهای تاریخ باشگاه را تجربه کرد. دیدار دو تیم در ورزشگاه اسپاتیفای نوکمپ، ۱۹ میلیون و ۱۰۵ هزار و ۷۶۸ یورو درآمد برای آبی‌واناری‌ها به همراه داشت؛ رقمی که رکورد قبلی ۱۶.۴ میلیون یورویی را شکست. نکته جالب اینکه این رکورد با حضور ۶۰ هزار و ۵۵ تماشاگر ثبت شد؛ در حالی که دیدار ماه مه دو تیم ۶۲ هزار و ۲۱۳ تماشاگر داشت. افزایش قیمت بلیت‌ها و توسعه جایگاه‌های ویژه، نقش مهمی در این درآمدزایی ایفا کردند. میانگین قیمت بلیت‌های عادی به ۹۸۴ یورو و جایگاه‌های ویژه به ۲۷۲۷ یورو رسید. فروشگاه باشگاه نیز با فروش بیش از ۸۰۰ هزار یورویی در دو روز متوالی، رکورد تازه‌ای ثبت کرد. مجموعه محصولات مرتبط با همکاری بارسلونا و رپر آمریکایی، تایلر د کریتور نیز پرفروش‌ترین همکاری هنری تاریخ ال‌کلاسیکو در این زمینه شد.