فوتبال حرفه‌ای با نگاه اقتصادی اداره می‌شود
محمدکاظمی: در واگذاری باشگاه‌ها فقط ادای خصوصی‌سازی را درآوردیم!
رضا محمدکاظمی، کارشناس اقتصاد ورزشی، معتقد است خصوصی‌سازی باشگاه‌های فوتبال در ایران به‌جای آنکه بر اساس الگوهای اقتصادی و تجربه‌های موفق جهانی انجام شود، به اقدامی نمایشی تبدیل شده است. او با تأکید بر اینکه فوتبال حرفه‌ای یک کسب‌وکار است و باید امکان درآمدزایی داشته باشد، واگذاری باشگاه‌های زیان‌ده به بانک‌ها و مجموعه‌های دولتی را مغایر با اهداف واقعی خصوصی‌سازی می‌داند.
محمدکاظمی در این خصوص توضیح داد: «فوتبال حرفه‌ای با نگاه اقتصادی اداره می‌شود و قرار نیست باشگاه‌ها صرفاً هزینه کنند. در دنیا الگوهای مشخصی برای مالکیت و اداره باشگاه‌ها وجود دارد، اما ما به‌جای شناخت این مدل‌ها و اجرای درست آنها، تلاش کردیم یک پدیده بین‌المللی را با روش‌های خودمان مدیریت کنیم. نتیجه چنین رویکردی نیز همین شرایطی است که امروز در فوتبال ایران مشاهده می‌کنیم.»
این کارشناس اقتصاد ورزشی با اشاره به تجربه‌های جهانی در واگذاری باشگاه‌ها ادامه داد: «یکی از مدل‌ها، واگذاری سهام باشگاه به مردم و عرضه آن در بازار سرمایه است. نمونه تاریخی آن را می‌توان در منچستریونایتد مشاهده کرد که سهام این باشگاه در اختیار افراد مختلف قرار گرفت و بعدها نیز سرمایه‌گذاران عمده وارد ساختار مالکیت آن شدند. البته این مدل هم چالش‌های خاص خود را دارد، اما اصل ماجرا این است که مالکیت باشگاه باید بر مبنای یک ساختار اقتصادی مشخص تعریف شود.»
او مدل دوم را مالکیت باشگاه‌ها توسط شرکت‌های بزرگ با هدف برندسازی دانست و با اشاره به بایرن‌مونیخ گفت: «در این الگو، باشگاه به ابزاری برای تقویت برند و افزایش ارزش اقتصادی شرکت تبدیل می‌شود. قرار نیست کارخانه از محل درآمد و زحمت کارگران، هزینه‌های بی‌پایان فوتبال را تأمین کند؛ بلکه موفقیت باشگاه به شناخته‌شدن برند، افزایش اعتبار تجاری و رونق اقتصادی شرکت کمک می‌کند. ما می‌توانستیم از ظرفیت شرکت‌های بزرگ ایرانی برای اجرای چنین الگویی استفاده کنیم، اما در عمل این مسیر را به‌درستی دنبال نکردیم.»
محمدکاظمی همچنین به مدل مالکیت باشگاه‌ها از سوی اتحادیه‌ها و مجموعه‌های صنفی اشاره کرد و تأکید داشت که ظرفیت اصناف و صنایع مختلف ایران نیز می‌توانست در این زمینه مورد استفاده قرار بگیرد. به گفته او، مشکل اصلی این است که ما الگوهای خارجی را ناقص اجرا می‌کنیم و پس از شکست، به‌جای بررسی اشکالات اجرایی، اصل الگو را زیر سؤال می‌بریم.
این کارشناس در ادامه با انتقاد از واگذاری باشگاه‌های بدهکار به مجموعه‌های دولتی و بانکی تصریح کرد: «خصوصی‌سازی واقعی به معنای انتقال مالکیت از دولت به مردم است، نه اینکه یک وزارتخانه باشگاه را به وزارتخانه دیگر یا بانک‌ها واگذار کند و نام آن را خصوصی‌سازی بگذارد. اصل ۴۴ قانون اساسی بر واگذاری تأکید دارد، اما باید پرسید آیا انتقال باشگاه‌های زیان‌ده و بدهکار به نهادهای دیگر، واقعاً همان هدف را محقق می‌کند؟»
او در پایان خواستار مطالبه‌گری مردم و مسئولان برای اجرای صحیح خصوصی‌سازی شد و تأکید کرد که واگذاری باید با برنامه اقتصادی روشن، ساختار مدیریتی مناسب و امکان درآمدزایی همراه باشد؛ در غیر این صورت، تغییر مالکیت به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات ریشه‌ای باشگاه‌های فوتبال ایران را حل کند.