سایه تنش‌های منطقه‌ای بر بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال آسیا
عربستان میزبانی جام ملت‌ها را از دست می‌دهد؟
جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ قرار است از دی‌ماه سال‌جاری به میزبانی عربستان سعودی برگزار شود. این دوره با حضور ۲۴تیم برگزار خواهد شد و قرعه‌کشی رقابت‌ها نیز انجام شده است. برنامه مسابقات مشخص شده و تیم‌ها در حال تنظیم برنامه‌های آماده‌سازی خود برای حضور در این تورنمنت هستند. با این حال، شرایط منطقه می‌تواند معادلات را تغییر دهد؛ به‌خصوص اگر ناامنی‌ها ادامه پیدا کند و رفت‌وآمد تیم‌ها، اعضای کادرفنی، داوران و هواداران با دشواری مواجه شود. تیم ملی فوتبال ایران در گروهC این رقابت‌ها با چین، قرقیزستان و سوریه همگروه شده است. عربستان نیز به‌عنوان میزبان در گروهA با تیم‌های فلسطین، عمان و کویت قرار دارد. مشخص شدن گروه‌ها و برنامه بازی‌ها، اهمیت تصمیم‌گیری به‌موقع درباره وضعیت میزبانی را دوچندان می‌کند؛ چراکه هرگونه تغییر در تقویم یا محل برگزاری مسابقات، مستلزم هماهنگی گسترده میان کنفدراسیون فوتبال آسیا، فدراسیون‌های عضو و باشگاه‌ها خواهد بود.
یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که می‌تواند در بررسی شرایط میزبانی مورد توجه قرار بگیرد، وضعیت پروازها و امنیت مسیرهای هوایی منطقه است. در ماه‌های گذشته، تشدید تنش‌های نظامی و پیامدهای جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، موجب بروز اختلال‌هایی در پروازهای برخی مسیرهای خاورمیانه شده است. در چنین شرایطی، تداوم محدودیت‌ها می‌تواند برنامه سفر تیم‌های شرکت‌کننده را با مشکل مواجه کند و هزینه‌های لجستیکی مسابقات را افزایش دهد. گزارش‌هایی نیز درباره حملات به برخی تأسیسات و فرودگاه‌های منطقه از جمله فرودگاه ملک خالد ریاض، مطرح شده که بر نگرانی‌ها درباره شرایط امنیتی افزوده است. عربستان برای میزبانی از ۲۴تیم ملی و عوامل اجرایی مسابقات، به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و امکانات عملیاتی گسترده‌ای نیاز دارد. از این‌رو، ارزیابی وضعیت امنیتی و اطمینان از امکان تردد ایمن تیم‌ها، یکی از موضوعات مهم در مسیر برگزاری رقابت‌ها خواهد بود. در چنین فضایی، احتمال مطرح شدن موضوع در نشست کمیته اجرایی کنفدراسیون فوتبال آسیا وجود دارد. مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران و نایب‌رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز در ساختار مدیریتی این نهاد حضور دارد و موضوع جام ملت‌ها برای فوتبال ایران اهمیتی ویژه خواهد داشت. ولی درباره زمان دقیق جلسه، دستور کار نهایی و تصمیم احتمالی آن باید منتظر اطلاع‌رسانی رسمی ماند.
سه سناریو برای آینده مسابقات
در صورت تداوم شرایط نگران‌کننده، چند سناریو برای آینده رقابت‌ها قابل تصور است؛ برگزاری مسابقات طبق برنامه، تعویق تورنمنت یا بررسی امکان انتقال میزبانی به کشوری دیگر. هر یک از این گزینه‌ها دشواری‌های خاص خود را دارد و تصمیم‌گیری درباره آنها صرفاً به ارزیابی شرایط امنیتی محدود نمی‌شود. برگزاری مسابقات در موعد مقرر، در صورت فراهم بودن شرایط ایمن، کم‌هزینه‌ترین گزینه برای برگزارکنندگان و تیم‌ها خواهد بود. در مقابل، تعویق جام ملت‌ها می‌تواند تقویم مسابقات داخلی و بین‌المللی را تحت تأثیر قرار دهد. فدراسیون‌ها و لیگ‌های کشورهای مختلف از مدت‌ها قبل برنامه‌های خود را براساس زمان برگزاری این تورنمنت تنظیم کرده‌اند و تغییر تاریخ آن، نیازمند بازنگری در برنامه‌های آماده‌سازی و مسابقات خواهد بود. انتقال میزبانی نیز با توجه به فاصله زمانی باقی‌مانده تا آغاز رقابت‌ها، چالشی جدی به‌شمار می‌رود. کشور جایگزین باید از امکانات ورزشی، اقامتی، حمل‌ونقل و زیرساخت‌های لازم برای میزبانی همزمان از تیم‌ها برخوردار باشد. همچنین هماهنگی درباره ورزشگاه‌ها، محل تمرین تیم‌ها، بلیت‌فروشی و مسائل اجرایی، زمان و منابع قابل توجهی نیاز دارد.
برای تیم ملی ایران نیز مشخص شدن وضعیت جام ملت‌های آسیا اهمیت زیادی دارد. کادرفنی باید براساس تاریخ و محل برگزاری مسابقات، برنامه آماده‌سازی، اردوها و دیدارهای تدارکاتی را تنظیم کند. هرگونه تغییر در شرایط میزبانی می‌تواند بر برنامه سفر و نحوه آماده‌سازی تیم ملی اثر بگذارد؛ بویژه آنکه فاصله زمانی تا آغاز رقابت‌ها محدود است و تصمیم‌های دیرهنگام، کار فدراسیون‌ها را دشوارتر خواهد کرد. با این حال، در شرایط فعلی نمی‌توان احتمال لغو، تعویق یا انتقال میزبانی را تصمیمی قطعی تلقی کرد. سرنوشت جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ به تحولات امنیتی منطقه و ارزیابی نهادهای مسئول از امکان برگزاری ایمن مسابقات وابسته است. تا زمان انتشار موضع رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا، عربستان همچنان میزبان تعیین‌شده این رقابت‌ها محسوب می‌شود و هرگونه تغییر در برنامه باید از سوی این نهاد اعلام شود.