تساوی با آلمان و یک پیام روشن
نسل طلایی برای بازگشت دوباره یونان
فرخ حسابی
خبر‌نگار
تساوی با آلمان و پیام روشن نسل طلایی برای بازگشت دوباره یونان
یونان پس از سال‌ها دوری از سطح اول فوتبال ملی اروپا، حالا نشانه‌های روشنی از شکل‌گیری یک تیم متفاوت نشان می‌دهد؛ تیمی که دیگر تنها با خاطره قهرمانی تاریخی یورو ۲۰۰۴ شناخته نمی‌شود. تساوی بدون گل مقابل آلمان در بازی دیشب، تازه‌ترین نشانه این تغییر بود؛ نمایشی منظم، شجاعانه و حساب‌شده که نشان داد پیشرفت یونان فقط حاصل چند نتیجه اتفاقی نیست.
۱۲ سال دور از ویترین فوتبال اروپا
از جام جهانی ۲۰۱۴ تاکنون، یونان نتوانسته در هیچ تورنمنت بزرگ دیگری حضور پیدا کند. این تیم حتی در دوره‌ای که سهمیه جام جهانی افزایش پیدا کرده بود نیز نتوانست به مرحله نهایی برسد و شکست مقابل اسکاتلند و دانمارک، پرونده حضورش در جام جهانی ۲۰۲۶ را زودتر از انتظار بست. ناکامی‌های پیاپی باعث شد قهرمانی یورو ۲۰۰۴ بیش از پیش به یک خاطره دور تبدیل شود. یونان پس از آن موفقیت تاریخی، نه‌تنها نتوانست به جمع مدعیان اروپا بازگردد، بلکه بارها در مرحله انتخابی تورنمنت‌های بزرگ متوقف شد. اما اکنون نشانه‌هایی از تغییر دیده می‌شود.
پروژه‌ای که از فوتبال پایه شروع شد
تحول جدید فوتبال یونان فقط به تیم ملی مربوط نیست. فدراسیون فوتبال این کشور در سال‌های اخیر اصلاحاتی را در فوتبال پایه آغاز کرده و در قالب پروژه «Anagennissi» یا «باززایی»، تلاش کرده مسیر پرورش بازیکنان جوان را تغییر دهد. باشگاه‌های بزرگ یونان نیز نقش مهمی در این روند داشته‌اند. پائوک و المپیاکوس بیش از گذشته به بازیکنان جوان داخلی فرصت داده‌اند و مسیر انتقال آنها از رده‌های پایه به فوتبال بزرگسالان کوتاه‌تر شده است. موفقیت تیم زیر ۱۹سال المپیاکوس در لیگ جوانان یوفا و ظهور بازیکنانی مانند یانیس کنستانتلیاس و کریستوس تزولیس از آکادمی پائوک، بخشی از نتایج همین تغییر رویکرد است.
یووانوویچ؛ ترکیب تجربه و جوانی
ایوان یووانوویچ نیز در این پروژه نقشی کلیدی داشته است. سرمربی صربستانی تلاش کرده ضمن حفظ ستون باتجربه تیم، فرصت بیشتری به استعدادهای جوان بدهد و مهم‌تر از آن، چهره تاکتیکی یونان را تغییر دهد.
یونان همچنان از سازماندهی دفاعی مناسبی برخوردار است، اما دیگر تیمی نیست که تمام برنامه‌اش به عقب‌نشینی و انتظار برای اشتباه حریف محدود شود. این تیم در بازی‌سازی، انتقال توپ و حمله نیز ابزارهای بیشتری در اختیار دارد.
نمایش مقابل آلمان نمونه روشنی از همین تغییر بود. یونان توانست فشار حریف را تحمل کند، ساختار دفاعی خود را از دست ندهد و در عین حال در زمان‌هایی که توپ را در اختیار داشت، با برنامه به سمت دروازه آلمان حرکت کند.
ستاره‌هایی که دیگر فقط «استعداد» نیستند
مهم‌ترین تفاوت نسل جدید یونان با دوره‌های گذشته، کیفیت بازیکنانی است که در اختیار یووانوویچ قرار گرفته‌اند. کریستوس تزولیس اکنون در آرسنال بازی می‌کند و یانیس کنستانتلیاس و کنستانتینوس کارستاس راهی دورتموند شده‌اند. چارالامپوس کوستولاس در برایتون حضور دارد، وانجلیس پاولیدیس در بنفیکا گل می‌زند و بازیکنان دیگری نیز در لیگ‌های معتبر اروپایی تجربه کسب می‌کنند. کارستاس ۱۸ساله شاید یکی از جذاب‌ترین نمادهای این نسل باشد؛ بازیکنی تکنیکی، جسور و خلاق که در فاصله کوتاهی خود را به سطح فوتبال ملی رسانده است. تزولیس نیز پس از تجربه‌های نه‌چندان موفق ابتدای دوران حرفه‌ای، اکنون در یکی از بزرگ‌ترین باشگاه‌های اروپا فرصت تثبیت جایگاه خود را دارد. مصدومیت رباط صلیبی کنستانتلیاس نیز ضربه‌ای مهم به یونان بوده، اما تعداد بالای بازیکنان جوان باکیفیت نشان می‌دهد این تیم دیگر برای هر غیبت، با خلأیی جدی مواجه نمی‌شود.
نتیجه مقابل آلمان
مهم‌تر از یک صفر-صفر
یونان پیش از تساوی دیشب نیز نشانه‌های امیدوارکننده‌ای ارائه کرده بود؛ پیروزی برابر صربستان و نتایج خوب مقابل تیم‌های قدرتمند نشان داد این تیم توانایی رقابت با حریفان بزرگ را دارد.
اما بازی مقابل آلمان از زاویه دیگری اهمیت داشت. یونان در این مسابقه نشان داد می‌تواند ۹۰دقیقه در برابر تیمی با کیفیت بالای فردی و تاکتیکی، نظم خود را حفظ کند. صفر-صفر شاید روی کاغذ نتیجه‌ای معمولی به‌نظر برسد، اما برای تیمی که سال‌ها از سطح اول فوتبال اروپا دور بوده، نوع عملکرد اهمیت بیشتری دارد. این تساوی یک پیام روشن داشت؛ یونان دیگر حریف آسانی برای تیم‌های بزرگ نیست.
آزمون واقعی؛ یورو ۲۰۲۸
با وجود تمام این نشانه‌های مثبت، هنوز نمی‌توان از تولد یک نسل طلایی جدید با قطعیت صحبت کرد. مشکل اصلی فوتبال یونان در سال‌های اخیر، کمبود استعداد نبوده؛ بلکه ناتوانی در تبدیل استعداد و نمایش‌های مقطعی به صعود به تورنمنت‌های بزرگ بوده است.
به همین دلیل، یورو ۲۰۲۸ آزمون اصلی این نسل خواهد بود. حضور در این مسابقات باید به هدفی غیرقابل مذاکره برای یووانوویچ و فدراسیون یونان تبدیل شود. یونان هنوز با تیم قهرمان ۲۰۰۴ فاصله دارد، اما این‌بار یک تفاوت اساسی وجود دارد؛ نگاه آنها فقط به گذشته نیست. بازیکنان جوان در باشگاه‌های بزرگ اروپا رشد می‌کنند، فدراسیون روی فوتبال پایه سرمایه‌گذاری و تیم ملی نیز هویت تاکتیکی مشخص‌تری پیدا کرده است.