لیگ برتر و یک تناقض بزرگ
پول هست، ابرستاره نیست
فرخ حسابی
خبرنگار
لیگ برتر انگلیس سالهاست از نظر درآمد، مخاطب جهانی و قدرت خرید در بازار نقلوانتقالات در بالاترین سطح فوتبال باشگاهی قرار دارد، اما یک تناقض مهم در ساختار این رقابتها بیشتر از همیشه به چشم میآید: تعداد بسیار کمی از بهترین بازیکنان جهان در اوج دوران حرفهای خود در انگلیس بازی میکنند.
در فهرست ۲۵ بازیکن منتخب سایت گل، تنها 5 بازیکن شاغل در لیگ برتر حضور دارند که 4 نفر از آنها مدافع هستند. در خط میانی نیز نامی دیده نمیشود و تنها ارلینگ هالند بهعنوان یک مهاجم در این فهرست قرار گرفته است؛ موضوعی که پرسشهایی درباره جذابیت واقعی لیگ برتر برای ستارههای هجومی فوتبال جهان ایجاد کرده است.
پول دیگر مشکل لیگ برتر نیست
لیگ برتر دیگر نمیتواند کمبود ستارههای بزرگ را به مسائل مالی نسبت دهد. باشگاههای انگلیسی در تابستان اخیر حدود ۳.۵ میلیارد پوند برای خرید بازیکن هزینه کردند؛ رقمی که حتی از مجموع هزینه باشگاههای سریآ، لالیگا، بوندسلیگا و لیگ یک فرانسه بیشتر بود.
با این حال، ستارههایی که در اوج دوران حرفهای خود قرار دارند همچنان اغلب مسیر دیگری را انتخاب میکنند. از ابتدای قرن بیستویکم تنها 3 بازیکن لیگ برتری توانستهاند توپ طلا را به دست آورند: مایکل اوون، کریستیانو رونالدو و رودری. در همین مدت، بازیکنانی مانند تیری آنری، لوکا مودریچ، گرت بیل، لوئیس سوارز و ادن هازارد، در مقاطعی از دوران حرفهای خود راهی اسپانیا شدند.
این مسأله نشان میدهد که اگرچه لیگ برتر از نظر تجاری به یک قدرت کمرقیب تبدیل شده، اما رئال مادرید و بارسلونا همچنان برای بسیاری از بازیکنان، قله فوتبال باشگاهی محسوب میشوند.
جذابیت رئال و بارسا برای ستارهها
نمونههای سالهای اخیر این موضوع را تأیید میکنند. استیو مکمنمن از لیورپول راهی رئال مادرید شد و مایکل اوون نیز پیشنهاد این باشگاه را فرصتی نمیدانست که بتواند رد کند. جود بلینگام نیز در حالی که میتوانست انتخابهای متعددی در لیگ برتر داشته باشد، بدون تردید رئال مادرید را انتخاب کرد.
ترنت الکساندر-آرنولد نیز پس از سالها حضور در لیورپول، راهی مادرید شد. در سوی دیگر، بازیکنانی مانند مارکوس رشفورد و آنتونی گوردون، انتقال به بارسلونا را تحقق یک رؤیا توصیف کردهاند.
حتی هری کین نیز در سال ۲۰۲۳ تاتنهام را به مقصد بایرنمونیخ ترک کرد؛ تصمیمی که خودش آن را تا حدی تحت تأثیر انتقال دیوید بکام به رئال مادرید دانسته است.
سبک فوتبال لیگ برتر
یکی دیگر از محورهای اصلی بحث، سبک بازی در لیگ برتر است. این رقابتها بیش از گذشته بر قدرت بدنی، سرعت، فشار، شدت و رقابت فیزیکی متکی شدهاند. فصل گذشته نیز کاهش گلهای حاصل از جریان بازی، نشانهای از افزایش رویکردهای محتاطانه و استفاده گستردهتر از ضربات ایستگاهی بود.
در چنین شرایطی، فضای کمتری برای درخشش بازیکنان تکنیکی و خلاق وجود دارد. آرسنالِ میکل آرتتا نمونهای از این تغییر رویکرد معرفی شده؛ تیمی که با فوتبال حسابشده، قدرت بدنی و بهرهگیری از ضربات ایستگاهی به موفقیت رسید.
در عین حال، لیگ برتر همچنان استعدادهای جذابی دارد؛ بازیکنانی مانند الکساندر ایساک، رایان شرکی و استعدادهای جوانی چون ریو انگوموها و مکس داومن نشان میدهند که مشکل، کمبود استعداد نیست.
شدت رقابت؛ مزیت یا تهدید؟
شدت فوقالعاده مسابقات لیگ برتر، از یک سو مهمترین عامل جذابیت آن برای مخاطبان است و از سوی دیگر میتواند به فرسودگی بازیکنان منجر شود. آرتتا معتقد است بازیکنان لیگ برتر در پایان فصل به اندازه ستارههای تیمهای حاضر در لیگهای کمرقابتتر اروپا فرصت استراحت ندارند.
در نهایت، یک تناقض جدی باقی میماند: لیگ برتر بیش از هر زمان دیگری ثروتمند و قدرتمند است، اما این قدرت مالی الزاماً به جذب بهترین مهاجمان و هافبکهای جهان منجر نشده است. اگر هالند روزی راهی اسپانیا شود، لیگ برتر حتی بیشتر با مشکل کمبود ستارههای هجومی در بالاترین سطح مواجه خواهد شد؛ مشکلی که برای رقابتی با چنین قدرت اقتصادی و مخاطب جهانی، قابل توجه است.