نگاهی به امپراطوری تجاری بزرگترین چهرههای فوتبال جهان
پول بزرگ، بیرون از زمین
فرخ حسابی
خبرنگار
در فوتبال مدرن، قرارداد با یک باشگاه دیگر تنها منبع درآمد ستارههای بزرگ نیست. برای بازیکنان رده اول جهان، شهرت و محبوبیت به یک سرمایه اقتصادی تبدیل شده؛ سرمایهای که میتواند از قراردادهای تبلیغاتی و فروش محصولات اختصاصی تا سهام شرکتها، فعالیتهای رسانهای و راهاندازی برندهای شخصی امتداد پیدا کند. برخی ستارههای فوتبال حتی درآمدهای تجاری خود را به سطحی رساندهاند که با دستمزد آنها در زمین رقابت میکند یا از آن فراتر میرود.
در میان این چهرهها، نام کریستیانو رونالدو بیش از همه به چشم میآید. رونالدو در سالهای اخیر در صدر فهرست پردرآمدترین ورزشکاران جهان قرار داشته و در سال ۲۰۲۵ نیز مجموع درآمد او حدود ۲۸۰ میلیون دلار برآورد شد؛ رقمی که بخش مهمی از آن از فعالیتهای تجاری و تبلیغاتی در کنار قراردادش با النصر به دست آمده است.
رونالدو؛ یک برند جهانی
همکاری طولانیمدت با نایکی یکی از ستونهای اصلی درآمد تجاری رونالدو محسوب میشود. در کنار آن، برندهایی مانند Clear، Herbalife، Binance، Perplexity، Yili و Therabody نیز در مقاطع مختلف با او همکاری داشتهاند.
اما آنچه رونالدو را از بسیاری از ورزشکاران دیگر متمایز میکند، صرفاً تعداد قراردادهای تبلیغاتی نیست. او برند شخصی CR7 را نیز به یک کسبوکار مستقل تبدیل کرده است؛ برندی که در حوزههایی مانند پوشاک، عطر و محصولات سبک زندگی فعالیت دارد.
رونالدو با بیش از یک میلیارد دنبالکننده در شبکههای اجتماعی، در عمل به یک رسانه جهانی تبدیل شده است. برای شرکتهایی که به دنبال دسترسی همزمان به بازارهای اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکا هستند، همکاری با او میتواند دسترسی کمنظیری به مخاطبان ایجاد کند.
مسی؛ اعتباری فراتر از تبلیغات
لیونل مسی نیز در اقتصاد تجاری فوتبال جایگاه ویژهای دارد. فوربس مجموع درآمد او در سال ۲۰۲۵ را حدود ۱۳۰ میلیون دلار برآورد کرد که نزدیک به ۷۰ میلیون دلار آن از فعالیتهای تجاری و تبلیغاتی حاصل شده است.
مسی سالهاست با برندهایی مانند آدیداس، Lay’s و Mastercard همکاری میکند و قراردادهای او با شرکتهای بزرگ بینالمللی، بخش مهمی از ارزش تجاری نامش را شکل دادهاند.
فعالیتهای مسی نیز به تبلیغات محدود نمانده است. راهاندازی نوشیدنی ورزشی Más+ by Messi و ورود به حوزه هتلداری و سبک زندگی، بخشی از تلاش او برای تبدیل شهرت ورزشی به مجموعهای متنوع از فعالیتهای اقتصادی است.
برند مسی بیش از هر چیز بر میراث ورزشی، اعتبار و تصویری قابل اعتماد استوار است؛ ویژگیهایی که برای بسیاری از شرکتها ارزشمندتر از صرفاً داشتن میلیونها دنبالکننده است.
امباپه؛ چهره نسل بعد
کیلیان امباپه نمونه متفاوتی از این روند است. او در سنین جوانی توانسته در کنار موفقیتهای ورزشی، جایگاه خود را در بازار جهانی نیز تثبیت کند.
همکاری با نایکی و برند لوکس Dior، در کنار قراردادهای تجاری در بازارهای اروپا، آمریکای شمالی و خاورمیانه، نشان میدهد که امباپه تنها یک ستاره فوتبال نیست و ظرفیت تبدیل شدن به یک چهره جهانی در حوزه سبک زندگی را نیز دارد.
ترکیب سن پایین، موفقیت در بالاترین سطح فوتبال، حضور رسانهای و تصویری متناسب با برندهای مختلف، امباپه را به یکی از مهمترین چهرههای تجاری نسل جدید تبدیل کرده است.
نیمار؛ ستارهای با بازار مخصوص خود
نیمار نیز سالهاست یکی از شناختهشدهترین چهرههای تبلیغاتی فوتبال جهان است. همکاری با برندهایی مانند Puma، Red Bull و Konami، بخشی از فعالیت تجاری گسترده او را تشکیل میدهد.
شخصیت پررنگ، سبک زندگی متفاوت و حضور گسترده در شبکههای اجتماعی، نیمار را به چهرهای جذاب برای کمپینهایی تبدیل کرده که مخاطبان جوان و دیجیتال را هدف میگیرند. ارتباط فرهنگی فوتبال برزیل با مخاطبان آمریکای لاتین و اروپا نیز دامنه تجاری این ستاره را افزایش داده است.
صلاح؛ سرمایهای به نام اعتماد
در میان ستارههای بزرگ فوتبال، محمد صلاح نمونه قابل توجه دیگری است. درآمد تجاری سالانه او در برآوردهای اخیر حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون دلار اعلام شده و همکاری با برندهایی مانند Vodafone، Pepsi، Adidas و Mountain View Egypt، جایگاه او را در بازار تبلیغات تثبیت کرده است.
اما ارزش تجاری صلاح فقط به تعداد دنبالکنندگانش وابسته نیست. تصویری که از شخصیت او در ذهن مخاطبان شکل گرفته، به برندهایی که با او همکاری میکنند امکان میدهد علاوه بر دیدهشدن، بر اعتماد و اعتبار نیز سرمایهگذاری کنند. این ویژگی، بهخصوص در بازارهای خاورمیانه، آفریقا و آسیا اهمیت زیادی دارد.
اقتصاد شهرت در فوتبال
وجه مشترک این ستارهها، تبدیل موفقیت ورزشی به یک دارایی تجاری پایدار است. تعداد دنبالکنندگان، هویت شخصی، داستان زندگی، عملکرد ورزشی و توانایی برقراری ارتباط با هواداران، همگی بخشی از ارزش یک فوتبالیست در خارج از زمین را تشکیل میدهند.
در واقع، ستارههای بزرگ دیگر صرفاً سفیر یک برند نیستند؛ آنها خودشان یک پلتفرم رسانهای، تبلیغاتی و تجاری هستند.
بونماتی؛ چهره تجاری فوتبال زنان
در فوتبال زنان نیز این بازار با سرعت زیادی در حال توسعه است. آیتانا بونماتی، ستاره بارسلونا، یکی از برجستهترین نمونههاست. همکاری با آدیداس، Alpro، Grupo Bimbo و Topps، بخشی از فعالیتهای تجاری او را شکل داده است.
موفقیتهای ورزشی بونماتی، از جمله کسب جوایز بزرگ فردی و قهرمانیهای مهم، همزمان با رشد سرمایهگذاری برندها در فوتبال زنان، ارزش تجاری او را افزایش داده است.
داستان بونماتی نشان میدهد که اقتصاد فوتبال دیگر فقط به ستارههای مرد محدود نیست. با گسترش مخاطبان فوتبال زنان و افزایش سرمایهگذاری شرکتها، بازیکنان این بخش نیز بیش از گذشته در حال تبدیل شدن به برندهای جهانی هستند.