حسینزاده، هاشمنژاد و کوشکی مسافران ناگویا
بیرانوند به جای ژاپن به پادگان میرود؟!
حامد حسینی
خبرنگار
با نزدیک شدن به آغاز بازیهای آسیایی ناگویا، یک شایعه بیش از سایر خبرها فوتبال ایران را تحت تأثیر قرار داد؛ احتمال حضور علیرضا بیرانوند در تیم امید ایران. شایعهای که از همان ابتدا بیش از آنکه یک تصمیم فنی به نظر برسد، با موضوع خدمت سربازی دروازهبان تراکتور گره خورده بود. حالا اما با مشخص شدن فهرست ثبت شده تیم امید، بهنظر میرسد تیر بیرانوند به سنگ خورده و ناگویا قرار نیست راهحل سربازی او باشد.
ماجرا از جایی جدی شد که در روزهای گذشته اخباری درباره احتمال حضور بیرانوند در تیم حسین عبدی منتشر شد. در نگاه نخست، استفاده از یکی از باتجربهترین دروازهبانهای فوتبال ایران در تیم امید میتوانست یک تصمیم فنی قابل دفاع باشد؛ بهخصوص در مسابقاتی که تیمها اجازه استفاده از سه بازیکن بزرگسال را دارند. اما وقتی پای شرایط سربازی بیرانوند به میان آمد، این گمانهزنی رنگ و بوی دیگری پیدا کرد.
طبق اعلام مسئولان، مدالآوران بازیهای آسیایی ناگویا در صورت کسب یکی از سه رتبه نخست از امتیازاتی برخوردار خواهند شد که موضوع معافیت از خدمت سربازی نیز در میان آنها قرار دارد. همین مسأله کافی بود تا شایعه حضور بیرانوند در تیم امید جدیتر شود و این تصور شکل بگیرد که شاید دروازهبان تراکتور بتواند از مسیر ناگویا برای حل یکی از مهمترین مسائل شخصی و اداری خود استفاده کند.
فهرست ثبتشده تیم امید ایران برای بازیهای آسیایی ناگویا در تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ ارسال شده و نام ۶۰بازیکن در آن قرار گرفته است. در این فهرست خبری از علیرضا بیرانوند نیست؛ نکتهای که عملاً شایعات اخیر را بیاثر میکند. وقتی نام بازیکنی در فهرست اولیه ثبت نشده باشد، دیگر نمیتوان چند هفته مانده به مسابقات او را بهسادگی به ترکیب اضافه کرد و انتظار داشت همه چیز طبق یک سناریوی جدید پیش برود.
جالب اینکه در همین فهرست، سه بازیکن بزرگسال نیز برای استفاده از سهمیه قانونی ثبت شدهاند؛ علیرضا کوشکی، امیرحسین حسینزاده و مهدی هاشمنژاد. یعنی تیم امید از سهمیه بزرگسالان خود استفاده کرده اما انتخابش بیرانوند نبوده است. همین موضوع شاید مهمترین پاسخ به تمام گمانهزنیهای شبهای اخیر باشد؛ اگر قرار بود بیرانوند گزینه تیم عبدی باشد، چرا نام او در فهرست ثبتشده قرار نگرفت؟
بنابراین اگر قرار باشد ماجرا را صریحتر بیان کنیم، باید گفت تیر بیرانوند برای رسیدن به ناگویا به سنگ خورده است. نه به این دلیل که او از نظر فنی شایسته حضور در تیم امید نیست، بلکه چون مسیر قانونی و اجرایی چنین حضوری از مدتها قبل تعیین شده و نام او در آن مسیر قرار نگرفته است.
از سوی دیگر، حتی بدون در نظر گرفتن بحث سربازی، حضور ناگهانی بیرانوند در تیم امید با پرسشهای جدی فنی مواجه بود. تیم حسین عبدی ماههاست با دروازهبانهای جوان خود کار میکند و در اردوهای مختلف نیز نفراتی مانند ادیب زارعی، آرشا شکوری و محمد خلیفه فرصت حضور داشتهاند. تغییر ناگهانی این معادله برای آوردن دروازهبان اول تیم ملی، آن هم در فاصله کوتاهی تا آغاز مسابقات میتوانست برنامه آمادهسازی تیم را با چالش مواجه کند.
باید پذیرفت که استفاده از بازیکن بزرگسال در بازیهای آسیایی، ذاتاً تصمیم اشتباهی نیست. قانون اجازه چنین کاری را داده و فوتبال ایران نیز در گذشته از این ظرفیت بهره برده است. نمونه تاریخی آن بازیهای آسیایی ۲۰۰۲ بوسان است؛ تیمی که با حضور بازیکنانی چون علی دایی، یحیی گلمحمدی و ابراهیم میرزاپور به مدال طلا رسید. اما اشتباه است اگر موفقیت بوسان را تنها به حضور چند بازیکن بزرگسال نسبت بدهیم. آن تیم مجموعهای از تجربه، استعداد، هماهنگی و بازیکنان جوانی بود که بعدها به ستونهای فوتبال ایران تبدیل شدند. پس سهمیه بزرگسالان باید یک ابزار فنی باشد، نه راه فراری برای حل مشکلات خارج از زمین.
انتخاب سه بازیکن بزرگسال ثبتشده برای ناگویا نیز قابل توجه است. به نظر میرسد حسین عبدی ترجیح داده بهجای تغییر کامل ساختار تیم از بازیکنانی استفاده کند که بتوانند در بخشهای مختلف زمین به تیم کمک کنند. در چنین شرایطی، حضور بازیکنانی مانند حسینزاده، کوشکی و هاشمنژاد میتواند دست کادرفنی را از نظر تاکتیکی بازتر کند؛ در حالی که ورود یک دروازهبان بزرگسال، آن هم در شرایطی که تیم ماهها برای انتخاب گلرهای جوان خود برنامه داشته، الزاماً چنین ضرورتی احساس نشده است.
نکته مهمتر اما هدفی است که عبدی برای تیم امید ترسیم کرده است. ناگویا نباید تمام افق فوتبال امید ایران باشد. این تیم قرار است بخشی از مسیر رسیدن به المپیک ۲۰۲۸ را طی کند و بازیکنانی که امروز در اختیار عبدی هستند، باید برای آینده فوتبال ایران ساخته شوند. اگر قرار باشد هر مسابقه را تنها با هدف کسب مدال کوتاهمدت ببینیم، ممکن است فرصت رشد نسلی را از بین ببریم که قرار است چند سال بعد بار اصلی فوتبال ایران را به دوش بکشد. از همینرو، شاید منتفی شدن حضور بیرانوند اتفاق بدی برای تیم امید نباشد. اگر نام او از ابتدا در فهرست ثبت نشده و برنامه کادرفنی نیز بر پایه دروازهبانهای جوان بنا شده، بهتر است این پرونده همینجا بسته شود. بیرانوند همچنان دروازهبان باتجربه و مهمی برای تراکتور و تیم ملی است و مسأله سربازی او نیز باید از مسیر قانونی خودش حل شود، نه با تحمیل یک سناریوی عجولانه به تیم امید.
ناگویا قرار نیست میانبری برای حل پرونده سربازی هیچ بازیکنی باشد. این مسابقات باید برای تیم امید ایران یک ایستگاه مهم در مسیر آینده باشد؛ مسیری که هدف نهایی آن، ساختن تیمی قدرتمند برای المپیک است.
بنابراین شایعات دو روز اخیر هرچقدر هم پرسروصدا بودند، در نهایت به یک واقعیت ساده رسیدند؛ نام بیرانوند در فهرست ثبتشده نیست و سه سهمیه بزرگسالان نیز از مدتها قبل تعیین شدهاند. پس تیر به سنگ خورد؛ ناگویا نه مقصد بیرانوند است و نه راهحل سربازی او. حالا بهتر است بهجای ساختن سناریوهای تازه، تمرکز روی همان نسلی باشد که حسین عبدی ماهها برای ساختنش وقت گذاشته است.