کابوس زیان انباشته
سینا حسینی
خبرنگار
فوتبال ایران سالهاست که با چالشهای متعددی دستوپنجه نرم میکند؛ از ضعف زیرساختها و مدیریت ناپایدار گرفته تا مشکلات حقوقی و بدهیهای بینالمللی. ولی شاید هیچکدام از این چالشها به اندازه «زیان انباشته» نتوانسته باشد آینده باشگاههای ایرانی را تهدید کند. پدیدهای که در ظاهر یک اصطلاح حسابداری به نظر میرسد، اما در واقع به چالشی ساختاری تبدیل شده که حیات اقتصادی فوتبال ایران را هدف قرار داده است.
زیان انباشته زمانی شکل میگیرد که هزینههای یک مجموعه در طول سالهای متوالی از درآمدهای آن فراتر برود. این دقیقاً همان اتفاقی است که در بسیاری از باشگاههای فوتبال ایران رخ داده است. باشگاههایی که بدون برخورداری از منابع درآمدی پایدار، هر سال قراردادهای سنگینتری منعقد میکنند و در نهایت با کوهی از بدهی مواجه میشوند. مشکل اصلی اینجاست که بخش قابل توجهی از باشگاههای ایرانی اساساً درآمدزا نیستند. در فوتبال حرفهای جهان، باشگاهها از محل حق پخش تلویزیونی، فروش بلیت، تبلیغات، اسپانسرینگ، فروش محصولات هواداری و انتقال بازیکنان درآمد کسب میکنند. اما در ایران، بسیاری از این منابع یا وجود ندارند یا سهم ناچیزی در اقتصاد باشگاهها دارند. نکته قابل تأمل این است که تغییر مدیران باشگاهها نیز نتوانسته این چرخه معیوب را متوقف کند. در چنین فضایی، کسی مسئولیت پیامدهای مالی تصمیمات خود را بر عهده نمیگیرد و هزینه این بیانضباطی در نهایت به آینده باشگاه تحمیل میشود. فوتبال ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به اصلاحات اقتصادی نیاز دارد. تا زمانی که باشگاهها به بنگاههای اقتصادی واقعی تبدیل نشوند و درآمدزایی به یک اصل غیرقابل انکار در مدیریت فوتبال تبدیل نشود، زیان انباشته همچنان به رشد خود ادامه خواهد داد.