از خداحافظی زودهنگام ربیعی تا انتخاب ناگهانی نکونام
زلزله روی نیمکت تراکتور
اکبر منتشلو
خبرنگار
تیم فوتبال تراکتور تبریز در دو سال اخیر با تکیه بر ثبات در نیمکت و بهرهمندی از بازیکنان شاخص، یکی از منسجمترین تیمهای فوتبال ایران بهشمار میرفت؛ ثباتی که در نهایت به قهرمانی در لیگ برتر انجامید و این تیم را در جایگاه یکی از نمایندگان کشورمان در بالاترین سطح فوتبال قاره، یعنی لیگ نخبگان آسیا، تثبیت کرد. با این حال، برخلاف پیشبینیها، نیمکت تراکتور در فاصلهای کمتر از پنج روز تا آغاز رقابتهای لیگ برتر، دستخوش تغییری شوکهکننده شد و محمد ربیعی جای خود را به جواد نکونام داد؛ تصمیمی که پرسشها و روایتهای مختلفی را بهدنبال داشته است.
از درخواست بازیکنان تا اختلاف با مسئول نقلوانتقالات
این تحول ناگهانی در شرایطی رقم خورد که دلایل متعددی برای جدایی ربیعی مطرح شده است. از یکسو گفته میشود نارضایتی جمعی از بازیکنان نسبت به عملکرد فنی تیم، جرقه این تغییر را زد. ماجرا از آنجا آغاز شد که بخشی از بازیکنان باتجربه تراکتور، انتقادات خود از شرایط فنی و شیوه هدایت تیم را به مدیریت باشگاه منتقل کردند.
در ادامه، این موضوع در جلساتی با حضور دیگر بازیکنان باتجربه بررسی شد و در نهایت، حجت کریمی، مدیرعامل باشگاه به جمعبندی برای پایان همکاری با ربیعی رسید. جلسهای میان مدیرعامل و سرمربی برگزار شد که در آن، اختلافنظرها درباره نحوه اداره تیم بهطور جدی مطرح شد و در نهایت دو طرف به این نتیجه رسیدند که همکاریشان پیش از آغاز فصل جدید خاتمه یابد.
در این میان، اختلاف دیدگاه میان ربیعی و مسئول نقلوانتقالات باشگاه نیز بهعنوان یکی از عوامل مهم در شکلگیری این تصمیم مطرح میشود. همنظر بودن محمدرضا زنوزی، مالک باشگاه با دیدگاه مدیرعامل مسیر جدایی سرمربی را هموار کرد تا در نهایت این تغییر در آستانه فصل جدید به وقوع بپیوندد.
ربیعی؛ پروژهای ناتمام
در یک تیم خصوصی
محمد ربیعی در تاریخ ۲۸بهمن ۱۴۰۴ و پس از جدایی دراگان اسکوچیچ هدایت تراکتور را برعهده گرفت. در آن مقطع، باشگاه اعلام کرده بود که او تا پایان فصل سرمربی تیم خواهد بود و ربیعی نیز برای همراهی با تیم راهی قطر شد. با این حال دوران حضور او در تراکتور تنها ۱۷۸روز به طول انجامید و سهمش از هدایت رسمی تیم فقط سه مسابقه بود؛ آماری که شامل یک پیروزی، یک تساوی و یک شکست میشود. نخستین تجربه ربیعی روی نیمکت تراکتور به دیداری حساس مقابل شبابالاهلی امارات در لیگ نخبگان آسیا گره خورد؛ مسابقهای که با شکست ۳برصفر و حذف تراکتور از رقابتها پایان یافت. پس از آن، او در دو دیدار لیگ برتر نیز روی نیمکت نشست؛ ابتدا تساوی یکبریک برابر ملوان و سپس پیروزی یکبرصفر مقابل گلگهر. به این ترتیب، کارنامه رسمی ربیعی در تراکتور به شکلی کمسابقه کوتاه و ناتمام باقی ماند؛ کارنامهای که نه نشانی از یک دوره طولانی ناکامی دارد و نه فرصت کافی برای ارزیابی دقیق عملکرد فنی یک سرمربی.
وقتی همه فرصتها سوخت
فصل پیشروی لیگ برتر، برخلاف سالهای گذشته فرصتی طلایی برای مربیان ایرانی محسوب میشد تا در غیاب گزینههای خارجی، تواناییهای خود را بیش از پیش به نمایش بگذارند. محمد ربیعی نیز یکی از مربیانی بود که میتوانست از این فرصت بهره ببرد، اما تغییرات دیرهنگام در تراکتور عملاً این امکان را از او گرفت.
او پس از جدایی، ترجیح داد سکوت کند و تنها به این جمله بسنده کرد: «حرفی برای گفتن ندارم؛ این تصمیم باشگاه بوده است.» سکوتی که بهخوبی نشان میدهد این جدایی بیش از آنکه به عملکرد فنی مربوط باشد، به اختلاف سلیقهها بازمیگردد؛ آن هم در نامناسبترین زمان ممکن برای این سرمربی.
ربیعی به همراه برخی از دستیارانش بلافاصله پس از جدایی به تهران بازگشت و اکنون باید در انتظار فرصتهای جدید برای بازگشت به لیگ برتر بماند؛ فرصتی که ممکن است به این زودیها فراهم نشود.
انتقاد از ملیپوشان؛ چالشی تازه
در سوی دیگر، فضای حاکم بر تراکتور تنها به تغییر سرمربی محدود نمیشود. حضور تیم ملی ایران در جام جهانی با موجی از انتقادات و حواشی همراه بود؛ انتقاداتی که بخشی از آن مستقیماً متوجه بازیکنان تراکتور از جمله علیرضا بیرانوند و شجاع خلیلزاده شد.
نکته قابل توجه اینجاست که چهرههایی مانند جواد نکونام و خداداد عزیزی نیز از منتقدان عملکرد تیم ملی بودند؛ افرادی که حالا باید در تراکتور در کنار همان بازیکنان قرار بگیرند. این همنشینی بیتردید یکی از چالشهای مهم پیشروی تراکتور در فصل جدید خواهد بود؛ چالشی که مدیریت آن، نقشی تعیینکننده در سرنوشت این تیم ایفا خواهد کرد.
زمانی برای کار بدنی و تاکتیکی ندارم
نکونام: حضور در تراکتور چالش جذابی برای من است
جواد نکونام درباره حضور در تراکتور اینطور حرف میزند: «حضور در تراکتور چالش شیرین و جذابی برای من است، بازیکنان و هواداران انگیزهام را دوبرابر میکنند تا بهترین عملکرد را داشته باشم. دلیل انتخاب این چالش در فاصله کم از شروع مسابقات، وجود بازیکنان خوب و داشتن هواداران پرشور است. اینکه بگویم تیم را نبستهام، قطعاً از جانب من بیان نخواهد شد چراکه با کیفیتترین بازیکنان را داریم و نهایتاً یکیدو بازیکن جابهجا خواهند شد. بازیکنان فوقالعادهای داریم و با خیلی از آنها بازی کرده یا شاگردم بودهاند. با چشم باز تراکتور را انتخاب کردم، این چالش شیرین است و تمام توانم را میگذارم تا شکل بازی که مدنظرم هست به اجرا بگذاریم. این هنر من خواهد بود که شکل تیم را طراحی کنم. درست است که زمان نداریم ولی این قول را میدهم در حداقل زمان ممکن بهترین عملکرد و نتیجه را داشته باشیم.» او در خصوص اینکه در سال گذشته اسکوچیچ سرمربی تراکتور بوده و این تیم یک فوتبال شناوری را به نمایش میگذاشت، آیا او میتواند در مدت کوتاه تغییرات مدنظرش را در تراکتور ایجاد کند، میگوید: «اسکوچیچ زحمات زیادی برای تراکتور کشید، قهرمانی لیگ کار سختی بود که او با تراکتور به دست آورد و تیمش فوتبال خوبی بازی میکرد. درباره کار خودم هم باید بگویم هر مربی نسبت به بازیکنان و کیفیتی که دارند، انتخاب سیستم دارد. زمانی ندارم که کار خاصی بخواهم انجام دهم. نه کار بدنی و نه کار تاکتیکی میتوانم انجام بدهم که زود به نتیجه برسد، بهخاطر همین در طول بازیها با صحبتهایی که با بازیکنان انجام میدهیم سعی میکنیم تاکتیک و شکل بازی مدنظرمان را بهدست بیاوریم. در همه مسابقات بازیکنان باید تمام توانشان را بگذارند تا تراکتور به موفقیت برسد. در کنار آن هم تاکتیک تیم را طراحی میکنم. از همه چیز مهمتر این است که همه ما باید تمام وجودمان را برای بهترین عملکرد تراکتور بگذاریم و به هواداران قول میدهیم که این کار را انجام دهیم.»