مردی که نمیخواهد اشتباهات گذشته را تکرار کند
مورینیوی جدید در برنابئو
فرخ حسابی
خبرنگار
ژوزه مورینیو پس از ۱۳ سال دوباره هدایت رئال مادرید را بر عهده گرفته است. بازگشتی که بیش از آنکه یادآور خاطرات گذشته باشد، نوید آغاز فصلی متفاوت را میدهد. سرمربی پرتغالی که در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ یکی از جنجالیترین دوران تاریخ باشگاه را رقم زد، این بار با تجربهای بیشتر، نگاهی متفاوت و شخصیتی پختهتر به سانتیاگو برنابئو بازگشته است. هرچند یک ویژگی همچنان در او تغییری نکرده است: وسواس مثالزدنی برای موفقیت.
بازگشت مورینیو پس از دو فصل پرآشوب برای رئال مادرید اتفاق افتاده است. پایان دوران طلایی کارلو آنچلوتی، ناکامی ژابی آلونسو در جلب اعتماد مدیران و هواداران و سپس شکست آلوارو آربلوا در خارج کردن تیم از بحران، مدیران باشگاه را به این نتیجه رساند که تنها یک چهره مقتدر میتواند دوباره نظم و اقتدار را به رختکن بازگرداند. انتخاب آنها نیز کسی نبود جز مردی که سالها پیش رئال را دوباره به یکی از قدرتهای اروپا تبدیل کرده بود.
اقتدار همچنان پابرجاست
اگرچه مورینیو از نظر شخصیتی تغییراتی را تجربه کرده، اما در زمین تمرین همچنان همان مربی سختگیر و منضبط گذشته است. تمرینات پیشفصل رئال مادرید با سه نوبت تمرین دو جلسهای در پنج روز نخست آغاز شده و بازیکنان حتی دو ساعت پیش از شروع تمرین در مرکز تمرینی والدبباس حاضر میشوند.
مورینیو همچنان اعتقاد دارد موفقیت از دل انضباط و تلاش روزانه به دست میآید. تمرینات او شاید از نظر زمانی طولانی نباشد، اما شدت و کیفیت بالایی دارد و مانند همیشه، کار با توپ و تمرینات تاکتیکی محور اصلی برنامههایش را تشکیل میدهد.
سرمربی پرتغالی در نخستین صحبتهای خود پس از بازگشت نیز تأکید کرد که هدفش ایجاد فرهنگ مسئولیتپذیری و تعهد است.
او گفت: «من دوست دارم بازیکنان بدانند که ما در رئال مادرید کار نمیکنیم، بلکه برای رئال مادرید کار میکنیم. این یک مأموریت است و همه باید چنین احساسی داشته باشند.»
تغییر بزرگ
شاید مهمترین تفاوت مورینیوی امروز با نسخه نخست او در مادرید، نحوه مدیریت رختکن باشد. در دوره اول، او برای تثبیت اقتدار خود با بسیاری از ستارههای بزرگ تیم وارد چالش شد و اختلافهایش با بازیکنان، رسانهها، داوران و حتی بارسلونا به یکی از مهمترین سوژههای فوتبال اسپانیا تبدیل شد.
اما اطرافیان مورینیو معتقدند او این بار به جای تحمیل نظرات خود، به دنبال ایجاد اجماع و همراه کردن بازیکنان است. تجربه سالهای اخیر باعث شده سرمربی پرتغالی بیش از گذشته به اهمیت ارتباطات انسانی و مدیریت روانی تیم پی ببرد.
این تغییر نگاه تنها در رفتار روزمره او دیده نمیشود، بلکه در صحبتهای خودش نیز کاملاً مشهود است.
اعترافی درباره گذشته
مورینیو حدود یک سال پیش در گفتوگویی با یوفا، صادقانه از تغییر شخصیت خود سخن گفته بود؛ اعترافی که شاید بهترین توصیف برای نسخه جدید «آقای خاص» باشد. او گفته بود: «قبلاً بیشتر به خودم فکر میکردم و تا حدی خودمحور بودم، اما امروز احساس میکنم بیشتر از گذشته به دیگران فکر میکنم. حالا هدفم کمک به بازیکنان، باشگاه و خوشحال کردن هواداران است، نه اینکه صرفاً به موفقیت شخصی خودم فکر کنم.»
همین جمله نشان میدهد مردی که ۱۳ سال پیش به دلیل شخصیت تهاجمی و خودمحورش از رئال مادرید جدا شد، حالا با ذهنیتی متفاوت بازگشته است.
فرصتی دوباره برای جوانان
یکی دیگر از ویژگیهای مورینیو، اعتماد به بازیکنان جوان است. او در روزهای ابتدایی تمرینات، به دلیل غیبت برخی ستارهها، از بازیکنان آکادمی استفاده کرده و با دقت عملکرد آنها را زیر نظر گرفته است.
سرمربی پرتغالی بارها نشان داده که نام و سابقه برایش تضمینکننده حضور در ترکیب اصلی نیست و هر بازیکنی، حتی ستارههای بزرگ، باید جایگاه خود را در تمرینات به دست بیاورد.
آیا «آقای خاص» واقعاً تغییر کرده است؟
اگرچه هنوز برای قضاوت درباره موفقیت پروژه جدید مورینیو زود است، اما نشانههای اولیه حکایت از آن دارد که او تلاش میکند گذشته را تکرار نکند. مردی که زمانی تقریباً با همه جبههها درگیر میشد، حالا قصد دارد انرژی خود را صرف ساختن تیمی متحد و بازگرداندن رئالمادرید به روزهای اوج کند.
با این حال، یک سؤال همچنان بیپاسخ مانده است؛ آیا مورینیوی آرامتر و پختهتر نیز میتواند همان مربی برنده و کاریزماتیکی باشد که هواداران رئال مادرید از او به خاطر دارند؟ پاسخ این پرسش را نتایج فصل پیش رو مشخص خواهد کرد، اما بدون تردید، بازگشت «آقای خاص» یکی از مهمترین داستانهای فوتبال اروپا در فصل جدید خواهد بود.