لیگ هند سوار بر موج جام جهانی
تب فوتبال در سرزمین کریکت
محمدرضا رحیم پور
خبرنگار
جام جهانی ۲۰۲6 به پایان رسید، اما تب داغ فوتبال در هند، پرجمعیتترین کشور آسیا، همچنان فروکش نکرده است. کشوری که با وجود عدم حضور در این رویداد بزرگ، میلیونها بینندهاش رکوردهای جدیدی در جذب مخاطب به ثبت رساندند. اکنون، مدیران فوتبال در دهلینو و بمبئی در تلاشند تا این «اعتیاد داغ به فوتبال» را از سطح مسابقات بینالمللی به شریانهای داخلی کشور تزریق کنند. آنها امید دارند با یک خانهتکانی اساسی و ساختاری جدید، لیگ برتر هند (ISL) را پس از سالها درجا زدن، به ساحل نجات برسانند.
پس از بیش از یک سال پر از اخبار منفی، بحرانهای مدیریتی و توقفهای پیدرپی، فصل جدید لیگ برتر هند از ۴ سپتامبر (۱۳ شهریور) سوت خواهد خورد. همین شروع بهموقع برای فوتبالی که فصل گذشتهاش با پنج ماه تأخیر و در قالب یک مسابقات ۱۳ هفتهای و فشرده برگزار شد، یک «معجزه تمامعیار» محسوب میشود.
راوی پوسکور، مدیر اجرایی باشگاه افسی گوآ (FC Goa) که فصل گذشته جام حذفی (سوپرکاپ) را بالای سر برد، در گفتوگو با رسانهها از یک فرصت طلایی سخن میگوید: «زمانبندی بهتر از این نمیشد! جام جهانی کاری را کرد که هیچ لیگ داخلی به تنهایی توان انجامش را نداشت؛ فوتبال را به صدر تمام گفتوگوهای روزمره مردم هند برد. حالا وظیفه ما در ۱۴ باشگاه لیگ برتر این است که نگذاریم این تنور داغ سرد شود و باید این هیجان فوقالعاده را به ورزشگاههای خانگی خودمان بکشانیم.»
ریشه بحران فلجکننده فصل قبل، ناتوانی فدراسیون فوتبال هند (AIFF) در پیدا کردن شریک تجاری جدید پس از پایان قرارداد ۱۵ ساله با غول اقتصادی «ریلاینس» بود. بلاتکلیفی مالی باعث شد باشگاهها درهای خود را ببندند، ستارهها فرار کنند و سایه نابودی روی سر فوتبال هند سنگینی کند.
اما مهمترین تغییر این فصل که امیدها را زنده کرده، انقلابی در مدیریت تجاری است. پس از سالها، ۱۴ باشگاه حاضر در لیگ برتر توانستند حق انحصاری بازاریابی، جذب اسپانسر و فروش حقوق تصویری (پخش تلویزیونی) را مستقیماً در اختیار بگیرند. فدراسیون فوتبال هند (که در صدد تغییر نام خود به فدراسیون فوتبال بهارات است) حالا تنها نقش نظارتی و اداری خواهد داشت.
شاجی پرابهاکاران، دبیرکل پیشین فدراسیون هند، با خوشبینی درباره این تغییر ساختار میگوید: «امسال همه چیز از صفر بازسازی میشود. مزیت بزرگ این است که تکالیف مدیریتی زودتر مشخص شده و مردم هم در بالاترین سطح از اعتیاد به فوتبال هستند. این بهترین زمان برای جذب اسپانسرهای کلهگنده و پخشکنندههای تلویزیونی است.»
پوسکور نیز که از مهرههای اصلی این توافق تاریخی بوده، اضافه میکند: «وقتی انرژی شما صرف خاموش کردن آتشسوزیهای اداری نشود، میتوانید روی کیفیت ترکیب تیم، ساختن تجربه جذاب برای هوادار در ورزشگاه و جذب حامیان مالی بزرگ تمرکز کنید. در مدل قدیمی، باشگاهها هیچکاره بودند؛ اما حالا سود و زیان مستقیماً متوجه کسانی است که اصلیترین سرمایهگذاران این ورزش هستند.»
رسیدن به این نقطه ۱۲ سال طول کشید. روزگاری در سال ۲۰۱۴، هشت باشگاه بنیانگذار لیگ هند با پولهای هنگفت توانستند فوقستارههای سالخوردهای مثل نیکولا آنلکا، الساندرو دلپیرو و مربیان نامداری چون زیکو و پیتر رید را به هند بکشانند. آن روزها سکوها پر شد، اما به محض رفتن آن چهرهها، هواداران هم ورزشگاهها را ترک کردند و مالکان ماندند و صورتحسابهای پر از ضرر مالی!
حالا فصل ۲۰۲7-۲۰۲6 نوعی «ریبرندینگ» یا راهاندازی مجدد است. فصل جدید قرار است در قالبی هشتماهه و با ۲۶ بازی کامل رفتوبرگشتی برگزار شود. پرابهاکاران معتقد است مالکان باید نگاه کوتاهمدت را کنار بگذارند: «باشگاهها باید چشمانداز ۱۰ ساله داشته باشند. فقط تیم اول مهم نیست؛ آنها باید روی آکادمیها، فوتبال پایه و بسترهای هواداری سرمایهگذاری کنند.»
با این حال، بزرگترین چالش پیشرو، بازسازی اعتماد بربادرفته حامیان مالی و رسانههاست. پوسکور تأکید میکند که نظم در برگزاری مسابقات و عدم تغییر ناگهانی تقویم، اولین شرط بازگشت اسپانسرهاست. او همچنین راز موفقیت نهایی را در درخشش باشگاههای هندی در رقابتهای کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) و پرورش استعدادهای بومی میداند.
حالا باید دید آیا لیگ برترِ تازهنفس، میتواند پاسخی عملی به این پرسش تاریخی بدهد و شور و اشتیاق میلیاردها هندی را از پای تلویزیونها، به مستطیل سبز ورزشگاههای داخلی بکشاند یا خیر.