فاجعهای که اعتبار فوتبال ایران را سوزاند
آقای دبیرکل همچنان در دسترس نیست!
بحران اخیر در تعیین نماینده سوم فوتبال ایران در رقابتهای لیگ قهرمانان آسیا ۲، فراتر از یک اشتباه اداری ساده، به یکی از بزرگترین چالشهای مدیریتی فدراسیون فوتبال در سالیان اخیر تبدیل شده است. این رخداد که گمان میرود حتی به برکناری هدایتالله ممبینی از سمت دبیرکلی فدراسیون منجر شود، در حالی اتفاق افتاده که سیاست سکوت از سوی فدراسیون پیش گرفته شده است.
ریشه این بحران به نحوه تعیین سومین سهمیه ایران در لیگ قهرمانان آسیا بازمیگردد. فدراسیون فوتبال برای مشخص کردن این سهمیه، یک تورنمنت سهجانبه با حضور تیمهای گلگهر سیرجان، چادرملو اردکان و یک تیم دیگر برگزار کرد. در حالی که باشگاهها هزینههای هنگفتی را متحمل شده و بازیکنان در میدان برای کسب این سهمیه جنگیدند، یک خطای اداری نابخشودنی، همه چیز را تحتالشعاع قرار داد.
پیش از آنکه این مسابقات به پایان رسیده و برنده نهایی مشخص شود، مکاتبات رسمی از سوی دبیرخانه فدراسیون با کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) صورت گرفته و نام باشگاه گلگهر سیرجان به عنوان نماینده قطعی ایران به این کنفدراسیون اعلام شده بود. این در حالی است که در جریان بازیها، تیم چادرملو اردکان موفق شد در ضربات پنالتی حریف خود را شکست داده و عملاً، واجد شرایط حضور در آسیا شود. پس از آشکار شدن این مغایرت، رئیس فدراسیون فوتبال رایزنیهای متعددی را با مسئولان AFC آغاز کرد تا فرمت ثبتنام را اصلاح و نام چادرملو را جایگزین کند؛ اما طبق آخرین اخبار، AFC با این درخواست مخالفت و اعلام کرده که به دلیل پایان مهلت قانونی اداری، امکان تغییر در لیست وجود ندارد.
این اشتباه محاسباتی، فراتر از یک مکاتبه ساده، پیامدهای سنگینی برای باشگاهها به همراه داشته است. از یک سو، باشگاه چادرملو اردکان و هواداران پرشور یزدی که با امید فراوان پا به این مسابقات گذاشته بودند، فرایند قانونی فوتبال را طی کردند اما به دلیل یک نقص اداری، از حق طبیعی خود محروم شدند؛ موضوعی که در محافل ورزشی از آن به عنوان آسیب به حقوق معنوی یک مجموعه یاد میشود.
از سوی دیگر، این وضعیت باشگاه گلگهر سیرجان را نیز در موقعیت دشواری قرار داده است. اگر این باشگاه به دلیل ناهماهنگیهای پیشآمده یا عدم آمادگی کامل از شرکت در مسابقات انصراف دهد، طبق آییننامههای انضباطی AFC، احتمال اعمال جریمههای سنگین مالی و حتی محرومیت دوساله از مسابقات بینالمللی برای آن وجود دارد. در نتیجه، یک ناهماهنگی داخلی، اکنون فوتبال باشگاهی ایران را با مخاطرات حقوقی در سطح قارهای مواجه کرده است.
در این میان، واکنش هدایتالله ممبینی به این رویدادها در نوع خود قابل تأمل است. با وجود اینکه گزارشهایی مبنی بر حضور و پاسخگویی وی در مراجع نظارتی فدراسیون منتشر شده، اما وی در مواجهه با رسانهها سیاست سکوت را در پیش گرفته است. پیگیریهای متعدد خبرنگاران رسانه ایران ورزشی برای گفتوگو با دبیرکل و دریافت توضیحات تکمیلی تا لحظه تنظیم این گزارش بینتیجه مانده است.
برکناری دبیرکل فدراسیون فوتبال، گامی اداری برای پاسخ به یک خطای مشهود است، اما پرسش اصلی کارشناسان همچنان پابرجا است؛ آیا صرفاً جابهجایی افراد در مناصب مدیریتی میتواند مانع از تکرار چنین رویدادهای آسیبزایی در آینده شود؟ به نظر میرسد فوتبال ایران بیش از تغییر در مهرهها، به بازنگری اساسی در ساختارهای اجرایی، افزایش دقت در مراودات بینالمللی و تعهد بالاتر به اصول شفافیت نیاز دارد تا حقوق باشگاهها و هواداران در اتوماسیونهای اداری گم نشود. هنوز هیچ چیز مشخص نیست و ممبینی نیز برکنار نشده اما اکنون زمان آن فرا رسیده است که برای یکبار هم که شده، تمامی زوایا و ابعاد این فاجعه بررسی شود، این روند شفاف به اطلاع عموم برسد و با مقصران این فاجعه برخوردی جدی صورت گیرد.