جام جهانی ۲۰۲۶ و زخمی که هنوز بر پیکر مکزیک باز است
در جستوجوی گمشدگان
همزمان با برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ و آماده شدن شهرهای میزبان برای استقبال از میلیونها هوادار فوتبال، در حاشیه این جشن جهانی، روایت دیگری نیز در مکزیک جریان دارد؛ روایتی از هزاران خانواده که سالهاست در جستوجوی عزیزان ناپدیدشده خود هستند. در ایالت خالیسکو، جایی که ورزشگاه آکرون میزبان چند مسابقه جام جهانی است، گروهی از مادران و اعضای خانواده قربانیان هر هفته با بیل، کلنگ و میلههای فلزی به جستوجوی گورهای مخفی میروند؛ جستوجویی که به باور آنها، دولت در انجام آن ناکام مانده است.
جستوجو با بو کشیدن
اعضای گروه «جستوجوی خالیسکو» شیوهای دردناک اما آموخته شده برای یافتن اجساد دارند. آنها میلههای فلزی را در زمین فرو میکنند، سپس نوک آن را بیرون میآورند و بو میکشند. اگر بوی تجزیه بافت انسانی احساس شود، حفاری آغاز میشود. خاک نرم یا وجود لایههای بتن نیز از نشانههایی است که میتواند از دفن مخفیانه اجساد حکایت داشته باشد.
این گروه متشکل از خانوادههایی است که عزیزانشان در میان بیش از ۱۳۰هزار فرد ناپدید شده ثبت شده در مکزیک قرار دارند؛ آماری که بسیاری از کارشناسان معتقدند بسیار کمتر از واقعیت است. تنها این گروه در یک سال گذشته مدعی شده بیش از ۳۵۰کیسه حاوی بقایای انسانی را در اطراف گوادالاخارا کشف کرده است.
سایه جام جهانی
بر زخمهای قدیمی
اعضای این گروه میگویند تنها در اطراف ورزشگاه آکرون، محل برگزاری چهار مسابقه جام جهانی، دستکم ۲۲گور کمعمق کشف شده و در منطقه لاس آگوخاس نیز حدود ۲۷۰کیسه بقایای انسانی پیدا شده است. برای بسیاری از خانوادههای قربانیان، برگزاری جام جهانی نه مایه افتخار، بلکه یادآور بیتوجهی به رنج آنهاست. آنها معتقدند دولت میلیونها دلار برای زیباسازی شهرها و آمادهسازی زیرساختهای مسابقات هزینه کرده، اما همچنان امکانات کافی برای یافتن مفقودشدگان، آزمایشهای پزشکی قانونی و شناسایی اجساد وجود ندارد. یکی از مادران میگوید: «توپ فوتبال همیشه برمیگردد، اما فرزندان ما چه زمانی به خانه بازمیگردند؟»
میدان اصلی اعتراض
در مرکز شهر گوادالاخارا، میدان مشهور «گلوریتا د لوس نینیوس هروئس» اکنون با نام «میدان ناپدیدشدگان» شناخته میشود. دیوارها و تیرهای چراغ برق مملو از پوسترهای افراد گمشده است، تصاویری که هر روز با عکسهای تازه جایگزین میشوند. در روز افتتاحیه جام جهانی نیز خانوادههای قربانیان همزمان در شهرهای مختلف مکزیک راهپیمایی کردند. بسیاری از آنها گردنبند یا لباسهایی با تصویر فرزندان خود بر تن داشتند و خواستار توجه افکار عمومی به بحران ناپدیدشدگان شدند.
زنانی که جای دولت را گرفتهاند
جستوجوگران برای حفظ امنیت خود قوانین سختگیرانهای دارند. آنها همیشه بهصورت کاروانی وارد محلهای جستوجو میشوند و به شکل گروهی نیز آنجا را ترک میکنند. پلاک خودروهایشان پوشانده میشود و برخی اعضا صورت خود را میپوشانند تا توسط گروههای تبهکار شناسایی نشوند. اعضای این گروه میگویند طی سالهای اخیر هشت نفر از جستوجوگران کشته یا ناپدید شدهاند. سوسانا که برادرش دو سال پیش ناپدید شد، میگوید ابتدا از حضور در این مناطق وحشت داشت، اما اکنون با پوشیدن چکمههای مخصوص احساس میکند توانایی ورود به هر خانه متروکه و هر زمین مشکوکی را دارد. او میگوید: «اگر دولت جرأت ورود به این محلهها را ندارد، ما مجبوریم این کار را انجام دهیم.»
خالیسکو؛ قلب خشونت کارتلها
ایالت خالیسکو یکی از کانونهای اصلی فعالیت کارتل قدرتمند نسل جدید خالیسکو محسوب میشود، گروهی که طبق آمار رسمی مسئول بخش عمده قتلهای مرتبط با کارتلهای مواد مخدر در سالهای اخیر بوده است. تنها در این ایالت بیش از ۱۶هزار نفر مفقود شدهاند. چند ماه قبل نیز همین گروه جستوجوگران اردوگاهی موسوم به «اردوگاه نابودی» را کشف کردند که در آن سه کوره بزرگ سوزاندن اجساد، بقایای سوخته انسان و بیش از ۲۰۰جفت کفش پیدا شد. پس از کشته شدن رهبر این کارتل در عملیات نیروهای امنیتی، موجی از خشونت، آتش زدن خودروها، بستن جادهها و حمله به نیروهای پلیس سراسر مکزیک را فراگرفت و نگرانیهای امنیتی درباره برگزاری جام جهانی را افزایش داد. در نتیجه، حدود ۱۵هزار نیروی امنیتی برای حفاظت از گوادالاخارا مستقر شدند.
اعتراض در جام جهانی
همزمان با برگزاری مسابقات، خانوادههای مفقودشدگان در نزدیکی ورزشگاه آکرون تجمع کردند. آنها از ساخت مجسمههای بزرگ فوتبالی و هزینههای کلان برگزاری مسابقات انتقاد داشتند و معتقد بودند همین منابع میتوانست صرف توسعه آزمایشگاههای پزشکی قانونی و افزایش تعداد کارشناسان شناسایی اجساد شود. یکی از معترضان گفت: «ما مخالف فوتبال نیستیم، فقط میخواهیم دولت به اندازه جام جهانی برای فرزندان گمشده ما هم اهمیت قائل شود.»
فوتبال، خاطرهای که ناتمام ماند
در میان معترضان، مردی به نام «آلخاندرو» پیراهن تیم ملی انگلیس را بر تن داشت. او برخلاف بسیاری از معترضان، با برگزاری جام جهانی مخالفتی نداشت.
پسرش هکتور تنها یک ماه پس از فارغالتحصیلی ناپدید شد. او از هواداران دوآتشه باشگاه چیواس بود و تقریباً هر دو هفته برای تماشای مسابقات به ورزشگاه آکرون میرفت. پدرش با چشمانی اشکآلود میگوید: «مشکل من جام جهانی نیست. مشکل این است که پسرم اینجا نیست تا مثل همیشه کنار هم فوتبال تماشا کنیم.» روی پلاکاردی که در دست دارد، نوشته شده است: «شور و اشتیاق تو فوتبال بود؛ شور و اشتیاق ما پیدا کردن توست.»