دکتر زهره هراتیان در گفتوگو با «ایران ورزشی»
کادرفنی از ۴ ماه پیش به فکر ساعت بدن ملیپوشان بود
پرواز زیر یک ساعت، برگ برنده ماست
محمدرضا رحیمپور
خبرنگار
با نزدیک شدن به دیدارهای حساس تیم ملی در قاره آمریکا، یکی از مهمترین دغدغههای کادرفنی و پزشکی، مقابله با عارضه «جتلگ» و تطابق بدنی با شرایط جدید است. دکتر زهره هراتیان، رئیس مرکز پزشکی فوتبال ایران (ایفمارک)، در گفتوگو با «ایران ورزشی» از آمادگی کامل کادر پزشکی و برنامههای مدون برای کاهش اثرات سفرهای طولانی خبر داد.
سفر طولانی تیم ملی از یک نیمکره به نیمکره دیگر و بحث «جتلگ» یا همان پرواززدگی، نگرانیهای زیادی ایجاد کرده است. وضعیت بدنی بچهها را چطور ارزیابی میکنید؟
بحث سفر از یک نیمکره به نیمکره دیگر و جابهجایی طولانیمدت با هواپیما، مستقیماً ساعت بیولوژیک بدن را هدف قرار میدهد؛ چراکه در بدو ورود، بدن با شرایط محیطی مکان جدید همخوانی ندارد. اما یک نکته علمی و مثبت در این سفر وجود دارد؛ از نظر پزشکی، سفرهایی که از شرق به غرب انجام میشوند، بسیار راحتتر از سفرهای غرب به شرق توسط بدن تحمل میشوند. این یعنی در حال حاضر، شرایط تیم ملی ما به مراتب بهتر از تیمی است که فرضاً قرار بود از غرب دنیا به سمت شرق حرکت کند و زمان کمتری برای بهروز شدن نیاز دارد. معمولاً تیمها برای اینکه این فرایند سازگاری (آداپتیشن) بهدرستی صورت بگیرد، ۱۰ تا ۱۲روز زودتر به محل مسابقات میروند تا شرایط بدنیشان به ثبات برسد. البته از قبل از سفر هم کارهایی میتوان انجام داد؛ مثلاً اینکه بازیکنان از روزهای قبل، هر روز یک ساعت زودتر بیدار شوند و شبها یک ساعت دیرتر بخوابند تا بدن کمکم آماده شود. یکسری داروها و مکملهای مجاز هم در طول سفر استفاده میشود که کادر پزشکی بهخوبی روی آن نظارت داشته است.
زمانبندی پرواز چقدر به این فرایند کمک کرد؟
پرواز کاروان ایران شبانه بود و بازیکنان عملاً در طول شب در حال سفر بودند که این موضوع کمک کرد راحتتر بخوابند و در زمان مناسبی به مقصد برسند. کار علمی و بسیار خوبی که بلافاصله پس از ورود تیم به مکزیــــک انجــــــام شد، قـــــرار گرفتن بچهها در معرض نور آفتاب بـــــود. از نظر پزشکی، قرار گرفتن در معرض نور طبیعی روز، سرعت انطباق ساعت بیولوژیک بدن با افق جدید را بشدت بالا میبرد. باید بگویم کادرفنی تیم ملی از حدود سه یا چهار ماه پیش، مدیریت بحث جتلگ را در برنامههای اصلی خود قرار داده بود. آنها حتی از یک مشاور و متخصص خواب خواستند که یک «فلو و پروتکل اختصاصی خواب» برای تیم طراحی کند. از طرفی اکثر بازیکنان ما لژیونر یا فوتبالیستهای حرفهای هستند که تجربه سفرهای بینالمللی زیادی دارند و این موضوع به آنها کمک میکند که مشکلی جدی در این حوزه نداشته باشند.
علاوه بر جتلگ، بحث بازی در سه شهر با سه ارتفاع متفاوت از سطح دریا و همچنین فشار روانی ناشی از صادر نشدن ویزا تا آخرین لحظات هم مطرح است. این موضوع چقدر نگرانکننده است؟
چالش ارتفاع و تنوع آب و هوایی، مشکلی است که همه تیمهای حاضر در این جام با آن دست به گریبان هستند. در همین آمریکا و کانادا، چند ایالت بشدت سرد و چند ایالت بشدت گرم هستند و این مسافتها وضعیت بدنی همه بازیکنان دنیا را تحت تأثیر قرار میدهد اما خوشبختانه یک امتیاز بزرگ برای ایران وجود دارد؛ فاصله محل کمپ ما در مکزیک تا محل برگزاری بازیهایمان در آمریکا زیر یک ساعت پرواز است! یعنی عملاً مشکل پروازهای طولانی درونتورنمنتی را نخواهیم داشت.