از صادر نشدن ویزاها تا تفتیش بدنی با حیوانات!
فیفا بازنده بزرگ برگزاری جام جهانی
حمیدرضا عرب
خبرنگار
فیفا در سالهای اخیر همواره تلاش کرده است خود را به عنوان نهادی پیشرو در برقراری عدالت و اجرای اصول حرفهای فوتبال در جهان معرفی کند.
نهادی که مدعی است برای تمامی تیمهای حاضر در رقابتهای بینالمللی شرایطی یکسان و عادلانه فراهم میکند تا مسابقات در بالاترین سطح ممکن برگزار شود.
با این حال اتفاقاتی که در آستانه جام جهانی رخ داده است بار دیگر پرسشهای جدی درباره توانایی این سازمان در تحقق وعدههایش ایجاد کرده است.
سایت رسمی فیفا به تازگی از برگزاری نشستهای مثبت میان مسئولان این نهاد و مدیران فوتبال ایران خبر داده است.
در این گزارش آمده که متیاس گرافستروم در ادامه گفتوگوهای سازنده خود با رئیس فدراسیون فوتبال ایران جلسه مثبتی با مهدی تاج برگزار کرده و دو طرف درباره همکاریهای لازم برای حضور روان و بدون مشکل ایران در این تورنمنت به تبادل نظر پرداختهاند.
با وجود انتشار چنین اخباری واقعیتهای موجود نشان میدهد که فاصله قابل توجهی میان ادعاهای مطرح شده و شرایط عملی وجود دارد.
یکی از مهمترین مواردی که انتقادهای فراوانی را به همراه داشته موضوع صدور ویزا برای اعضای کاروان تیم ملی فوتبال ایران است.
در شرایطی که فیفا پیش از آغاز مسابقات به تمامی تیمهای حاضر اطمینان داده بود که امکانات و تسهیلات لازم برای حضور بدون دغدغه آنها فراهم خواهد شد تعدادی از اعضای کاروان ایران از حضور کامل در رقابتها محروم شدهاند.
این افراد که هر یک مسئولیتهای مهم و تخصصی در تیم ملی بر عهده دارند تنها اجازه حضور در تمرینات را خواهند داشت و امکان همراهی کامل تیم در جریان مسابقات را ندارند.
چنین شرایطی بدون تردید با شعارهای همیشگی فیفا درباره برابری و حمایت از تمامی تیمها در تضاد قرار دارد.
موضوع دیگری که ضعف مدیریت فیفا را نمایان میکند مشکلات مربوط به برگزاری مسابقات تدارکاتی برای تیم ملی ایران است.
در ماههای منتهی به جام جهانی برخی از تیمهای مطرح تمایلی به انجام دیدار دوستانه با ایران نداشتند و در عمل فرصتهای مناسب برای آمادهسازی هرچه بهتر تیم ملی محدود شد.
به این موارد سلب مسئولیت بلیت فروشی از سوی ایران را نیز باید اضافه کنیم. فیفا در اقدامی غیرمنتظره، سهمیه اختصاصیافته به فدراسیون فوتبال ایران را گرفته و در شرایط فعلی امکان ارائه حتی یک بلیت از طریق فدراسیون به هواداران تیم ملی وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از علاقهمندان فوتبال ایران با اعتماد به فرایند رسمی اعلامشده، برنامهریزیهای لازم برای حضور در محل برگزاری مسابقات را انجام داده بودند.
هرچند بخشی از این مسأله به تصمیم فدراسیونها و تیمهای مختلف بازمیگردد، اما انتظار میرفت فیفا به عنوان متولی اصلی فوتبال جهان زمینهای فراهم کند تا تمامی تیمهای حاضر در جام جهانی از فرصتهای برابر برای آمادهسازی برخوردار باشند.
محروم شدن یک تیم از برگزاری بازیهای تدارکاتی باکیفیت با روح رقابت عادلانه و اصول فیرپلی همخوانی ندارد.
این انتقادها تنها به ایران محدود نمیشود. گزارشهای مختلف از نحوه ورود کاروانهای تیمهای ملی به آمریکا نیز نشان میدهد بسیاری از تیمها با فرایندهای سختگیرانه و زمانبر مواجه شدهاند. بازرسیهای گسترده بدنی و کنترل دقیق وسایل همراه اعضای تیمها با حیوانات! از جمله مواردی است که واکنشهایی را به دنبال داشته است.
بدون تردید رعایت مقررات امنیتی برای کشوری که میزبان چنین رویداد بزرگی است اهمیت فراوانی دارد، اما انتظار میرود میان الزامات امنیتی و حفظ شأن و جایگاه میهمانان رسمی مسابقات تعادل مناسبی برقرار شود. فیفا در آستانه یکی از مهمترین رویدادهای فوتبالی جهان با چالشهایی جدی روبهرو شده است. نهادی که همواره بر عدالت و برابری تأکید داشته اکنون با انتقادهایی گسترده درباره نحوه مدیریت برخی مسائل اساسی مواجه است.
اگر این مشکلات در ادامه نیز تداوم پیدا کند بدون تردید اعتبار فیفا به عنوان برگزارکننده بزرگترین رویداد فوتبال جهان بیش از گذشته زیر سؤال خواهد رفت.
انتقاد از فیفا درباره عدم حمایت از داور سرشناس
بیمسئولیتی نسبت به مرد سومالیایی
واکنش فیفا نسبت به کارشکنی دولت آمریکا در صدور ویزا برای داور آفریقایی، حواشی مختلفی را در آستانه شروع این مسابقات به وجود آورد.
در یکی از عجیبترین حواشی جام جهانی ۲۰۲۶، عمر آرتان، داور ۳۸ ساله سومالیایی که قرار بود نخستین نماینده داوری کشورش در تاریخ این رقابتها باشد، به دلیل محدودیتهای ورود شهروندان سومالی به ایالات متحده، از حضور در آمریکا و قضاوت در جام جهانی بازماند.
آرتان که از سال ۲۰۱۸ در فهرست داوران بینالمللی فیفا قرار دارد و سابقه قضاوت در رقابتهای مهم آفریقا را در کارنامه خود میبیند، پس از ورود به یکی از فرودگاههای آمریکا با مشکل ویزا مواجه شد و اجازه ورود دریافت نکرد.
اما آنچه بیش از این اتفاق خبرساز شده، واکنش فیفا به ماجراست. این نهاد در بیانیهای اعلام کرد که در فرایند صدور ویزا هیچ نقشی ندارد و تصمیمگیری در این خصوص برعهده دولت میزبان است؛ موضعی که با انتقاد گسترده رسانهها و فعالان فوتبال مواجه شده، چرا که فیفا همواره بر اصل برابری و عدم تبعیض در فوتبال تأکید میکند.
طبق گزارشها، مقامات مهاجرتی آمریکا نیز توضیح شفافی درباره علت جلوگیری از ورود این داور ارائه نکردهاند؛ موضوعی که بار دیگر چالشهای میزبانی مشترک جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، کانادا و مکزیک را نمایان کرده است.