روایتهای ناگفته دوران پپ گواردیولا در منچسترسیتی
یک دهه نبوغ، وسواس و افتخار
پایان دوران دهساله پپ گواردیولا در منچسترسیتی، پایان یکی از درخشانترین و تأثیرگذارترین دورههای تاریخ فوتبال باشگاهی اروپا است. مربی اسپانیایی که در سال ۲۰۱۶ به منچستر آمد، طی یک دهه موفق شد نه تنها سیتی را به قدرت اول فوتبال انگلیس تبدیل کند، بلکه استانداردهای جدیدی برای موفقیت، ثبات و کیفیت فنی در فوتبال مدرن تعریف کرد.
دستاوردهای گواردیولا در این مدت خیرهکننده بود؛ چهار قهرمانی متوالی لیگ برتر، شش عنوان قهرمانی در هفت فصل، چهار جام اتحادیه پیاپی، سهگانه تاریخی سال ۲۰۲۳ و نخستین قهرمانی باشگاه در لیگ قهرمانان اروپا. با این حال، آنچه دوران او را متمایز میکند تنها جامها نیست، بلکه شیوهای است که این موفقیتها به دست آمدند.
زندگی با فوتبال
پپ در تمام سالهای حضورش شخصیتی پیچیده و وسواسی داشت. بازیکنان و همکارانش از او به عنوان مربیای یاد میکنند که فوتبال را ۲۴ ساعت شبانهروز زندگی میکرد. ایلکای گوندوغان، نخستین خرید او در سیتی، روایت جالبی از این ویژگی دارد: روزی گواردیولا نزدیک به یک ساعت درباره یک ایده تاکتیکی جدید صحبت کرد، اما پس از تنها ۴۵ دقیقه تمرین، همه چیز را متوقف کرد و گفت: «همه چیز را فراموش کنید، این ایده بیمعنی بود.» همین خودانتقادی و جستوجوی دائمی برای راهحلهای بهتر، یکی از رازهای موفقیت او بود.
در نخستین روزهای حضورش در باشگاه، گواردیولا مجموعهای از قوانین سختگیرانه را اجرا کرد. بازیکنان موظف بودند صبحانه و ناهار را در کمپ تمرینی بخورند، استفاده از تلفن همراه محدود شد و حتی بازیکنان خارجی ملزم بودند زبان انگلیسی بیاموزند. او همچنین روی آمادگی جسمانی حساسیت ویژهای داشت و اضافه وزن را به هیچ عنوان تحمل نمیکرد.
شروع یک دوران جدید
بازیکنان قدیمی سیتی از همان نخستین جلسه تمرینی دریافتند که دوران جدیدی آغاز شده است. فرناندینیو به یاد میآورد که گواردیولا در اولین تمرین، تنها چند ثانیه پس از شروع بازی تمرینی، سوت زد و اعلام کرد که از اولین تا آخرین دقیقه باید با حداکثر شدت بازی کنند. این فلسفه بعدها به یکی از ارکان اصلی موفقیت سیتی تبدیل شد. گواردیولا نه تنها روی مسائل تاکتیکی، بلکه روی ذهنیت بازیکنان نیز کار میکرد. او در اولین جلسات خود ویدیویی از کوین دیبروینه را به بازیکنان نشان داد که پس از کسب سهمیه لیگ قهرمانان خوشحالی میکرد و از سایر بازیکنان پرسید چرا برای دستاوردهای خود شادی نمیکنند. پیام او روشن بود؛ تیم باید یاد بگیرد موفقیتها را قدر بداند و برای هر پیشرفت کوچکی ارزش قائل شود.
حل یک مشکل بزرگ
یکی از چالشهای مهم دوران گواردیولا، رابطه پرتنش او با سرخیو آگوئرو بود. مهاجم افسانهای سیتی در ابتدا با سبک بازی و خواستههای پپ سازگار نبود و حتی به جدایی فکر میکرد. اما گواردیولا در نهایت راهحلی پیدا کرد و ساختار تیم را به گونهای تنظیم کرد که آگوئرو بتواند بیشترین تأثیر را با کمترین فشار دفاعی داشته باشد. این انعطافپذیری یکی از ویژگیهای مهم مربی اسپانیایی بود. در طول سالها، گواردیولا نیز تغییر کرد. گوندوغان معتقد است او در مقایسه با سالهای نخست، انسانیتر و آرامتر شد. اگر در ابتدا تمام تمرکز او روی جزئیات تاکتیکی بود، بعدها بیشتر به وضعیت روحی و روانی بازیکنان توجه میکرد و اهمیت استراحت و آزادی عمل را بهتر درک کرده بود.البته همه چیز همواره ایدهآل نبود. برخی بازیکنان از سختگیریهای او خسته میشدند و گاهی احساس میکردند ارتباط کافی با سرمربی ندارند. کنار گذاشته شدن برخی ستارهها در مقاطع حساس و روابط پرتنش با بازیکنانی مانند آگوئرو، رحیم استرلینگ یا حتی کوین دیبروینه، بخشی از واقعیت دوران او بود اما در نهایت نتایج، اغلب از تصمیماتش دفاع میکردند.
فصل سخت
فصل گذشته یکی از دشوارترین مقاطع دوران حرفهای گواردیولا بود. افت محسوس تیم، مشکلات شخصی و فشارهای بیرونی باعث شد او بیش از هر زمان دیگری تحت فشار قرار بگیرد. برخی نزدیکان باشگاه حتی معتقد بودند که پپ در آن دوره احساس تنهایی میکرد. با این حال او بار دیگر موفق شد تیم را بازسازی کند و با ورود بازیکنان و مربیان جدید، انرژی تازهای به سیتی ببخشد. یکی از مهمترین ویژگیهای گواردیولا توانایی او در بازآفرینی بازیکنان بود. از تبدیل فابیان دلف و الکساندر زینچنکو به مدافع چپ گرفته تا استفاده از جان استونز در نقش لیبرو و حتی بهکارگیری بازیکنان در پستهایی کاملاً متفاوت از تخصص اصلیشان. او همواره به دنبال راهحلهای جدید بود و از آزمودن ایدههای غیرمنتظره هراس نداشت.
جنبه انسانی
فراتر از زمین مسابقه، بسیاری از همکاران و کارکنان باشگاه از جنبه انسانی شخصیت او سخن گفتهاند. گواردیولا ارتباط نزدیکی با کارکنان باشگاه داشت، موفقیتها را با آنان تقسیم میکرد و همواره تلاش میکرد همه اعضای مجموعه در افتخارات تیم سهیم باشند. به گفته فرناندینیو، بسیاری از کارکنان حاضر بودند برای او هر کاری انجام دهند، زیرا احساس میکردند مورد احترام قرار گرفتهاند. در نهایت، میراث گواردیولا در منچسترسیتی تنها با تعداد جامها سنجیده نمیشود. او فرهنگ برنده شدن، وسواس برای پیشرفت، توجه به جزئیات و ذهنیتی را در باشگاه نهادینه کرد که سیتی را به یکی از بزرگترین قدرتهای فوتبال جهان تبدیل کرد. دهه حضور او سرشار از لحظات فراموشنشدنی، نبردهای بزرگ، شکستهای دردناک و پیروزیهای تاریخی بود؛ دورانی که بدون تردید برای همیشه در تاریخ فوتبال انگلیس و اروپا ماندگار خواهد بود.
برش
افشاگری ریندرز درباره جدایی گواردیولا
تیجانی ریندرز، هافبک هلندی منچسترسیتی، دلیل اصلی پایان همکاری پپ گواردیولا با این باشگاه را فاش کرد. او معتقد است سرمربی پرافتخار اسپانیایی پس از یک دهه حضور در اتحاد، دیگر انرژی لازم برای مدیریت فشارهای روزمره تیم را در اختیار نداشت.
ریندرز در گفتوگویی با رسانههای هلندی تأکید کرد که گواردیولا همچنان یک نابغه فوتبال است، اما فرسودگی ناشی از سالها حضور در بالاترین سطح، نقش مهمی در تصمیم او برای جدایی داشته است. به گفته این بازیکن، گواردیولا دیگر تمایلی به مواجهه مداوم با بازیکنان ناراضی و چالشهای مدیریتی روزمره نداشت. گواردیولا در طول ده سال حضورش در منچسترسیتی، ۲۰ جام بزرگ از جمله شش قهرمانی لیگ برتر و یک لیگ قهرمانان اروپا به دست آورد و یکی از موفقترین دورههای تاریخ فوتبال انگلیس را رقم زد. او فصل گذشته با یک خداحافظی احساسی به کار خود پایان داد و اکنون گمانهزنیها درباره مقصد بعدی این مربی بزرگ آغاز شده است.