جوانترین بازیکنان تاریخ بزرگترین رقابت فوتبالی جهان؛
دبیرستانیهایی که به جامجهانی رفتند!
ایمان گودرزی
خبرنگار
حضور در جامجهانی، بزرگترین آوردگاه دنیای فوتبال، آرزوی هر بازیکنی است. اما چیزی که شاید این رقابتها را برای شما به عنوان بازیکن بسیار رؤیایی کند، حضور در سن بسیار پایین است که برای عده محدودی محقق شده و در اینجا نگاهی به جوانترین بازیکنان تاریخ جامجهانی میاندازیم.
نورمن وایتساید (۱۷ سال و ۴۰ روز)
ایرلند شمالی مقابل یوگسلاوی – ۱۷ ژوئن ۱۹۸۲
نورمن وایتساید در جوانی بلافاصله با ستاره هموطنش جرج بست مقایسه میشد و حتی توسط همان شخصی که بست را کشف کرده بود، برای منچستریونایتد شناسایی شد. اما علیرغم بعضی شکستهای اولیه ناشی از مصدومیت، که در نهایت دوران حرفهای او را کوتاه کرد، او جوانترین بازیکن تاریخ جام جهانی شد.
وایتساید پیش از اینکه بیلی بینگهام او را به تیم ملی ایرلند شمالی برای جام جهانی ۱۹۸۲ دعوت کند، تنها در دو بازی بزرگسالان برای شیاطین سرخ به میدان رفته بود. وایتساید رکورد جهانی را در اولین بازی کشورش در آن مسابقات (اولین حضور آنها در این رویداد پس از ۲۴ سال) شکست، اگرچه نتوانست این دستاورد را با گل جشن بگیرد. در عوض، او به دریافت اخطار رضایت داد و بدین ترتیب، جوانترین بازیکنی شد که در تاریخ جام جهانی فیفا کارت زرد دریافت میکند!
به طرز باورنکردنی، تیم ایرلند شمالی به مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۱۹۸۲ رسید، از جمله یک پیروزی معروف ۱-۰ برابر اسپانیا برای صعود از مرحله گروهی. اگرچه وایتساید در این دوره از مسابقات گلی به ثمر نرساند، عملکرد او برای ران اتکینسون کافی بود تا این بازیکن ۱۷ ساله را در طول فصل بعد به میدان بفرستد.
ایرلند شمالی و وایتساید در جام جهانی ۱۹۸۶ بازگشتند و او موفق شد با یک ضربه آزاد که به مدافعان برخورد کرد، در تساوی ۱-۱ مقابل الجزیره گلزنی کند. متأسفانه، ظرف ده سال پس از اولین بازی وایتساید در جام جهانی، او به دلیل مصدومیتهای زانو که سالهای پایانی دوران حرفهای او را در زمانی که بازیکن اورتون بود، تحت تأثیر قرار داد، در سن ۲۶ سالگی مجبور به بازنشستگی از فوتبال شد.
ساموئل اتوئو (۱۷ سال و ۹۸ روز)
کامرون مقابل ایتالیا – ۱۷ ژوئن ۱۹۹۸
دقیقاً در همان روزی که وایتساید اولین بازی خود را انجام داد اما ۱۶ سال بعد، ساموئل اتوئو اولین بازی خود را در جام جهانی (شکست ۳-۰ کامرون مقابل ایتالیا) انجام داد تا به یکی از جوانترین بازیکنان تاریخ جام جهانی تبدیل شود. این بازی اولین و آخرین حضور این بازیکن وقت رئال مادرید برای کشورش در این رقابتها نبود بلکه اولین مورد از چهار دوره جام جهانی بود که اتوئو در آن ظاهر شد.
البته او در سال ۱۹۹۸ تنها ۲۴ دقیقه بازی کرد، اما تا سال ۲۰۰۲، با داشتن دو عنوان قهرمانی پیاپی جام ملتهای آفریقا و همچنین مدال طلای المپیک، امیدها زیاد بود که اتوئو بتواند تیمش را به تکرار حضور در یکچهارم نهایی سال ۱۹۹۰ برساند. با این حال، یک گل در پیروزی ۱-۰ مقابل عربستان سعودی بهترین چیزی بود که شیرهای غیرقابل تسخیر به دست آوردند، آنها بار دیگر در مرحله گروهی حذف شدند. برای بازیکنی که به بهترین گلزن تاریخ کامرون تبدیل شد، تنها دو گل از ۵۶ گل او در بزرگترین صحنه به ثمر رسید.
فمی اوپابونمی (۱۷ سال و ۱۰۰ روز)
نیجریه مقابل انگلستان – ۱۲ ژوئن ۲۰۰۲
تورنمنت ۲۰۰۲ برای نیجریه ناامیدکننده بود، با دو شکست مقابل آرژانتین و سوئد که آنها را از رقابت حذف کرد. اما تساوی ۰-۰ در آخرین بازی آنها مقابل انگلستان باعث شد فمی اوپابونمی به سومین بازیکن جوان تاریخ جام جهانی فیفا تبدیل شود. این وینگر سال قبل به لطف عملکرد درخشانش در جام جهانی زیر ۱۷ سال به شهرت رسیده بود. این میتوانست شروع یک حرفه امیدوارکننده باشد، با گزارشهایی از علاقه باشگاههایی مانند منچستریونایتد، آرسنال و لیون، اما در عرض چهار سال، اوپابونمی به دلیل مشکل چشمی که در نهایت به گلوکوم تبدیل شد و یک چشم او را نابینا کرد، مجبور به بازنشستگی از فوتبال شد.
سالومون اولمبه (۱۷ سال و ۱۸۴ روز)
کامرون مقابل اتریش – ۱۱ ژوئن ۱۹۹۸
شش روز قبل از اینکه اتوئو اولین بازی خود را انجام دهد، سالومون اولمبه پس از اینکه سال قبل به تیم ملی بزرگسالان کامرون رسیده بود، جوانترین بازیکن کامرون در جام جهانی شد. اولمبه در اولین فصل بزرگسالانش با نانت در لیگ ۱ به رشد کردن ادامه داد. حضور ۶۵ دقیقهای او به عنوان بازیکن تعویضی برابر اتریش با شروع بازی در دو دیدار بعدی کامرون همراه شد، اما این تنها بازیهای او در جام جهانی بود. با این حال، او در نهایت ۶۵ بازی ملی برای کشورش انجام داد و بخشی از تیمی بود که در سالهای ۲۰۰۰ و ۲۰۰۲ عناوین پیاپی جام ملتهای آفریقا را به دست آورد.
پله (۱۷ سال و ۲۳۴ روز)
برزیل مقابل شوروی – ۱۵ ژوئن ۱۹۵۸
رکورددار اصلی و بازیکنی که هنوز بیشتر رکوردهای جوانی جام جهانی در فوتبال مردان را در اختیار دارد. اگر پله میتوانست مصدومیت زانو را که ابتدا او را در جام جهانی ۱۹۵۸ سوئد کنار گذاشته بود، پشت سر بگذارد، چقدر همه چیز میتوانست متفاوت باشد. مراحل حذفی جایی بود که این برزیلی واقعاً درخشید. او با تبدیل شدن به جوانترین گلزن تاریخ جام جهانی با تنها گل در پیروزی یکچهارم نهایی آنها مقابل ولز شروع کرد. سپس پیروزی ۵-۲ سلسائو مقابل فرانسه در نیمهنهایی باعث شد پله جوانترین هتتریک کننده در یک بازی در تاریخ جام جهانی شود.
نتیجه مشابهی در فینال برابر میزبان، سوئد دنبال شد، جایی که پله به ثبت تنها دو گل در این مسابقه بسنده کرد و او به جوانترین بازیکنی تبدیل شد که در فینال جام جهانی به میدان رفته و گل زده است، در سن ۱۷ سال و ۲۴۹ روزگی. تصاویر یک پسر ۱۷ ساله که پس از پیروزی روی شانههای همتیمیهایش گریه میکرد، به زودی در سراسر جهان پخش شد، زیرا برزیل اولین جام جهانی خود را به دست آورد، حتی اگر او به لطف ۱۳ گل باورنکردنی ژوست فونتن، بهترین گلزن کلی مسابقات نمیشد.
برای پله این فقط یک آغاز بود، زیرا او در نهایت در چهار دوره فینال جام جهانی فیفا ظاهر شد و سه بار جام ژولریمه را به دست آورد. او تنها به گلزنی اکتفا نکرد، بلکه رکورد بیشترین پاس گل را نیز در یک تورنمنت به ثبت رسانده است.
۱۰ بازیکن جوان در جام جهانی
۱. نورمن وایتساید – ایرلند شمالی مقابل یوگسلاوی (۱۷ ژوئن ۱۹۸۲) – ۱۷ سال و ۴۰ روز
۲. ساموئل اتوئو – کامرون مقابل ایتالیا (۱۷ ژوئن ۱۹۹۸) – ۱۷ سال و ۹۸ روز
۳. فمی اوپابونمی – نیجریه مقابل انگلستان (۱۲ ژوئن ۲۰۰۲) – ۱۷ سال و ۱۰۰ روز
۴. سالومون اولمبه – کامرون مقابل اتریش (۱۱ ژوئن ۱۹۹۸) – ۱۷ سال و ۱۸۴ روز
۵. پله – برزیل مقابل اتحاد جماهیر شوروی (۱۵ ژوئن ۱۹۵۸) – ۱۷ سال و ۲۳۴ روز
۶. بارتولومیو اوگبچه – نیجریه مقابل آرژانتین (۲ ژوئن ۲۰۰۲) – ۱۷ سال و ۲۴۴ روز
۷. ریگوبرت سونگ – کامرون مقابل سوئد (۲۰ ژوئن ۱۹۹۴) – ۱۷ سال و ۳۵۴ روز
۸. یوسوفا موکوکو – آلمان مقابل ژاپن (۲۳ نوامبر ۲۰۲۲) – ۱۸ سال و ۳ روز
۹. کاروالیو لیت – برزیل مقابل بولیوی (۲۰ ژوئیه ۱۹۳۰) – ۱۸ سال و ۲۵ روز
۱۰. گارانگ کول – استرالیا مقابل فرانسه (۲۲ نوامبر ۲۰۲۲) – ۱۸ سال و ۶۸ روز