تخریب بیرحمانه تالار 12 هزار نفری با کلکسیونی تاریخی؛ از محمدعلی فردین تا ملوین داگلاس
خاطرهبازی با آزادی
سالن 12 هزار نفری آزادی برای خیلی از علاقهمندان به ورزش فقط یک سالن بزرگ که میزبان مسابقات ورزشی بوده، نبود. این مجموعه زیبا محل جمع شدن خاطرات بسیار زیادی برای ورزشکاران و همچنین بسیاری از علاقهمندان به ورزش بود. این مجموعه به طور اختصاصی برای پاتیناژ و برای میزبانی از مسابقات هاکی روی یخ در بازیهای آسیایی 1954 ساخته شد اما بعد میزبان مسابقات کشتی، والیبال و فوتسال هم شد. البته علاوه بر این تعدادی از رشتههای دیگر هم در این سالن مسابقات خود را برگزار کردند اما این سالن کم نظیر بیشتر میزبان این سه رشته بود. مجموعهای فاخر که با پول مردم ایران ساخته شد و نزدیک به نیم قرن به خوبی هم از این مردم پذیرایی کرد و لحظات تلخ و شیرین بسیار زیادی را برای آنها ساخت. صبح روز پنجشنبه 14 اسفند در حمله ناجوانمردانه دشمن آمریکایی و صهیونیستی به این مجموعه کاملاً این سالن تاریخی و قدیمی تخریب شد. تخریب کامل این مجموعه مثل این بود که خاطره و حافظه همه علاقهمندان به ورزش را که بارها در این سالن حاضر شده بودند، به یکباره فرو بریزد. شاید فقط دیگر با عکسها و فیلمهای باقی مانده از مسابقاتی که در این سالن برگزار شده از این مجموعه یاد کرد. فینال مسابقات فوتسال جام رمضان سال 1376 بین استقلال و فتح، قهرمانی کشتی آزاد در جهان در سالهای 1998 و 2002، قهرمانی و نایب قهرمانی در جام جهانی 2013 و 2009 و البته کلی مسابقات والیبال از لیگ ملتها و مسابقات نوجوانان جهان که فقط میتوان با دیدن عکس و فیلم آنها از آن یاد کرد.
محسن وظیفه
خبرنگار
محمدعلی فردین
روز تاریخی آزادی
سالن 12هزار نفری آزادی تهران بدون شک یکی از بهترین روزهایی را که تجربه کرد مربوط به مسابقات کشتی قهرمانی جهان 1998 بود. روزی که محمدعلی فردین ستاره سینمای ایران و دارنده مدال نقره کشتی آزاد در مسابقات قهرمانی جهان سال 1952 به سالن آزادی آمد و آرام در گوشهای از سالن نشست. دقایقی بعد سالن مملو از جمعیت در جریان حضور محمدعلی فردین قرار گرفت و به یکباره کل سالن شروع به تشویق او کرد. دیگر کسی روی تشک مسابقات کشتی را نگاه نمیکرد. همه حواسها به روی سکوی تماشاگران بود تا محمدعلی فردین را ببینند. تشویق بیامان او که آن روزها در تحریم کامل صدا و تصویر بود، فضای عجیبی را به وجود آورد. بعید است که تاریخ ورزش آن روز را هرگز از یاد ببرد. حتی اگر سالن 12 هزار نفری تخریب شده باشد.
سعید فائقی معاون وقت سازمان تربیت بدنی درباره آن روز به یادماندنی خاطرات عجیبی دارد: «روز عجیبی بود. محمدعلی فردین در زمانی وارد سالن مسابقات کشتی شد که علی اکبر ناطق نوری هم در سالن بود. آقای فردین بدون اینکه مسئولان سالن اعلام کنند آمد و در سالن نشست تا مسابقه کشتی را تماشا کند اما به یکباره سالن به هم ریخت. همه مردم متوجه حضور فردین شدند و شروع به تشویق او کردند و البته هجوم به سمت فردین برای عکس گرفتن بردند. هر آنچه که گفته شده بود در سالهای اخیر دروغ بود. تنها دلیل خروج فردین از سالن فقط این بود که احساس کردند که امنیت به خطر میافتد.»
ملوین داگلاس و
تصویر رهبر شهید
یکی از عجیبترین و به یادماندنیترین قابها از سالن 12 هزار نفری آزادی تهران مربوط به حضور تیم ملی کشتی آزاد آمریکا در مسابقات جام تختی تهران بود. در ترکیب تیم ملی کشتی آزاد آمریکا که در راستای بهبود روابط ایران و آمریکا در اواخر دهه 70 شمسی به ایران سفر کرده بود، ملوین داگلاس آمریکایی هم حضور داشت. در فینال وزن 97 کیلوگرم عباس جدیدی و ملوین داگلاس با هم روبهرو شدند که برنده این مسابقه هیجانانگیز عباس جدیدی بود اما اتفاق عجیب بعد از مسابقه رخ داد. جایی که عباس جدیدی به همراه ملوین داگلاس آمد تا مدال طلای خود را بگیرد. وقتی جدیدی روی سکوی نخست ایستاد، تصویری از امام خمینی (ره) در دست داشت و ملوین داگلاس آمریکایی هم که روی سکوی دوم ایستاد تصویری از رهبر شهید، حضرت آیتالله خامنهای معظم له به همراه داشت. این تصویر در تمام دنیا چرخید و به سوژه یک رسانهها تبدیل شده بود.
عباس جدیدی سال 1998 و در مسابقات جهانی تهران یکبار دیگر با ملوین داگلاس رودررو شد و باز هم داگلاس را شکست داد که خاطره جالبی را هم از آن مسابقات تعریف میکند: «واقعاً وضعیت سالن و حضور تماشاگران خوفناک بود. احساس میکردم اولینبار هست که چنین جوی را میبینم؛ وحشتناک بود. هر جای سالن را نگاه میکردی جمعیت بود. میترسیدم بالای سرم را نگاه کنم؛ احساس میکردم که تا سقف سالن هم جمعیت نشسته است؛ از بس که از هر جایی صدای مردم به گوشم میرسید. وقتی مسابقه فینال با مارک گارمولویچ لهستانی شروع شد و دستم به شانههایش خورد احساس کردم واقعاً این یک حریف دیگری است. ساخته و پرداخته شده بود و یک لحظه احساس کردم که شاید با وجود شکست دادن داگلاس به این لهستانی ببازم. پیش خودم مدام میگفتم اگر ببازم جواب مردم را چه بدهم؟ کشتی تمام شد و من برنده شدم و باور نمیکنید وقتی کشتی تمام شد احساس کردم که تازه از مادر متولد شدم. احساس کردم که دیگر رستگار شدم.»
عباس حاجکناری: روی «پل» احساس کردم هیچ کسی در سالن نیست
با شنیدن خبر حمله به آزادی، دنیا روی سرم خراب شد
یکی از خوبهای کشتی ایران در دهه 90 میلادی عباس حاجکناری بود. کشتیگیر مازندرانی با دوبنده راه راه قرمز و آبی که مدتها نامش به عنوان یکی از با تکنیکترین کشتیگیران تاریخ ایران ثبت شده بود. ستارهای که بعد از درخشش در مسابقات قهرمانی آسیا سال 97 میلادی به مسابقات جهانی 97 کراسنویارسک رفت و از آنجا هم با مدال طلا برگشت. جهانی سال 98 و سالن 12 هزار نفری آزادی تهران به محلی برای دیدار تماشاگران با حاجکناری تبدیل شده بود. پسرک پر شر و شور فریدونکناری دل همه علاقهمندان به کشتی را برده بود. به نحوی که او به ستاره بیبدیل کشتی ایران در دهه پرستاره ایران تبدیل شده بود. بسیاری از تماشاگران که برای تماشای مسابقات قهرمانی جهان در سال 1998 به سالن آمده بودند، دنبال عباس حاجکناری بودند تا طلای او را ببینند اما حالا بعد از تخریب این سالن، عباس حاجکناری دوباره آن خاطرات را در ذهنش مرور میکند: «یکی از بهترین روزهای زندگیام را تا فینال در همان مسابقات جهانی 1998 تهران و در سالن 12 هزار نفری تجربه کردم اما فینال تبدیل شد به یکی از بدترین روزهای زندگیام. سال 97 مسابقات قهرمانی آسیا در سالن آزادی برگزار شد که برای من بهترین خاطره شد اما جهانی 98 در همین سالن خاطره خوبی نشد.»
تخریب سالن 12 هزار نفری توسط دشمن صهیونی و آمریکایی حسابی حال عباس حاج کناری را به هم ریخته است به نحوی که میگوید به یکباره مثل فیلم چند دقیقهای همهچیز از مقابل چشمانش رد شده است: «وقتی شنیدم به سالن 12 هزار نفری حمله کردند، همه خاطراتم مثل یک فیلم کوتاه از جلوی چشمانم رد شد. قهرمانی آسیا در سال 97 و شکست در فینال جهانی 98 همه به یکباره از جلوی چشمانم رد شد. هر روز در اردو به کشتیگیران میگفتم که کاش یک روز کشتی گرفتن در مقابل هزاران تماشاگر در سالن 12 هزار نفری را تجربه کنید، حیف شد که حالا این شانس را از دست دادند. هیجانی که تماشاگران در سالن داشتند واقعاً بینظیر بود. صدای کوبیدن پاهای تماشاگران را در رختکن هم میشد، حس کرد. زمانی که میخواستی بیایی روی تشک واقعاً باورکردنی نبود. انگار که قرار بود بپری داخل یک دیگ که در حال قل قل کردن است. مردمی که داخل سالن بودند، انرژی عجیبی میدادند. انگار زور ما را چند برابر میکردند.»
تعریف از روزهایی که حاجکناری تجربه کرده جالب است؛ از تجربیات تلخ و شیرین میگوید از اینکه دیگر این فضا قابل تجربه نیست: «باورش برای همه سخت است که چه کشیدیم و چه دیدیم. سال 98 در جهانی تهران وقتی به فینال رسیدم، باید با بارزاکوف که در نیمه نهایی با نامردی «گری کولات» را برده بود، کشتی میگرفتم. وقتی شروع شد، فکر کنم 15 هزار نفر داخل سالن بودند. مردم روی همدیگر نشسته بودند. همه از من طلا میخواستند اما وقتی روی پل گیر کردم، یک لحظه احساس کردم همه از سالن رفتند. به حدی سالن ساکت شده بود که صدای نفس کشیدن خودم را میشنیدم. عجب روزی بود. تا قبل از فینال همه دنبال امضا و عکس بودند اما بعد از فینال انگار کسی من را نمیشناخت. خیلی برایم روز عجیبی شده بود اما همه این لحظات خوب و بد در سالن آزادی رقم خورد که الان دیگر نیست. وقتی خبر حمله به این سالن را شنیدم یک لحظه احساس کردم دنیا روی سرم خراب شد. واقعاً حس عجیبی بود. البته چند روز قبل از حمله به سالن 12 هزار نفری به خیلی جاها حمله شده بود و خیلی اتفاقات تلخ و ناراحتکننده رخ داده بود اما وقتی خبر ورزشگاه آزادی و سال 12 هزار نفری را شنیدم؛ خیلی حال عجیبی داشتم. کاش که دوباره بسازند. کاش که دوباره بتوان آن حس را تجربه کرد.»
محمود احمدینژاد
و جام های جهانی پرخبر
18 اسفند سال 1387 هم کشتی ایران برای سالن 12 هزار نفری یک روز خاطرهانگیز ساخت. روزی فراموش نشدنی با اتفاقاتی عجیب و باورنکردنی. تیم ملی کشتی آزاد ایران بعد از سال 2006 که کشتی آزاد ایران در ساری میزبان جام جهانی بود، یکبار دیگر در سالن آزادی میزبان مسابقات کشتی آزاد جام جهانی شد.
مسابقاتی که در آن ایران و آذربایجان به فینال رسیدند و در مسابقه فینال دو تیم 3-3 مساوی بودند که علی عیسیاف از آذربایجان و فردین معصومی با هم کشتی میگرفتند. برتری فردین میتوانست ایران را به مقام قهرمانی برساند که به یکباره احمدینژاد وارد سالن شد و همین کافی بود تا هیاهوی سالن ذهن معصومی را به هم بریزد. در یک لحظه که فردین روی سکوها دنبال احمدینژاد میگشت، کشتیگیر آذربایجانی فردین را خاک کرد تا برنده کشتی باشد و جام از دست ایران بپرد. چهار سال بعد هم محمود احمدینژاد یکبار دیگر در این شرایط قرار گرفت. اینبار سال 2013 بود و آزادی باز هم میزبان جام جهانی و ایران بالاتر از روسیه و آمریکا که با جردن باروفس به تهران آمده بود، ایستاد. محمود احمدینژاد آمد و ضمن اهدای جوایز تیم قهرمان با کشتیگیران آمریکا هم دست داد و به آنها خسته نباشید گفت.
قهرمانی کشتی در حضور هاشمی رفسنجانی
یکی از میزبانیهای مسابقات کشتی در سالن 12 هزار نفری آزادی تهران، مربوط به مسابقات کشتی امیدهای جهان در سال 1995 بود. مسابقاتی که با حضور پرشور مردم علاقهمند به کشتی برگزار شد و مرحوم علی اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیسجمهور وقت به سالن آمد تا از نزدیک شاهد قهرمانی کشتیگیران دلاور ایران باشد. ستارهای همچون بهنام طیبی در وزن 52 کیلوگرم به مدال طلا رسید که مورد تشویق آقای هاشمی رفسنجانی هم قرار گرفت. آن زمان مصطفی هاشمیطبا رئیس وقت سازمان تربیت بدنی بود. در این رقابتها ۱۸۱ کشتیگیر از ۳۱ کشور جهان در 10 وزن شرکت کردند. از کشورمان بهنام طیبی در وزن ۵۲ کیلوگرم، بهمن شهبازی ۶۲ کیلوگرم، علیرضا حیدری۸۲ کیلوگرم و عبدالرضا کارگر در ۹۰ کیلوگرم به مدال طلا دست یافتند، علیرضا رضایی در ۱۰۰ کیلوگرم به مدال نقره و رضا عظیمی ۵۷ کیلوگرم، ابوالفضل زینل نیا۷۴ کیلوگرم و مهدی لاریجانی در ۱۳۰ کیلوگرم به مدال برنز رسیدند. مهدی زلفخانی و مسعود جمشیدی هم نتوانستند به مقامی دست پیدا کنند. محمود معزی پور، محمود گنجی، محمد کرمانی و حسین شفایی کادر مربیگری تیم بودند. در همین مسابقات برای اولینبار بوایسار سایتیاف در کشتی دنیا چهره شد و توانست به مدال طلا برسد. تیم ملی کشتی فرنگی ایران هم در این مسابقات به میدان رفت که با دو طلای محسن سوریان و بهمن طیبی و یک نقره داریوش قلاوند بعد از ترکیه در رده دوم ایستاد. این آخرین دوره مسابقات امیدهای جهان بود که برگزار شد و میزبانی آن به شکل خاطرهانگیزی به تهران و سالن 12 هزار نفری رسید. بعد از سال 1995 مدتها این مسابقات برگزار نشد و بعد هم که راه افتاد با عنوان رده سنی زیر 23 سال برگزار شد.
خداحافظی رسول خادم
غم و شادی در این سالن زیبا کم رخ نداده بود اما یکی از لحظات به یادماندنی که غم و شادی با هم آمیخته شد، لحظه خداحافظی سه تن از قهرمانان بنام کشتی ایران بود؛ منصور برزگر، رسول خادم و کمیل قاسمی. سال 1998 تیم ملی کشتی آزاد در مسابقات قهرمانی جهان به عنوان قهرمانی رسید و همه تماشاگران حاضر در سالن از خوشحالی سر از پا نمیشناختند. یک نفر نقش مهمی در این قهرمانی ایفا کرد و آنهم رسول خادم بود که در یک وزن بالاتر کشتی گرفت اما به مدال نقره رسید. بعد از اتمام مسابقه در وزن 130 کیلوگرم به یکباره رسول خادم تصمیم گرفت چهار گوشه تشک کشتی را ببوسد و در حضور جمعیت انبوه تماشاگران خداحافظی کند.
این تصمیم رسول اشک تماشاگرانی را که غرق در شادی قهرمانی بودند، در آورد. خداحافظی رسول خادم در سالن 12 هزار نفری یک اتفاق به یادماندنی و عجیب بود و خیلیها اعتقاد داشتند که شبیه خداحافظی منصور برزگر از دنیای قهرمانی بود. منصور برزگر در مسابقات داخلی سال 1356 در حالی که باید با محمد حسین محبی کشتی میگرفت اما محبی به رسم احترام کشتی نگرفت و تصمیم گرفت برای همیشه از کشتی خداحافظی کند. برزگر به حدی در آن زمان مورد احترام بود که یک دستگاه اتومبیل آلمانی هدیه گرفت. بعدها کمیل قاسمی هم از دنیای قهرمانی در همین سالن خداحافظی کرد. هفتم تیر 1398 کمیل قاسمی بعد از شکست در مسابقات انتخابی مقابل پرویز هادی تصمیم گرفت که از دنیای قهرمانی خداحافظی کند. چه روزهایی را که سالن 12 هزار نفری به خودش ندیده بود.